Cyprian of Carthage, Epistolae

Sive Bibliotheca Universalis, Integra, Uniformis, Commoda, Oeconomica, Omnium Ss. Patrum, Doctorum Scriptorumque Ecclesiasticorum Qui Ab Aevo Apostoli

Elenchus Rerum Quae In Hoc Volumine Continentur.

Sigliorum Explicatio.

Praefatio, In Qua, Post Enumeratas Sancti Cypriani Operum Editiones, De S. Martyris Doctrina Pluribus Disseritur. Auctore D. Prudentio Maran, O. S. B.

I.—Cypriani Sententia De Unitate Et Infallibilitate Ecclesiae.

II.—Refelluntur Qui Episcopos Apud Cyprianum Jure Divino A Presbyteris Distingui Negant.

III.—Primatus Ecclesiae Romanae A S. Cypriano Semper Agnitus.

IV.—De Dissensione S. Cypriani Cum S. Stephano.—Nullum Baptisma Probatum Stephano, Nisi Quod Ex Praescripta A Christo Forma Datum Esset.

V.—S. Cyprianus Sententiam Adversariorum Minus Intellexit.—De Baptismo In Christi Nomine.—Stephani Sententia Orta Ab Apostolis.

VI.—Quibus Potissimum Rationibus Sese S. Cyprianus Defenderit.—Nec Sacramenta A Malis In Ecclesia Administrata, Nec Traditionem Rejecit.

VII.—Confirmationem Non Confundit S. Cyprianus Cum Impositione Manuum In Haereticos Redeuntes.—Confirmationem Inter Sacramenta Numerat.

VIII.—Poenitentiae Sacramentum Ex S. Cypriani Testimoniis Defenditur.—Quam Necessarium Judicaverit, Quam Sancte Administrari Voluerit Ostenditur.—Nonn

IX.—Utrum In Africa Ante S. Cyprianum Gravissimis Criminibus Negata Fuerit Communio Post Poenitentiam.

X.—Utrum Nova Sub S. Cypriano Inducta Sit Disciplina, Ac Pristina Severitas In Solos Apostatas Et Desertores Retenta?

XI.—Utrum S. Cyprianus Lapsis In Decursu Poenitentiae Morientibus Pacem Negaverit, His Tantum Exceptis Qui Libellos A Martyribus Acceperant.

XII.—Utrum Concilium Carthaginense Poenitentiam Sacrificatis Per Totum Vitae Tempus Imposuerit.

XIII.—De Christi In Eucharistia Praesentia.

XIV.—De Communione Sub Utraque Specie.

XV.—S. Cypriani Sententia De Sacrificio, De Purgatorio Et Invocatione Sanctorum.

XVI.—De Christi Divinitate, Ejusque Gratia.

Vita Sancti Cypriani, Cura D. Prudentii Maran O. S. B. Adornata.

I.—De S. Cypriano Nondum Christiano.—Distinguendus Est A Cypriano Antiocheno.

II.—De S. Cypriani Conversione.—Catechumenus Bona Sua Distribuit, Seque Voto Continentiae Obstrinxit.—Incertum Quo Anno Et Tempore Baptizatus.

III.—De Studiis Et Scriptis S. Cypriani A Baptismo Usque Ad Ordinationem.

IV.—Cyprianus Presbyterium Et Sacerdotium Statim Accipit.—Quo Anno Ordinatus Episcopus.—Res Gestae Et Scriptae In Primordiis Episcopatus.

V.—De Persecutione Decii Ejusque Initiis, Ac De Magno Lapsorum Et Confessorum Numero.

VI.—In Quo Positum Eorum Delictum Qui Libellatici Appellati Sunt.

VII.—Cyprianus Secedit In Persecutione Justissimis De Causis.

VIII.—De Litteris Cleri Romani Carthaginem Missis, Postquam Cyprianum Secessisse Nuntiatum Est.

