Scholium.

Ex dictis in Theoremate praecedenti, infert dari statum in conceptibus, ita ut aliquis sit primus. In secunda conclusione hujus, tenet nullum conceptum, etiam entis, de quolibet dici in quid, quia non dicitur de ultimis differentiis, nec de passionibus entis ; quod etiam habet 1. dist. 3. quaest. 9. num. 6. et dist. 8. q.2.et2.disl.3.quaest.6. et quaest. 21. de Anima, ubi fusius de hoc egi, in commento illiusquaestionis ; vide instantiasMauritii contra tres probationes Doctoris tertiae conclusionis. Cum non sit unus conceptus in quid omnibus communis, tenet ponendos esse aliquos primos, unum inquid, entis, et alium qualificativum, secundum modos ejus. Vide Mauritium conclus. 4. Intelligit de determinante ultimo seu ultima differentia, quia haec non includit ens in quid, et sic nihil commune cum altera parte includit. Corollarium, quod genus et differentia nihil habent commune, nec unum includere alterum, sequitur bene ex quarta. Quod in commento dicitur, idem esse de materia et forma, vel tantum vult quod una non includit aliam, aut si velis, nihil esse eis commune. Quod innuit Doctor 2. dist. 12. quaest. 1. num. 16. intellige quod sint primo diversa re et realitate, non autem conceptu , quomodo Deus et creata sunt primo diversa. Ratio hujus est, quia secundum Doctorem 1. distinct. 5. quaest. 3. materia includit ens. Secundum quod differentia inferior non includit superiorem, late tradit Doctor 7. Metaph. quaest. 17. et 4. dist. 11. quaest. 3. ad primum pro opinione num. 48.

1. Conceptuum resolutio statum habet.

Ex prima petitione, in hoc quod dicit primo, et ex definitione tertia hac adjuncta illis, potentia finita non simul per se primo concipit infinita. Et aliter ex prima petitione, in hoc quod dicit perfecte, et ex quarta definitione et hac adjuncta, infinita primo concipere intellectui finito est impossibile ; sive simul, quia tunc infiniti actus, simul ejusdem potentiae finitae; sive successive, quia infinita non est pertransire, secundo Metaph. Aristotelis text. com 13. Item, 8. Metaphysic. Aristotelis text. com. 10. Definitio resolvitur in indivisibilia, et 2. Meta. phys. text. com. 10. non est possibile scire, priusquam ad indivisibilia deveniatur ; verum est perfecte ante resolutionem.

2. Nullum conceptum unum in quid de caeteris omnibus praedicatur.

Tum, quia tunc nullus alius simpliciter simplex, et ita in eodem includerentur conceptus infiniti, vel idem infinities ; quicumque enim alius includeret illum unum, et aliquem alium, et ille alius, illum unum, et aliquem alium, et sic in infinitum. Tum, quia nulli duo conceptus essent primo diversi, quia in uno conceptu convenientes, ac per hoc nulli distincti, contra secundam petitionem. Omnis enim distinctio reducitur ad distinguentia primo diversa ; per quid enim essent distincti, non per id, in quo conveniunt; igitur aliis, et redit infinitas, quae in prima probatione. Tum tertio, quia in omni conceptu alio, esset nugatio ; quia illud quod commune ponitur, frequenter conciperetur, semel namque ut pars una conceptus illius, et iterum ut inclusum in alia parte, et iterum in parte illius partis in infinitum, et sic nugatio sequeretur.

3. Conceptuum stabit resolutio ad aliquos primos.

Ex prima et secunda conclusione, ita quod quilibet conceptus per se unus, aut erit aliquis illorum, aut per se includet aliquem illorum, ad quot, inquirant respicientes. Per quid etiam essent distincti? non per illud in quo conveniunt;.; igitur per alia ; et illa quibus distincta? non illis quibus conveniunt; igitur aliis, et redit infinitas, quae in prima probatione.

4. Determinans et determinabile, nullum conceptum per se unum includunt, nec unum eorum conceptum per se alterius includit.

Haec si intelligatur universalis negativa, probatur ut secunda et tertia probatione. Si autem particularis negativa, probatur ut secunda, quacumque probatione; ideo enim ibi sequuntur inconvenientia, quia oppositum alterius partis hujus conclusionis ibi supponitur.
Conceptui generis et differentiae nihil commune, nec unus includit alium. Similiter de materia et forma. Differentia superior, quae includitur in genere, non includitur in differentia inferiori.
Alias nugatio in definitione, et processus in infinitum in differentiis, quia differrent differentiis, cum sit hucusque certus processus. Respondet protervus, quod determinans conceptum communem, est aliquod concretum, de cujus concreti intellectu non est determinabile, est tamen determinabile de intellectu abstracti, ipsius determinantis. Probant igitur praecedentia, quod nullus unus conceptus est communis ad omnem alium quemcumque intellectum, quia non in concreto, est tamen communis quidditative ad omnem intellectum in abstracto. Contra: abstractum et concretum eumdem conceptum per se important, aut saltem impossibile est conceptum concreti, esse simpliciorem quam conceptum abstracti, sive aliquid includi per se in conceptu abstracti, quod non includitur in conceptu concreti; igitur magis sequitur non diversitas primo, et ideo non distinctio, magis infinitas de concreto contrahente quam de abstracto.