Patrologiae Cursus Completus

 Patrologiae Cursus Completus

 Elenchus Operum Quae In Hoc Volumine Continentur.

 Elenchus Operum Quae In Hoc Volumine Continentur.

 In Libros De Trinitate Praefatio.

 In Libros De Trinitate Praefatio.

 Summa Librorum Sequentium E Duobus Mss.

 Summa Librorum Sequentium E Duobus Mss.

 (Circiter An. 356 Inchoati.)

 (Circiter An. 356 Inchoati.)

 1 Liber Primus.

 25-26 Liber Secundus.

 49 Liber Tertius.

 69-70 Liber Quartus.

 103-104 Liber Quintus.

 131-132 Liber Sextus.

 173-174 Liber Septimus.

 211-212 Liber Octavus.

 255, 256 Liber Nonus.

 319-320 Liber Decimus.

 373-374 Liber Undecimus.

 407-408 Liber Duodecimus.

 445-446 In Librum De Synodis Praefatio.

 445-446 In Librum De Synodis Praefatio.

 (Scriptus Circa Finem Anni 358.)

 (Scriptus Circa Finem Anni 358.)

 Exemplum Blasphemiae Apud Sirmium per Osium et Potamium conscriptae

 Fides Secundum Orientis Synodum. (an. 347.)

 485 Exemplum fidei Sirmio ab Orientalibus contra Photinum scriptae

 521-522 Sancti Hilarii Apologetica Ad Reprehensores Libri De Synodis Responsa .

 521-522 Sancti Hilarii Apologetica Ad Reprehensores Libri De Synodis Responsa .

 Admonitio In Epistolam Sequentem Et Subjunctum Ei Hymnum.

 Admonitio In Epistolam Sequentem Et Subjunctum Ei Hymnum.

 (Circa Finem Anni 358 Missa.)

 (Circa Finem Anni 358 Missa.)

 529-530 Sancti Hilarii Hymnus Filiae Suae Abrae Missus.

 529-530 Sancti Hilarii Hymnus Filiae Suae Abrae Missus.

 Censura Alterius Hymni Hilario Perperam Tributi.

 Censura Alterius Hymni Hilario Perperam Tributi.

 Alterius Hymnus Hilario Perperam Tributus.

 Alterius Hymnus Hilario Perperam Tributus.

 Fnis.

 In Sequentem Librum Admonitio. Nonnulla De Libris Aliis Ad Constantium Praelibantur.

 In Sequentem Librum Admonitio. Nonnulla De Libris Aliis Ad Constantium Praelibantur.

 (Scriptus anno 355 aut 356.)

 (Scriptus anno 355 aut 356.)

 541-542 In Libellum Subsequentem Admonitio.

 541-542 In Libellum Subsequentem Admonitio.

 (Scriptus anno 360.)

 (Scriptus anno 360.)

 Praevia Dissertatio In Librum Contra Constantium.

 Praevia Dissertatio In Librum Contra Constantium.

 (Scriptus Anno 360.)

 (Scriptus Anno 360.)

 Additamentum ex libris de Trinitate.

 Admonitio In Librum Contra Auxentium.

 Admonitio In Librum Contra Auxentium.

 (Scriptus Anno 364.)

 (Scriptus Anno 364.)

 Exemplum Blasphemiae Auxentii.

 603-604 In Fragmenta S. Hilarii Praefatio.

 603-604 In Fragmenta S. Hilarii Praefatio.

 613-614 Fragmentorum Vetus Ordo Cum Novo Comparatus.

 613-614 Fragmentorum Vetus Ordo Cum Novo Comparatus.

 617-618 Fragmenta Ex Libro Sancti Hilarii Pictavensis Provinciae Aquitaniae, In Quo Sunt Omnia, Quae Ostendunt Vel Quomodo, Quibusnam Causis, Quibus I

 617-618 Fragmenta Ex Libro Sancti Hilarii Pictavensis Provinciae Aquitaniae, In Quo Sunt Omnia, Quae Ostendunt Vel Quomodo, Quibusnam Causis, Quibus I

 Fragmentum I ( Alias I partis

 Fragmentum II ( Alias I partis

 Synodi Sardicensis ad universas Ecclesias.

 Nomina Haereticorum.

 Item Nomina Episcoporum Infra, Qui Synodo Sardicensi Adfuerunt Et Subscripserunt Iidem In Judicio.

 Fragmentum III ( Alias II partis

 Incipit Decretum Synodi Orientalium Apud Serdicam Editum an.