IX.—De Prima Cypriani Romanorum Litteris Responsione.—De Tredecim Litteris Ante Secundam Responsionem Scriptis Et Simul Cum Illa Romam Perlatis, Ex Qu

X.—Ordo Epistolarum Cypriani Ante Decimam Quintam Ad Romanos Scriptam Ac Primo De Quinta Et Nona.—Referenda Ad Aliud Tempus Trigesima Septima.

XI.—Quinque S. Cypriani Litterae De Lapsis.—Facinus Presbyterorum Qui Communionem Lapsis Dederant, Non Dissimulavit.—Non Suspensionem Sed Excommunicat

XII.—De Epistola XV S. Cypriani Et Pluribus Aliis Paulo Post Novo Tumultu Exorto Scriptis.

XIII.—De Epistola Celerini Ad Lucianum Et Responso Luciani.

XIV.—Scribit S. Cyprianus Ad Clerum De Ordinatione Saturi Et Optati.—Variae Lapsorum Ad Sanctum Cyprianum Litterae.—Clerus Removet A Communione Sua Ga

XV.—Persecutio Recrudescit: Pax Futura S. Cypriano Revelatur.—Res Interim Ab Eo Gestae Et Scriptae Anno 250 Exeunte Recensentur.

XVI.—Vicarios Pro Se Mittit Cyprianus.—Minae Felicissimi.

XVII.—Schisma Felicissimi Anno 251 Ineunte.—Novatus Unus Ex Quinque Schismaticis Presbyteris.—De Epistola XL Cypriani.

XVIII.—Redit Cyprianus Persecutione Sopita, Et Cum Collegis Deliberat De Causa Lapsorum Sed Ante Concilium Scribit Librum De Lapsis.

XIX.—Prudentia Sancti Cypriani In Comprimendo Schismate Novatiani, Et Confirmando Episcopatu S. Cornelii.

XX.—Quo Tempore Erupit Schisma Novatiani.

XXI.—Quo Tempore Ordinatus Novatianus.

XXII.—Ordo Rerum A Sancto Cypriano Gestarum In Causa Cornelii.

XXIII.—Novi Conatus Novatiani.—Reditus Confessorum Romanorum In Ecclesiam Hortatu Cypriani: Id Ante Concilium Romanum Anni 251 Contigisse Ostenditur.

XXIV.—De Gestis Et Scriptis S. Cypriani Anno 252, Ante Persecutionem.

XXV.—Persecutio Revelatur Cypriano.—Hortatur Thibaritanos Ad Certamen.—Lapsis Poenitentibus Pacem Restituit In Concilio, Quod Ab Alio Idibus Maii Habi

XXVI.—S. Cornelio Gratulatur Confessionis Laudem S. Cyprianus.—Confessores Carthaginenses Cohortatur Per Epist. LXXXI, Quam In Hac Persecutione Script

XXVII.—Mira Charitas S. Cypriani In Pestis Calamitate.—Religionem Defendit Adversus Demetrianum.—Totius Ecclesiae Carthaginensis Prolixa In Redimendis

XXVIII.—De Libris Et Epistolis Post Persecutionem Scriptis Sub Valeriano Atque In Primordiis Stephani Papae, Anno 253 Et 254.

XXIX.—Dissensiones De Baptismo Exortae Anno 253 Exeunte: Ac S. Stephanus Ante Cum Orientalibus Quam Cum Afris Certavit.

XXX.—Ordo Et Series Rerum In Africa Gestarum Anno 255 Et 256, Usque Ad Concilium Tertium Carthaginense.

XXXI.—De Concilio Tertio Carthaginensi—Mittit Cyprianus Rogatianum Diaconum Ad Firmilianum.—De Epistola Firmiliani Ad Cyprianum.

XXXII.—Nonnullae Observationes Adduntur In Hanc De Baptismo Controversiam.

XXXIII.—De Epistola LXIII Cypriani Adversus Eos Qui Aquam Solam In Matutino Sacrificio Adhibebant.

