Psalmus CXLIX.

Iste psalmus lectus est, qui habet in principio:

Cantate Domino Canticum novum. Quia et nonagesimus quintus psalmus, et nonagesimus septimus eadem habent principia. Nonagesimus quintus psalmus hoc titulo praenotatur: Psalmus David, quando domus aedificabatur post captivitatem, id est, post poenitentiam, domus Christi aedificatur. Quoniam igitur 1266B dixit primo: Cantate Domino canticum novum, et novus populus cantat canticum novum, et benedixit: nos ad reliqua curramus.

Laetetur Israel in eo qui fecit ipsum. Ille laetetur, qui sensu videt Deum. Israel enim hic interpretatur, sensu videns Deum. Et filii Sion exsultent in rege suo. Filii Ecclesiae, filii novi populi, exsultent in rege suo, in Christo, qui regnat in eis. Videtis quomodo leviter summa quaeque perstringimus.

Laudent nomen ejus in choro. Ubicumque chorus est, ibi diversae voces in unum canticum congeruntur. Quomodo enim diversae voces, hoc est, cum simul fuerint congregatae, chorum Domini efficiunt.

Laudent nomen ejus in choro. Ubi dissensio est, ubi invidia, ibi chorus non est.

1266C Laudent nomen ejus in choro: in tympano et psalterio psallant ei. Chorus iste canticum habet, et tympanum, et psalterium habet. Crucifigamus corpora nostra Christo, et tali tympano canamus Deo. In tympano et psalterio psallant ei. Tympanum non habet carnem, sed pellem. Et nos quamdiu carnei sumus, non sumus tympanum. Tympanum non est, nisi quod non habeat carnes: nisi quod tenditur. Tympanum non potest esse contractum, sed extensum. Et nos peccata non contrahant, sed justitia dilatet. Ad reliqua percurramus. In tympano et psalterio psallant ei. Quod in choro dicimus, hoc dicamus in psalterio. Psalterium proprie genus organi est musici, quod est quasi cithara. Similitudinem habet citharae, sed non est cithara. Inter psalterium et citharam, 1266D hoc interest: Cithara deorsum percutitur: caeterum psalterium sursum percutitur, quod verbo vulgari dicitur polyphthongum. Hoc est ergo psalterium. Hic ergo praecipitur nobis, ut in cantico novo canamus Deo: non deorsum de cithara, sed desursum, hoc est, in psalterio.

Quia bene placitum est Domino in populo suo, et exaltavit mansuetos in salutem. Beati mites: quoniam ipsi possidebunt terram (Matth. V) . Si ergo ibi dicitur, beati mites, hoc est, mansueti: quoniam possidebunt terram, et hic dicitur exaltavit mansuetos in salutem: et isti mansueti haereditate possidebunt terram: ergo ista terra non est deorsum, sed desursum est. Quid enim dicit? Exaltavit mansuetos in salutem. 1267A Si enim mansueti istam terram possiderent, quae deorsum est: non diceret, exaltavit.

Exsultabunt sancti in gloria. In qua gloria? exsurge, gloria mea, exsurge psalterium et cithara: exsurgam diluculo. In qua gloria? Necdum enim erat spiritus datus: quia Jesus necdum erat glorificatus (Joan. VII) , hoc est, non erat crucifixus. Exsultabunt sancti in gloria. Hoc ergo dico: exsultabunt sancti in cruce. Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu Christi (Galat. VI) . Ecce voce Apostoli prophetia completa est. Laetentur in cubilibus suis. Lavabo per singulas noctes lectum meum, lacrymis meis stratum meum rigabo. Illud peccatoris est: illud poenitentis est. Hoc vero quod dicitur: Laetabuntur in cubilibus suis, ad sanctos pertinet, 1267B ad justos pertinet. Quis de nobis in cubili suo laetatur? Quis non pugnat cum carne sua? Ego cum e lectulo meo vigilavero, non laetor, sed pugno: non regnum coelorum suspiro, sed cum carne pugno. Incendium carnis rigo lacrymis, et exstinguo. Propterea dicitur: Lavabo per singulas noctes lectum meum: lacrymis meis stratum meum rigabo (Psal. VI) . Lectulus meus qui ardet libidine, exstinguitur lacrymis. Felices isti, de quibus dicitur: Laetabuntur in cubilibus suis.