 Fragmentum IV ( Alias I partis

 Incipit Exemplum Epistolae Liberii Episcopi Urbis Romae Ad Orientales Episcopos.

 671 Fragmentum V ( Alias II partis

 Incipit Epistola Legatorum Missa Ad Constantium circa an

 Fragmentum VI ( Alias I partis

 Liberius Ante Quam Ad Exsilium Iret, Hanc Uniformem Epistolam Confessoribus Scripsit, Id Est, Eusebio, Dionysio Et Lugifero In Exsilio Constitutis (an

 Item Liberius Ante Quam Iret In Exsilium, De Vincentio Capuensi Ad Caecilianum Episcopum Spoletinum circa initium an.

 Fragmentum VII ( Alias II partis.

 Incipit Exemplum Epistolae Constantii Imperatoris Ad Episcopos Italos, Qui In Ariminensi Concilio datae die 27 maii, an.

 Eusebio Et Ypatio Conss.

 686 Appendix Superioris Fragmenti.

 687 Fragmentum VIII ( Alias II partis

 Sequitur Epistola Ariminensis Concilii Ad Constantium Imperatorem,

 690 Gesta, Ubi Praevaricati Sunt Episcopi Legati A Fide Vera, Incipiunt. ( An. 359, die 10 octob. )

 691 Fragmentum IX ( Alias II partis.

 Incipit Exemplum Fidei An. 359 exeunte.

 Fragmentum X ( Alias I partis

 Exemplum Epistolae Orientalium Episcoporum, Quam Reversis Ab Arimino Legatis Dederunt. ( scriptae an. 359 exeunte

 Fragmentum XI ( Alias II partis

 Incipit Fides Catholica Exposita Apud Fariseam Civitatem Ab Episcopis Gallicanis Ad Orientales Episcopos.

 Incipit Epistola Eusebii Ad Gregorium Episcopum Spanensem ( Scripta circa an.

 Fragmentum XII ( Alias I partis

 «Incipit Exemplum Epistolae Liberii Episcopi Urbis Romae, Factae Ad Catholicos Episcopos Italiae» ( an. 363, aut etiam serius ).

 Item Exemplum Epistolae Episcoporum Italiae.

 Fragmentum XIII ( Alias II partis

 Incipit Epistola Germinii Episcopi Adversus Arianos Circa an. 365 edita

 Fragmentum XIV ( Alias I partis

 Incipit Exemplum Epistolae Valentis, Ursacii Et Aliorum Ad Germinium ( anno 366 scriptae ).

 Fragmentum XV ( Alias I partis

 Incipit Rescriptum an.

 712 Fragmenta Ex Aliis Sancti Hilarii Operibus In Veteribus Monimentis Relicta. 711

 712 Fragmenta Ex Aliis Sancti Hilarii Operibus In Veteribus Monimentis Relicta. 711

 Ex tractatibus in Job.

 Item

 Ex Prooemio expositionis Evangelii in Matthaeum.

 Item ex eodem.

 De expositione epistolae ad Timotheum.

 713 Ex libro ad Constantium imperatorem.

 Ex incerto Opere.

 Item aliud.

 Fragmentum dubium.

 Testimonium de Hilarii doctrina circa Spiritus sancti processionem.

 Appendix.

 Appendix.

 Joannis Chrysostomi Trombelli In Sequentem Hilarii Epistolam Praefatio.

 Joannis Chrysostomi Trombelli In Sequentem Hilarii Epistolam Praefatio.

 Caput Primum.

 Caput II.

 Sancti Hilarii Epistola Seu Libellus. (Numeri annotationes ad calcem epistolae subjectas indicant.)

 Sancti Hilarii Epistola Seu Libellus. (Numeri annotationes ad calcem epistolae subjectas indicant.)

 In Superiorem Hilarii Epistolam Annotationes.

 In Superiorem Hilarii Epistolam Annotationes.

 Dissertationes In Epistolam Seu Libellum Sancti Hilarii.

 Dissertationes In Epistolam Seu Libellum Sancti Hilarii.

 Dissertatio Prima. Ad haec epistolae Hilarii verba Num hominis causa sensibilia omnia, a Moyse descripta, condita sint.