XXXIV.—Confessio Et Martyrium Cypriani.

XXXV.—De Libris Cypriano Adscriptis, Ac Primum De Tribus Epistolis A Baluzio Vulgatis.—Recensentur Libri De Spectaculis, De Laude Martyrii, De Rebapti

XXXVI.—De Singularitate Clericorum, Epistola Celsi Ad Vigilium, Et Nonnullis Aliis.

XXXVII.—De S. Cypriani Antiocheni Poenitentia, Et Aliis Duobus Libellis Ad Eum Pertinentibus.

Notitia Codicum Manuscriptorum Qui Ad Hanc Editionem Adornandam Adhibiti Fuere.

D. Prud. Maran.

Index Capitum Quae In Praefatione, Et Vita S. Cypriani, Nunc Primum Adornata, Continentur.

Ordo Epistolarum Sancti Cypriani Quem Pamelius Et Baluzius Secuti Sunt, Comparatus Cum Ordine Editionis Oxoniensis.

Tractatus.

Opuscula Vulgo Adscripta Sancto Cypriano, Ex Editionibus Oxoniana Et Baluziana.

Ordo Epistolarum Alphabeticus.

Ordo Epistolarum Et Tractatuum Sancti Cypriani, Accommodatus Ad Ea Quae In Vita S. Martyris Disseruimus.

Divi Thascii Caecilii Cypriani Episcopi Carthaginensis Et Martyris Operum Pars Prima.—Epistolae.

Epistola Prima. Ad Donatum

Epistola VI. (Erasm., I, 5 Pamel., VII Rig., Baluz., Paris., VI Oxon., Lips., XIII.)

Epistola XV. (Erasm., II. 4. Pamel., XVI. Rig., Baluz., Paris., XV. Oxon., Lips. XXXVII.)

Epistola XVI.

Epistola XVII.

Epistola XVIII. (Pamel., XIX. Rigalt., Baluz., Paris., XVIII. Oxon., Lips. XXIV.)

Epistola XXX. (Pamel., Rigalt., Baluz., XXX. Paris., XXIX. Oxon., Lips., XXXVI. Novat. opp. ed. Jackson. p. 309.)

Epistola XL. (Erasm., I, 8. Pamel., Rigalt., Baluz., XL. Paris., XXXIX. Oxon., Lips., XLIII.)

Epistola XLI. (Erasm., II, 11. Pamel., Rigalt., Baluz., XLI. Paris., XL. Oxon., Lips., XLIV.)

Epistola LII. (Erasm., IV, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., LII. Paris., LI. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 159: Galland., Bibl. vett. Pp. III, p. 347

Epistola LIV. (Erasm., I, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., LIV. Paris., LIII. Oxon., Lips., LVII. Coustant., Epist. Rom. Pont., I, p. 167. Galland., Bibl.

79 Epistola LV.

90 Epistola LVI.

Epistola LVII. (Erasm., I, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., LVII. Paris., LVI. Oxon., Lips., LV.)

Epistola LXIV. (Erasm., I, 7. Pamel., Rigalt., Baluz., LXIV. Pariss., LXIII. Oxon., Lips., LXV.)

Epistola LXV.

Epistola LXVI.

Epistola LXVII. (Erasm., III, 13. Pamel., Rigalt., Baluz., LXVII. Paris., LXVI. Lips., Oxon., LXVIII. Coustant., Epist. Rom. Pont. 4. p. 211.)

117 Epistola LXVIII.

121 Epistola LXIX.

Epistola LXX. (Erasm., 1, 2. Pamel., Rigalt., Baluz., Oxon., Lips., LXX. Paris., LXIX. Routh., Rell. scr. III, p. 84 et 135.)

126 Epistola LXXI. ad Quintinum,

128 Epistola LXXII.

129 Epistola LXXIII. de Haeret. bapt.,

138 Epistola LXXIV. ad Pompeium

142 Epistola LXXV. Script. Ecclesiasticor. Opusc. praecip.,

151 Epistola LXXVI.

158 Epistola LXXVII.

Epistola LXXVIII. (Pamel., Rigalt., Baluz., LXXVIII. Paris., Oxon., Lips., LXXXII.)