Exsultationes Dei in gutture eorum. Utique qui clamat, non in gutture clamat, sed in labii. Et quomodo dicit, Exsultationes Dei in gutture eorum? Clamantes in cordibus nostris, abba, pater (Rom. VIII) . Vox quae clamat ad Deum, non est labiorum, sed 1267C cordis est. Denique dicit Dominus ad Moysen: Quid clamas ad me (Exod. XIV) ? Certe Moyses nihil dixerat. Et gladii ancipites in manibus eorum. Istud, qui exsultant in cubilibus suis, de sanctis dicitur, de perfectis viris dicitur, quid habent aliud? Et gladios ancipites in manibus suis. Gladii sanctorum ancipites sunt. Legimus in Apocalypsi Joannis, quae in Ecclesiis legitur, et recipitur (neque enim inter apocryphas Scripturas habetur, sed inter ecclesiasticas), dicitur ergo ibi de Domino Salvatore: Et gladius, inquit, ex utraque parte acutus egrediebatur de ore ejus (Apoc. I) . Vides ergo quod isti sancti gladios istos ancipites, quos habent in manibus, de ore Domini susceperunt? Dominus ergo gladios de ore suo donat sanctis suis. Gladium ancipitem, hoc est, sermonem 1267D doctrinae suae. Gladium ancipitem, et secundum historiam, et secundum allegoriam, et secundum litteram, et secundum spiritum. Gladius iste anceps, duo capita habet, et de praesenti saeculo loquitur, et de futuro. Et hic occidit adversarios, et in coelo aperit regna coelorum. Gladios istos quare habent sancti?

Ad faciendam vindictam, inquit, in nationibus. O si ego gladium istum ancipitem habere possem, ut vindictam facere possem in nationibus: gentes possem interficere: Arium possem: Eunomium possem: Manichaeum possem: universas haereses possem! Et videte quid dicat: Ad faciendam vindictam in nationibus. Ut occidantur, et pereant? Non hoc dicit. Increpationes in populis. Increpat, ut salventur populi. 1268A Salventur, qui inducti sunt a malis magistris. Non autem possunt populi liberari, nisi magistri obligati fuerint. Unde sequitur:

Ad alligandos reges eorum in compedibus. Vis populum liberare? magistros liga. Ad alligandos reges. Non vocavit magistros, sed reges. Regnant enim in peccatis, et miseriis eorum. Ad alligandos reges eorum in compedibus. Bene dixit, in compedibus: ne magistri multum currerent: ne multos deciperent: sed colligenter et stent. Et nobiles eorum in manicis ferreis. Nobiles eorum videas inter haereticos dicere: Iste vir doctus est: ille signa facit: iste daemones ejicit. Sancti Domini, quia habent gladios ancipites, hoc est, duorum capitum, et de veteri, et de novo Testamento, ligant illos magistros, et praepediunt 1268B pedes ipsorum, ne possint currere. Et nobiles eorum in manicis ferreis. Ligant, non occidunt; non interficiunt, sed ligant. Vinciunt manus, et captivos ducunt ad Ecclesiam vinculis ferreis. Catenae istae non fiunt, nisi de testimoniis Scripturarum: dum testimonium jungo testimonio. Si vis ut non rumpantur istae catenae, non sint simplices, sed hinc inde contextae: Funiculus enim triplex non rumpitur. Hoc autem totum quare fit?

Ut faciant in eis judicium conscriptum. Quid est judicium conscriptum? Ut qui primum negaverant Deum, revertantur postea ad poenitentiam. Judicium conscriptum, ut captivos suos solvant, ut quos ligaverant, et quos ab Ecclesia duxerant, in Ecclesia postea dissolvant. Ut faciant in eis judicium conscriptum. 1268C Verbis simplicioribus loquor, hoc est, ut sic eos judicent, quomodo in Scripturis sanctis digestum est. Gloria haec est omnibus sanctis ejus. Vere non gloria est, ubi est aurum, ubi est argentum, ubi gemmae, ubi vestimenta sunt serica. Quicumque habet istos gladios, quid habet aliud necessarium? Vide quid dicit: Gloria haec est omnibus sanctis ejus. Rogemus Deum, ut hanc habeamus gloriam: ut gladius de ore nostri Salvatoris egrediens, armet nostras manus. Qui hanc romphaeam habet, saeculi gladium non timet. Rem vobis dico novam: Frequenter gladius istius saeculi concidit illum gladium. Frequenter evenit, ut saeculi gladius donet nobis illum gladium. Si enim istum timuerimus, illum non accipiemus. Gratias igitur agamus ei qui habet istum gladium, et 1268D benedicamus eum in saecula saeculorum. Amen.