 Dissertatio Secunda. Ad illa capitis V (col. 736, n. 87) : Dei Filius Deus Artifex Patre Jubente Moderatus Est. Item ad illa ejusdem capitis Demum ad

 Dissertatio III. Ad verba illa cap. V (num. 100, etc.) : Concessit Etiam, Ut Homo Dei Imaginem Portaret In Terris, Daturus Postea Similitudinem, Si Im

 Quaestio Prima. An ea imago, et similitudo, quam nobis indidit Deus, sint duo quaedam a se diversa, an unum tantum.

 Quaestio Secunda. In quo posita sit haec, de qua agimus, imago, et similitudo.

 Quaestio III et IV. In qua hominis parte posita sit haec, de qua agimus, imago et similitudo. Et: An soli viro, an etiam foeminae eamdem imaginem et s

 Quaestio Quinta. An Angelus ad similitudinem et imaginem Dei factus sit.

 ((Sermo De Dedicatione.))

 Joannis Chrysostomi Trombelli In Sequentem Sermonem Praefatio.

 Joannis Chrysostomi Trombelli In Sequentem Sermonem Praefatio.

 Sermo B. Hilarii De Dedicatione Ecclesiae Cumptus Pictavis In Ecclesia Ipsius Ibidem Consecrata.

 Sermo B. Hilarii De Dedicatione Ecclesiae Cumptus Pictavis In Ecclesia Ipsius Ibidem Consecrata.

 Monitum Editoris.

 Monitum Editoris.

 Liber De Patris Et Filii Unitate, Et Aliquot Locorum Sacrae Scripturae Interpretatio.

 Liber De Patris Et Filii Unitate, Et Aliquot Locorum Sacrae Scripturae Interpretatio.

 De Essentia Patris Et Filii Contra Haereticos Liber Unus.

 De Essentia Patris Et Filii Contra Haereticos Liber Unus.

 Monitum Editoris.

 Monitum Editoris.

 Nicolai Fabri In Fragmenta Sancti Hilarii Praefatio.

 Nicolai Fabri In Fragmenta Sancti Hilarii Praefatio.

 Index Rerum Et Sententiarum. ( Numeri arabici paginas edit. Veron., in hac nostra crassioribus characteribus expressas, Romani Operum Hilarii tomum in

 Index Rerum Et Sententiarum. ( Numeri arabici paginas edit. Veron., in hac nostra crassioribus characteribus expressas, Romani Operum Hilarii tomum in

 A

 B

 C

 D

 E

 F

 G

 H

 I

 L

 M

 N

 O

 P

 Q

 R

 S

 T

 U

 V

 X

 Y

 Z

 Index Glossarum.

 Index Glossarum.

 Observationes.

 A

 B

 C

 D

 E

 F

 G

 H

 I

 L

 M

 N

 O

 P

 Q

 R

 S

 T

 U

 V

 Index Rerum Quae In Hoc Tomo Continentur.

 Index Rerum Quae In Hoc Tomo Continentur.

 De Trinitate Libri Duodecim.

 Sancti Hilarii Ad Constantium Augustum Libri Duo.

 Fragmenta Ex Aliis S. Hilarii Operibus Et Veteribus Monumentis Relicta.

 Appendix.

0505D Titulum hunc apud Bad, omissum, et in editionibus aliis ad marginem dumtaxat adjectum, suo 0506C loco juxta mss. restituendum curavimus. Ejus loco in uno ms. Colb. habetur, expositio fidei secundum Orientis synodum: eodem sensu. Sed non audiendus recentior Remig. in quo exstat, fides Serdica conscripta.
Fides Secundum Orientis Synodum. (an. 347.)