Epistola LXXIX.

163

Epistola LXXXI. (Erasm., IV, 1. Pamel., Rigalt., Baluz., LXXXI. Paris., LXXX. Oxon., Lips., VI.)

Epistola LXXXII.

Epistola LXXXIII.

Epistola Cornelii Papae Ad Cyprianum.

Ad Plebem Carthaginis.

Ad Turasium Presbyterum.

Thascii Caecilii Cypriani Episcopi Carthaginensis Et Martyris Operum Pars II. Opuscula. Liber De Habitu Virginum. Liber De Lapsis. Liber De Unitate Ec

173

Argumentum.

I. Disciplina custos spei, retinaculum fidei, dux Continete disciplinam, ne forte irascatur Dominus, et pereatis a via recta, cum exarserit cito ira e

Liber De Lapsis.

Argumentum.

Liber De Unitate Ecclesiae.

Argumentum.

204 Liber De Oratione Dominica.

Argumentum.

Liber Ad Demetrianum.

Argumentum.

Liber De Idolorum Vanitate. Quod Idola DII Non Sint, Et Quod Deus Unus Sit, Et Quod Per Christum Salus Credentibus Data Sit .

Argumentum.

229 Liber De Mortalitate.

Argumentum.

237 Liber De Opere Et Eleemosynis.

247 Liber De Bono Patientiae.

Argumentum.

Liber De Zelo Et Livore.

Argumentum.

Epistola Ad Fortunatum De Exhortatione Martyrii .

Praefatio.

Capitula Libri Sequentis.

De Exhortatione Martyrii.

Cap. I,—Quod Idola DII Non Sint, Et Quod Nec Elementa Vice Deorum Colenda Sint.

Cap. II.—Quod Deus Solus Colendus Sit.

Cap. III.—Quae Comminatio Dei Sit Adversus Eos Qui Idolis Sacrificant.

Cap. IV.—Non Facile Ignoscere Deum Idololatris.

Cap. V.— 265

Cap. VI.—Quod, Redempti Et Vivificati Christi Sanguine, Nihil Christo Praeponere Debeamus.

Caput VII.—Ereptos De Faucibus Diaboli, Et De Laqueis Saeculi Liberatos, Non Debere Denuo Ad Saeculum Reverti, Ne Perdant Quod Evaserint.

Caput VIII.—Insistendum Esse Et Perseverandum In Fide Et Virtute, Et Coelestis Ac Spiritalis Gratiae Consummatione, Ut Ad Palmam Et Coronam Possit Per

Caput IX.—Ad Hoc Pressuras Et Persecutiones Fieri, Ut Probemur.

Caput X.—Timendas Non Esse Injurias Et Poenas Persecutionum, Quia Major Est Dominus Ad Protegendum, Quam Diabolus Ad Impugnandum.

Caput XI.—Ante Praedictum Esse Quod Nos Mundus Odio Habiturus Esset, Et Quod Persecutiones Adversum Nos Excitaret, Et Quod Nihil Novum Christianis Acc

Caput XII.—Quae Spes Et Merces Maneat Justos Et Martyres Post Conflictationes Hujus Temporis Et Passiones.

Caput XIII.—Plus Nos Accipere In Passionis Mercede, Quam Quod Hic Sustinemus In Ipsa Passione.

Testimoniorum Libri Tres Adversus Judaeos.

275 Capitula.

Testimoniorum Liber Primus.

Caput I.—Judaeos In Offensam Dei Graviter Deliquisse, Quod Dominum Dereliquerint

Caput II.—Quod Prophetis Non Crediderint Et Eos Interfecerint.

Cap. III.—Ante Praedictum Quod Dominum Neque Cognituri Neque Intellecturi Neque Recepturi Essent.

