Jerome, Commentariorum In Epistolam Beati Pauli Ad Ephesios Libri Tres

0443A (Cap. I.—Vers. 1.) Paulus apostolus Jesu Christi, per voluntatem Dei. Si per praepositio ministerium ejus per quem res agitur, ostendit, videtur mihi in illam sententiam sensus iste congruere: Nemo venit ad me, nisi Pater meus attraxerit eum ad me (Joan. VI, 44) . Atque ita fiet, ut et illud quod in Joannis Evangelio legitur: Omnia per illum facta sunt (Joan. I, 3) , haud dubium quin per Filium, non praejudicet Domino nostro Jesu Christo, quasi ex eo minor sit, quod Patris obtemperet voluntati: quomodo et nunc non praejudicat Patri, quod per voluntatem illius Paulus apostolus Jesu Christi sit. Alii vero ita locum istum intelligunt, ut Paulum apostolum Jesu Christi, per voluntatem Dei, qui sit Christus, ostendi putent: ut sicut sapientia et Verbum, et virtus Dei, et veritas 0443B et resurrectio, et via dicitur: ita etiam voluntas appelletur. Nonnulli nihil referre existimant, utrum per voluntatem Dei, an ex Dei dixerit voluntate: quia his praepositionibus Apostolus indifferenter utatur: et idipsum significare, per voluntatem Dei, quod si dixisset, ex voluntate Dei.

Sanctis omnibus qui sunt

0443C Ex inferiori toto contextu liquet, Hieronymum cum hanc sibi proponeret explicandam Epistolae Paulinae epigraphen, nomen praetermisisse Ephesi. Neque ex eo tantum dico, quod scitum vulgo est, nonnulla exstitisse vetera exemplaria, cum Graeca tum Latina, quae non apponerent civitatis nomen: quemadmodum et alia, quae non Ephesi praeferrent, sed Laodiceae. Moveor autem ex eo potissimum, quod statim ex subnexa expositione notat S. Pater, quosdam hinc (nempe quod nullum adderetur Ecclesiae sive urbis nomen) curiosius putasse eos qui Ephesi sunt sancti, et fideles, essentiae vocabulo nuncupatos. Alii 0443D vero simpliciter, non ad eos qui sint, sed qui Ephesi sancti et fideles sint, scriptum arbitrentur. Etenim si in proponenda epigraphe, addebatur Ephesi, jam nihil erat istas recitare sententias, ne verbo quidem causata ἀντιγράφων varietate aut silentio: et tamen ambae cum referuntur, utpote quae prae caeteris loci explicationi conferant, suo quaeque argumento indicat, vocem Ephesi in archetypo desiderari. Caeterum nec omittam de priori sententia, notari abs Hieronymo Basilium, qui libro II adversus Eunomium vetustissimos libros laudat, qui absque addito, ἐν Ἐφέσῳ, legerent τοῖς ἁγίοις τοῖς οὖσι, καὶ πιστοῖς, atque adeo ἰδιαζόντας, sive per propriam dignitatem, et 0444C quodammodo natura sanctos eos dici ab Apostolo, ad quos Epistola data est: ad ejus instar effati Exod. III, 14: Ego sum qui sum, quod quidem jocose potius quam graviter pronuntiari videatur. Sed quando in hac versamur disputatione, et illud obiter Tertulliani testimonium, contendentis a Marcione titulum Epistolae interpolatum, ac Laodiceae substitutum, pro Ephesi. Ecclesiae quidem, inquit lib. V contra Marcion. cap. 17: Veritate Epistolam istam ad Ephesios habemus emissam, non ad Laodicenos; sed Marcion ei titulum aliquando interpolare gestiit, quasi et in isto diligentissimus explorator. Denique videri propiores 0444D ad fidem recentiorum interpretum conjecturas, qui hanc Epistolam opinantur encyclicarum more ad plures datam Asiae minoris Ecclesias: quare ejus ad quam mittebatur, nomen ab Apostolo praetermissum, ad hunc fere modum: Sanctis qui sunt . . . et fidelibus in Christo, etc.

Ephesi. 545 Quidam curiosius quam necesse est, putant ex eo quod Moysi dictum sit: Haec dices filiis Israel: Qui est, misit me (Exod. III, 14) , etiam eos qui Ephesi sunt sancti et fideles, essentiae vocabulo nuncupatos. Ut quomodo a sancto sancti, a justo justi, a

0444D Restituimus, a sapiente, ad mss. veterumque editorum fidem, seriemque contextus, cum antea esset, a sapientia.

sapiente sapientes: ita ab eo qui est, hi qui sunt appellentur, et juxta eumdem Apostolum elegisse Deum ea quae non erant, ut destrueret ea quae erant. Ipsam etiam Scripturam 0443C quae in testimonium adducta est, ita edisserunt: ut destructionem eorum quae erant, ex consequentibus intelligamus; Ut non, inquit, glorietur omnis caro in conspectu Dei (I Cor. I, 29) . Si enim, aiunt, quispiam 0444A ex eo quod non erat, in id quod est (( Al. erat)) a Deo esse proficiens, non datori gratiam referat; sed sui meriti et virtutis aestimet quod subsistat, statim quod est esse destruitur, et incipit non esse quod fuerat. Alii vero simpliciter, non ad eos qui sint (( Al. sum)), sed qui Ephesi sancti et fideles sint, scriptum arbitrantur.

Et fidelibus in Christo Jesu. Quoniam sanctificata est mulier infidelis in fratre fideli, et vir infidelis sanctificatus est in muliere fideli (I Cor. VII, 14) . Et sunt vasa quoque sancta, et mutae pecudes quae Deo mactantur in templo (Num. IV et XXXI) : propterea eos quos sanctos dixerat, vocavit et fideles: quia fides ex mentis propriae descendit arbitrio: sanctificatio vero ex sanctificantis interdum, absque voluntate 0444B nostra, sumimur largitate. Quod autem ait, fidelibus in Christo Jesu, et hoc ad distinctionem diligentissimae observationis est positum. Sunt quippe plures fideles; sed non in Christo Jesu. Si quis reddat depositum; si quis

0444D Hic quoque mss. praeferunt, commendata, pro quo antea legebatur, commodata.

commendata non abneget, fidelem se amicum exhibeat: animam magis quam fidem paratus sit

0444D Duo mss., paratus sit ponere.

prodere, quod de nonnullis philosophis legimus (et ne illi satis gloriarentur, Atheniensis meretrix perpetravit), iste quidem fidelis est: sed non est fidelis in Christo Jesu.