Sancta synodus in

0506C Mss. constanter et magno consensu, Serdica. Haec mendax inscriptio plurimos fefellit, eaque Donatistae Augustinum decipere tentarunt, ut ipse testis est epist. alias CLXIII, nunc. XLIV, n. 6. Illo minus cautus fuit Vigilius, lib. V contra Eutychen, n. 3. At Hilarium nostrum non fugit, a quibus prodierit sequens formula, quamvis non aperte prodiderit. Porro non Sardicae, sed Philippopoli in Thracia edita fuit ab iis, qui sibi male conscii, Sardicensis synodi judicium formidabant. Quamquam, exceptis postremis 0506D hisce verbis, Similiter eos, qui dicunt tres esse deos, etc., primum vulgata est ab Eusebianis aliquot menses post concilium Antiochiae in Encaeniis, et in Gallias per Narcissum, Marim, Theodorum et Marcum ad Constantem quasi a synodo delata, ut testis est Athanasius, lib. de Synod. p. 895; imo ut ibidem subjicit, iidem triennio post in consessum venientes eamdem praedictis appendicibus Similiter eos, etc., aliisque auctam, per Eudoxium, Martyrium aliosque in Italiam emiserunt. Demum quae hic mox subjicitur contra Photinum, ab hac non differt, nisi anathematum additamentis.
Sardica congregata ex diversis provinciis Orientalium partium, Thebaida, Aegypto, 0506C Palaestina, Arabia, Phoenice, Syria Coele, Mesopotamia, Cilicia, Cappadocia, Ponto, Paphlagonia, Galatia, Bithynia, Hellesponto,
0506D Aliquot mss. probae notae, Asiae Phrygiis. Sic infra apud Bad. necnon in vetere ms. Colb. et aliis, Europae Thracia: quod et apud Vigilium legitur lib. v contra Eutych. Neutra lectio confirmatur Fragmento III, ubi legere est, Asia, Europa, Hellesponto, Thracia.
Asia, 0507A Phrygiis duabus, Pisidia, Cycladum insularum, Pamphylia, Caria, Lydia, Europa, Thracia, Emimonto,
0507C In vulgatis, Massilia cum Mysia. In mss. habetur tantum Mysia, vel, ut in mss. Colb. et Germ. pingitur, Moysia. Provinciae totidem et eodem ordine 0507D recensentur apud Vigilium. At infra Fragmento CXI, nonnulla est in ordine discrepantia.
Mysia, Pannoniis duabus, hanc exposuimus fidem.

34. «Credimus in unum Deum patrem omnipotentem, creatorem et factorem universorum, ex quo omnis paternitas in coelis et in terra nominatur. Credimus et in unigenitum ejus filium Dominum nostrum Jesum Christum, qui ante omnia saecula ex Patre genitus est, Deum ex Deo, lumen ex lumine, per quem facta sunt omnia quae in coelis et quae in terra, visibilia et invisibilia: qui est verbum, et sapientia, et virtus, et vita, et lumen verum: et qui in novissimis diebus propter nos incarnatus est, et natus ex sancta Virgine, qui 0507B crucifixus est, et mortuus, et sepultus, et surrexit ex mortuis tertia die, et receptus in coelo est, et 483 sedet in dextera Patris, venturus

0507D Fragmento CXI hic adjicitur in fine mundi; et in graecis formulis, quas supra annotavimus post concilium Antioch. in Gallias et Italiam missas, ἐπὶ συντελείᾳ τοῦ ἀιῶνος.
judicare vivos et mortuos, et reddere unicuique secundum opera ejus; cujus regnum sine cessatione permanet in immensa saecula. Sedet enim in dextera Patris non solum in hoc saeculo, sed et in futuro. Credimus et in Spiritum sanctum, hoc est, paracletum, quem promittens Apostolis post reditum in coelos misit docere eos ac memorari omnia, per quem et sanctificantur sincere in eum credentium animae.
0507D Epistola pseudosynodi Sardic. Fragmento CXI, hic exhibet, Credimus in sanctam Ecclesiam catholicam, in remissionem peccatorum, in carnis resurrectionem, in vitam aeternam: quae verba, omissis in carnis resurrectionem, inde huc revocata sunt editione Par. cum neque in aliis edit. exstent, neque in mss. neque in graecis formulis.
Eos autem, qui dicunt de non exstantibus esse filium Dei, vel ex alia substantia, et non ex Deo, et quod erat aliquando tempus aut saeculum quando non erat, alienos novit sancta et catholica Ecclesia. Similiter et 0507C eos, qui dicunt tres esse deos; vel Christum non esse Deum et ante saecula, neque Christum, neque filium eum esse Dei; vel eum ipsum esse Patrem et Filium et sanctum Spiritum, vel innascibilem filium; vel quod neque consilio neque voluntate Pater genuerit Filium: anathematizat sancta et catholica Ecclesia.»
0507D Vetustior codex Colb. et Germ. hic adjiciunt ita dicentes: ubi apud Bad., ita dicens, in aliis autem edit., Hilarius.