Cap. IV.—Quod Scripturas Sanctas Intellecturi Judaei Non Essent, Intelligi Autem Haberent In Novissimis Temporibus Postea Quam Christus Venisset.

Cap. V.—Nihil Posse Judaeos Intelligere De Scripturis, Nisi Prius Crediderint In Christum.

Cap. VI.—Quod Hierusalem Perdituri Essent, Et Terram Quam Acceperant Relicturi.

Cap. VII.—Item Quod Essent

Cap. VIII.—Quod Circumcisio Prima Carnalis Evacuata Sit, Et Secunda Spiritalis Repromissa Sit.

Cap. IX.—Quod Lex Prior, Quae Per Moysen Data Est, Cessatura Esset.

Cap. X.—Quod Lex Nova Dari Haberet.

Cap. XI.—Quod Dispositio Alia Et Testamentum Novum Dari Haberet.

Cap. XII.—Quod Baptisma Vetus Cessaret Et Novum Inciperet.

Cap. XIII.—Quod Jugum Vetus Evacuaretur Et Jugum Novum Daretur.

Cap. XIV.—Quod Pastores Veteres Cessaturi Essent, Et Novi Inciperent.

Cap. XV.—Quod Domus Et Templum Dei Christus Futurus Esset, Et Cessaret Templum Vetus, Et Novum Inciperet.

Cap. XVI.—Quod Sacrificium Vetus Evacuaretur, Et Novum Celebraretur.

Cap. XVII.—Quod Sacerdotium Vetus Cessaret, Et Novus Sacerdos Veniret, Qui In Aeternum Futurus Esset.

Cap. XVIII.—Quod Propheta Alius, Sicut Moyses, Promissus Sit, Scilicet Qui Testamentum Novum Daret, Et Qui Magis Audiri Deberet.

Cap. XIX.—Quod Duo Populi Praedicti Sint, Major Et Minor, Id Est Vetus Judaeorum, Et Novus, Qui Esset Ex Nobis, Futurus.

Cap. XX.—Quod Ecclesia, Quae Prius Sterilis Fuerat, Plures Filios Habitura Esset Ex Gentibus, Quam Quot Synagoga Ante Habuisset.

Cap. XXI.—Quod Gentes Magis In Christum Crediturae Essent.

Cap. XXII.—Quod Panem Et Calicem Christi Et Omnem Gratiam Ejus Amissuri Essent Judaei, Nos Vero Accepturi Et Quod Christianorum Novum Nomen Benedicer

Cap. XXIII.—Quod Ad Regnum Coelorum Magis Gentes Quam Judaei Perveniant.

Cap. XXIV.—Quod Solo Hoc Judaei Accipere Veniam Possint Delictorum Suorum, Si Sanguinem Christi Occisi Baptismo Ejus Abluerint, Et In Ecclesiam Ejus T

Liber Secundus.

Capitula.

Cap. I.—Christum Primogenitum Esse, Et Ipsum Esse Sapientiam Dei, Per Quem Omnia Facta Sunt.

Cap. II.—Quod Sapientia Dei Christus Et De Sacramento Incarnationis Ejus Et Passionis, Et Calicis Et Altaris, Et Apostolorum Qui Missi Praedicaverunt

Cap. III.—Quod Christus Idem Sit Sermo Dei.

Cap. IV.—Quod Christus Idem Manus Et Brachium Dei Sit.

Cap. V.—Quod Idem Angelus Et Deus Christus.

Cap. VI.—Quod Deus Christus.

Cap. VII.—Quod Christus Deus Venturus Esset Illuminator Et Salvator Generis Humani.

Cap. VIII.—Quod Cum A Principio Filius Dei Fuisset, Generari Denuo Haberet Secundum Carnem.

Cap. IX.—Quod Hoc Futurum Esset Signum Nativitatis Ejus, Ut De Virgine Nasceretur Homo Et Deus, Hominis Et Dei Filius.

