Scholium.

Rejicit opinionem Aegidii et Henrici tenentium personam divinam esse secundam intentionem, et probat non esse tale praecise. Primo, quia secundum ipsos, a relationibus abstrahitur prima intentio communis ; ergo et a constitutis per eas ; secunda intentio est relatio rationis, persona non.

Dico tamen quod non dicit praecise secundam intentionem, sive dicat ipsam, sive non, quia si a constitutivis potest abstrahi aliquid commune, ergo multo fortiori a constitutis. Sed a constituentibus personas potest abstrahi aliquid commune reale, sicut realitas de paternitate et filiatione, secundum istum Doctorem, etiam praedicatur in quid de istis.

Item, omnis intentio secunda est creata per actum realem, sed nullum absolutum causatur in objectoper istum actum realem ; sed tantum relatio rationis ; ergo sibi correspondet terminus, ad quem se habet relatio.

Item, intentio secunda, de qua hic loquimur, vel dicit rationem subjecti realiter, vel praedicati realiter ; ergo dicit per relationem tunc extremum intellectus componentis et dividentis.

Ad rationem primam dicitur quod individuum dicit intentionem primam, quia hoc ens dicit unitatem propriam ; ergo individuum inlellecluale dicit propriam entitatem in intellectualitate ; non ergo intentionem secundam praecise.

Item, sicut relatio est communis ad tres relationes, sic potest dici de persona.

Item, Augustinus de Doctrina Christiana, et ponitur in littera d. 1. et d. 25. libri primi: Tres personae sunt tres res, quibus fruendum est.

Item, dicitur quod sunt tres subsistentes, in quo commune numeratur in tres, et tamen non est ibi ratio universalis.

SCHOUUM II.

Personam non dicere secundam intentionem, probat ex Richardi definitione de persona, per quam corrigitur definitio Boetii de ea ; ibi enim nihil habetur, quod sonet secundam intentionem. Explicat rationem personae consisteretin duplici incommunicabilitate actuali et aptiludinali, de quo 3. d. I. q. I. a. 3. (habet divina tertiam incommunicabilitatem repugnantiae, d. 3. q. 2. n. 10. et 11.) et hinc constat personam non esse secundam intentionem. Et si dicas, si est tantum negatio, ergo secunda intentio, respondetur non sequi, nisi quando negatio fit per collationem intellectus. De negatione in genere, et extra genus, de quo hic loquitur n. 4. agit late I. d. 23. a n. 3. An vero abstrahi possit conceptus aliquis communis positivus, vel negativus a tribus personis, vide eum in Oxon. hic a n. 6. et d. 3. q. 2. n. 15. et d. 25. et 3. d. i. q. i. art. 3.

Ideo dico ad quaestionem, quod persona communis tribus non dicit intentionem secundam, quia Richardus 1. de Trin. cap. 22. arguit contra Boetium de definitione personae dicentem, quod est rationalis naturae individua substantia. Primo sic, ibi non est individuum, ubi non est natum esse dividuum. Secundo sic, rationale, proprium est in hominibus tantum. Tertio sic, secundum illam definitionem anima separata esset persona, ideo Richardus ponit suam definitionem, quod persona divina est naturae divinae incommunicabilis existentia, ita quod loco individui ponit incommunicabile. At nihil hic ponit pertinens ad intentionem secundam.

Dico ergo quod communicabile dupliciter potest accipi, vel quia communicatur aliquibus, quae sunt ipsum, vel aliter. Primo modo, ut homo Socrati et Platoni. Secundo modo, ut forma materiae. Et sic per oppositum incommunicabile dicitur dupliciter, Deus est incommunicabilis in ratione formae, sed anima non, licet sit separata, adhuc est apta nata communicari in ratione formae ; sed divinitas est communicabilis utroque modo, hoc est, habens modum duplicem incommunicabilitatis. Et licet individuum non significat primo naturam, in qua est, sed dat intelligere, sic nec persona dicit.

Contra, negatio non est nisi intentio secunda: Incommunicabilitas est negatio communicabilitatis ; ergo persona tantum dicet intentionem secundam.

Item, negatio non est communis pluribus, ubi sequitur affirmationem communem pluribus, istud non est divinitas ; ergo persona importat aliquid commune.

Item, incommunicabile est relatio rationis ; ergo dicit tantum intentionem secundam.

Ad primum horum dico quod persona non dicit tantum incommunicabilitatem, sed ipsam includit, et forte essentiam, et forte non, sed licet tantum includeret incommunicabilitatem, adhuc non esset intentio secunda, quia unum oppositum ex natura rei movet intellectum ad negationem alterius. Et cum dicitur, negatio est intentio secunda, dico, quod uno modo est negatio extra genus ; alio modo in genere, ut diversam dicit negationem in ente, tamen negatio est negative ens ex natura rei ; sicut enim homo est homo ex natura rei, sic non est asinus, et sic sunt negationes entis ex natura rei, et non per negotiationem intellectus.

Ad aliud, nego assumptum, quia negatio potest esse unius rationis, sicut opponitur affirmationi, quae est unius rationis, licet tamen dicatur de multis, quae non sunt unius rationis, sicut non Socrates de chimaera et lapide.

Ad aliud dico, quod communicabile et incommunicabile non opponuntur ratione, sed sunt relativa opposita privatione. Et non sequitur, communicabile est ens rationis, ergo incommunicabile, quia idem est relativum realiter, et tamen diversum non, nec diversitas, posito quod sit relatio, sic licet universale sit ens rationis, non tamen singulare, quia esse universale repugnat Socrati ex natura rei. Unde dico quod persona nihil secundae intentionis includit, sed connotat.

Ad primum et secundum principale, negatur quod persona non producitur realiter, neque adoratur ; dico enim quod persona dicit existentiam in natura, et hoc producitur, et si admittam quod dicat tantum incommunicabilitatem, adhuc connotat naturam, quae adoratur.