35. Fides haec Filii originem aeternam statuit. Eamque ex Dei substantia.—Brevibus expositio fidei hujus, sed absolutissimis usa est definitionibus. Nam condemnans eos, qui de non exstantibus esse Filium dicerent, originem ei non coeptam, sed manentem 0508A dedit. Ac ne haec origo ejus, ex qua natus est manens,

0507D Ms. Silv., ex alia potius quam de Dei, etc. Proximum verbum manens idem esse quod exstans, 0508C liquet cum ex pluribus locis, tum ex num. 40, ubi eodem sensu legere est, Non est de non exstantibus, ut ei exstans origo sit.
alia potius quam Dei intelligeretur esse substantia; etiam eos blasphemos pronuntiat, qui ex alia aliqua substantia, et non ex Deo Filium natum esse loquerentur: atque ita
0508D Lips. et Par., non cum ex nihilo subsistit: castigantur ex aliis libris.
cum non ex nihilo substitit, neque aliunde quam ex Deo quod est exstitit, non potest ambigi in his natus esse quae Dei sunt; quia neque de non exstantibus, neque alia quam de innascibili Patris et aeterna substantia
0508D In vulgatis, unigeniti. Verius in mss. unigenita. Sic enim antea innascibilis et aeterna ad patris substantiam referuntur, non ad ipsius patris vocabulum.
unigenita Filii generatur essentia. Respuit vero et intervalla temporum ac saeculorum: ut qui per naturam non differt, non possit separabilis esse per tempus.

36. Deus non nisi unus est; quatenus dicantur plures. Fides superior unam Patris ac Filii substantiam praedicat.—Ex omni autem parte, qua se circumagere 0508B sollicitudo potuit, haereticorum ingeniis aditus obstruitur, ne quid esse diversitatis praedicetur in Filio. Anathematizat namque eos, qui tres deos dicant: quia secundum 484 naturae veritatem, numerum nuncupationum substantia ista non recipit, nisi ut in hominibus atque Angelis solet, cum nomen tribuitur ex honore meritorum, naturae tamen inter eos et Deum

0508D Editi, differens est substantia: corriguntur e mss.
differente substantia; et idcirco dii plures sunt. Caeterum in natura Dei Deus unus est; ita tamen, ut et Filius Deus sit, quia in eo natura non differens sit: et cum Deus ex Deo sit, non potest non uterque Deus esse, quorum per generis indifferentiam non discernatur essentia. Numerus autem nominis in nuncupatione respuitur; quia non est in naturae qualitate diversitas. Cum igitur anathema 0508C sit
0508D Er., Mir., Lips. et Par. perperam hic adjiciunt duos: cum ex determinata Orientalium propositione, qua damnantur non qui duos, sed qui tres deos dicant, conficiat Hilarius indefinitam.
deos dicens, et anathema sit Filium Deum denegans; absolute ostenditur unius ad utrumque nominis unitatem de proprietate indifferentis esse substantiae: cum in confessione innascibilis Dei patris et unigeniti Dei filii, neutro a se dissimilitudine essentiae differente,
0508D In vulgatis, dicitur ut uterque: interpolatoris opera et absque auctoritate mss.
uterque cum Deus sit, Deus tamen unus et credendus sit et praedicandus. Sollicita itaque multum diligentique cautela episcoporum fides munit naturae genitae et gignentis indifferentiam nominis
0508D Editi excepto Bad., unionem. Rectius alii libri, unione, hoc est, fides munit in genito et gignente naturae indifferentiam, quam confirmat unione ac singularitate nominis.
unione confirmans.

37. Non tamen fides solitarium Deum, Filium recte docet innascibilem. Qui ex voluntate nascatur.—Tamen 0509A ne rursum unius Dei praedicatio unicam ac sine progenie sua solitarii Dei velit affirmare substantiam; statim hanc condemnat temeritatem, quae quia Deus unus est, unum ac solitarium Deum patrem, habentem in se nomen et patris et filii confiteretur: cum in generante Patre et nascente Filio Deus unus esset ob indifferentis ab invicem naturae substantiam praedicandus. Innascibilem quoque Filium sanctorum fides nescit: quia natura Filii nisi ex nativitate non exstat. Nativitatis autem in eo adeo perfecta natura est, ut qui ex substantia Dei natus est, etiam ex consilio ejus ac voluntate nascatur. Ex voluntate enim atque consilio, non ex corporalis passione naturae, essentiae Dei de essentia Dei genitae absoluta perfectio est. Consequens autem est, ut eam nunc fidem 0509B retractemus, quae non olim

0509C Nimirum, uti notat Socrates, lib. II, c. 29: post Consulatum Sergii et Nigriniani: quo anno propter tumultus bellicos nemo solemnem gessit Consulatum, hoc est, anno CCCLI, cum Vetranione dejecto Sirmii moraretur Constantius.
cum Photinus episcopatu dejectus est, conscripta est.