Cap. X.—Quod Et Homo Et Deus Christus, Ex Utroque Genere Concretus, Ut Mediator Esse Inter Nos Et Patrem Posset.

Cap. XI.—Quod De Semine David Secundum Carnem Nasci Haberet.

Cap. XII.—Quod In Bethlehem Nasceretur.

Cap. XIII.—Quod Humilis In Primo Adventu Suo Veniret.

Cap. XIV.—Quod Ipse Sit Justus Quem Judaei Occisuri Essent.

Cap. XV.—Quod Ipse Dictus Sit Ovis Et Agnus Qui Occidi Haberet, Et De Sacramento 291

Cap. XVI.—Quod Idem Et Lapis Dictus Sit.

Cap. XVII.—Quod Deinde Idem Lapis Mons Fieret Et Impleret Totam Terram.

Cap. XVIII.—Quod In Novissimis Temporibus Idem Mons Manifestaretur, Super Quem Gentes Venirent, Et In Quem Justi Quique Ascenderent.

Cap. XIX.—Quod Ipse Sit Sponsus, Ecclesiam Habens Sponsam, De Qua Filii Spiritales Nascerentur.

Cap. XX.—Quod Cruci Illum Fixuri Essent Judaei.

Cap. XXI.—Quod In Passione Crucis Et Signo Virtus Omnis Sit Et Potestas.

Cap. XXII.—Quod In Hoc Signo Crucis Salus Sit Omnibus Qui In Frontibus Notentur .

Cap. XXIII.—Quod Medio Die In Passione Ejus Tenebrae Futurae Essent.

Cap. XXIV.—Quod A Morte Non Vinceretur, Nec Apud Inferos Remansurus Esset.

Cap. XXV.—Quod Ab Inferis Tertio Die Resurgeret.

Cap. XXVI.—Quod, Cum Resurrexisset, Acciperet A Patre Omnem Potestatem, Et Potestas Ejus Aeterna Sit.

Cap. XXVII.—Quod Perveniri Non Possit Ad Deum Patrem Nisi Per Filium Ejus Jesum 296

Cap. XXVIII.—Quod Ipse Judex Venturus Sit.

Cap. XXIX.—Quod Ipse Sit Rex In Aeternum Regnaturus.

Cap. XXX.—Quod Ipse Sit Judex Et Rex .

Liber Tertius .

Capitula.

302

Cap. II—In Opere Et Eleeomosynis, Etiamsi Per Mediocritatem Minus Fiat, Ipsam Voluntatem Satis Esse.

Cap. III—Agapen Et Dilectionem Fraternam Religiose Et Firmiter Exercendam.

Cap. IV.—In Nullo Gloriandum, Quando Nostrum Nihil Sit.

Cap. V.—Humilitatem Et Quietem In Omnibus Tenendam.

Cap. VI.—Bonos Quosque Et Justos Plus Laborare, Sed Tolerare Debere, Quia Probantur.

Cap. VII.—Non Contristandum Spiritum Sanctum, Quem Accepimus.

Cap. VIII.—Iracundiam Vincendam Esse, Ne Cogat Delinquere.

Cap. IX.—Invicem Se Fratres Sustinere Debere.

Cap. X.—In Deum Solum Fidendum Et In Ipso Gloriandum Esse.

Cap. XI.—Eum Qui Fidem Consecutus Est, Exposito Priore

Cap. XII.—Non Jurandum.

Cap. XIII.—Non Maledicendum.

Cap. XIV.—Numquam Mussitandum, Sed Circa Omnia Quae Accidunt Benedicendum Deum.

Cap. XV.—Ad Hoc Tentari Homines A Deo Ut Probentur .

Cap. XVI.—De Bono Martyrii.

Cap. XVII.—Minora Esse Quae In Saeculo Patimur Quam Sit Praemium Quod Promissum Est.

Cap. XVIII.—Dilectioni Dei Et Christi Nihil Praeponendum.

Cap. XIX.—Voluntati Non Nostrae, Sed Dei, Obtemperandum.

Cap. XX.—Fundamentum Et Firmamentum Spei Et Fidei Esse Timorem.

Cap. XXI.—Non Temere De Altero Judicandum.

Cap. XXII.—Accepta Injuria, Remittendum Et Ignoscendum.

Cap. XXIII.—Vicem Malis Non Reddendam.

Cap. XXIV.—Non Posse Ad Patrem Perveniri Nisi Per Filium Ejus Jesum Christum

Cap. XXV.—Ad Regnum Dei, Nisi Baptizatus Et Renatus Quis Fuerit, Pervenire Non Posse.

Cap. XXVI.—Parum Esse Baptizari Et Eucharistiam Accipere, Nisi Quis Factis Et Opere Proficiat.

Cap. XXVII.—Baptizatum Quoque Gratiam Perdere Quam Consecutus Sit, Nisi Innocentiam Servet.

Cap. XXVIII.—Non Posse In Ecclesia Remitti Ei Qui In Deum Deliquerit.

Cap. XXIX.—De Odio Nominis Ante Praedictum.

Cap. XXX.—Quod Quis Deo Voverit Cito Reddendum.

Cap. XXXI.—Eum Qui Non Crediderit Jam Judicatum Esse.

Cap. XXXII.—De Bono Virginitatis Et Continentiae.

Cap. XXXIII.—Nihil Patrem Judicare, Sed Filium, Et Patrem Ab Eo Non Honorificari A Quo Non Honorificatur Filius.

Cap. XXXIV.—Fidelem Gentiliter Vivere Non Oportere .

Cap. XXXV.—Deum Ad Hoc Patientem Esse, Ut Nos Poeniteat Peccati Nostri Et Reformemur.

317 Cap. XXXVI.—Mulierem Ornari Saeculariter Non Debere.

Cap. XXXVII.—Fidelem Non Oportere

Cap. XXXVIII.—Servum Dei Innocentem Esse Debere, Ne Incidat In Poenam Saecularem.

Cap. XXXIX.—Datum Nobis Esse Exemplum Vivendi In Christo.

Cap. XL.—Non Jactanter Nec Tumultuose Operandum.

Cap. XLI.—Inepte Et Scurriliter Non Loquendum.

Cap. XLII.—Fidem In Totum Prodesse, Et Tantum Nos Posse Quantum Credimus.

Cap. XLIII.—Posse Eum Statim Consequi Qui Vere Crediderit.

Cap. XLIV.—Fideles Inter Se Disceptantes Non Debere Gentilem Judicem Experiri.

Cap. XLV.—Spem Futurorum Esse, Et Ideo Fidem Nostram Circa Quae Promissa Sunt Patientem Esse Debere.

Cap. XLVI.—Mulierem In Ecclesia Tacere Debere.

Cap. XLVII.—Delicto Et Merito Nostro Fieri Ut Laboremus, Nec Dei Opem In Omnibus Sentiamus.

Cap. XLVIII.—Non Foenerandum.

319 Cap. XLIX.—Inimicos Quoque Diligendos.

Cap. L.—Sacramentum Fidei Non Esse Profanandum.

Cap. LI.—Quod Nemo In Opere Suo Extolli Debeat.

Cap. LII.—Credendi Vel Non Libertatem In Arbitrio Positam.

Cap. LIII.—Dei Arcana Perspici Non Posse, Et Ideo Fidem Nostram Simplicem Esse Debere.

Cap. LIV.—Neminem Sine Sorde Et Sine Peccato Esse.

Cap. LV.—Non Hominibus, Sed Deo, Placendum.

Cap. LVI.—Deum Nihil Latere Ex His Quae Geruntur.

Cap. LVII.—Fidelem Emendari Et Reservari .

Cap. LVIII.—Neminem Contristari Morte Debere, Cum Sit In Vivendo Labor Et Periculum, In Moriendo Pax Et Resurgendi Securitas .

Cap. LIX.—De Idolis Quae Gentiles Deos Putant.

Cap. LX.—Ciborum Nimiam Concupiscentiam Non Appetendam.

Cap. LXI.—Possidendi Concupiscentiam Et Pecuniam Non Appetendam.

Cap. LXII.—Matrimonium Cum Gentilibus Non Jungendum.

Cap. LXIII.—Grave Delictum Esse Fornicationis.

Cap. LXIV.—Quae Sunt Carnalia Quae Mortem Pariant, Et Quae Spiritalia Quae Ad Vitam Ducant.

Cap. LXV.—Omnia Delicta In Baptismo Deponi.

Cap. LXVI.—Disciplinam Dei In Ecclesiasticis Praeceptis Observandam.

Cap. LXVII.—Praedictum Quod Disciplinam Sanam Aspernaturi Essent.

Cap. LXVIII.—Recedendum Ab Eo Qui Inordinate Et Contra Disciplinam

Cap. LXIX.—Non In Sapientia Mundi Nec In Eloquentia Esse Regnum Dei, Sed In Fide Crucis Et In Virtute Conversationis.

Cap. LXX.—Parentibus Obsequendum.

Cap. LXXI.—Patres Quoque Asperos Esse Circa Filios Non Oportere.

Cap. LXXII.—Servos, Cum Crediderint, Plus Dominis Carnalibus Servire Debere.

Cap. LXXIII.—Item Dominos Mitiores Esse Debere.

Cap. LXXIV.—Viduas Probatas Quasque Honorandas.

Cap. LXXV.—Suorum, Et Maxime Fidelium, Curam Plus Unumquemque Habere Debere.

Cap. LXXVI.—Majorem Natu Non Temere Accusandum.

Cap. LXXVII.—Peccantem Publice Objurgandum.

Cap. LXXVIII.—Cum Haereticis Non Loquendum.

Cap. LXXIX.—Innocentiam Fidenter Petere Et Impetrare.

Cap. LXXX.—Nihil Licere Diabolo In Hominem, Nisi Deus Permiserit.

Cap. LXXXI.—Mercedem Mercenario Cito Reddendam.

Cap. LXXXII.—Non Augurandum.

Cap. LXXXIII.—Cirrum In Capite Non Habendum

Cap. LXXXIV.—Non Vellendum.

Cap. LXXXV.—Surgendum Cum Episcopus Et Presbyter Veniat.

Cap. LXXXVI.—Schisma Non Faciendum, Etiamsi In Una Fide Et In Eadem Traditione Permaneat Qui Recedit.

Cap. LXXXVII.—Fideles Simplices Cum Prudentia Esse Debere.

Cap. LXXXVIII.—Fratrem Non Circumveniendum.

Cap. LXXXIX.—Subito Venire Finem Mundi.

Cap. XC.—Uxorem A Viro Non Recedere, Aut Si Recesserit, Innuptam Manere.

Cap. XCI.—Tantum Unumquemque Tentari Quantum Potest Sustinere.

Cap. XCII.—Non Quicquid Licet Esse Faciendum.

Cap. XCIII.—Praedictum Quod Haereses Futurae Essent.

Cap. XCIV.—Cum Timore Et Honore Eucharistiam Accipiendam.

Cap. XCV.—Bonis Convivendum

327 Cap. XCVI.—Factis, Non Verbis, Operandum.

Cap. XCVII.—Et Ad Fidem Et Ad Consecutionem Properandum.

Cap. XCVIII.—Catecuminum Peccare Jam Non Debere.

Cap. XCIX.—Judicium Secundum Tempora Futurum, Vel Aequitatis Ante Legem, Vel Legis Post Moysen.

Cap. C. Gratiam Dei Gratuitam Esse Debere.

Cap. CI.—Spiritum Sanctum In Igne Frequenter Apparuisse.

Cap. CII.—Correptionem Bonos Quosque Libenter Audire Debere.

Cap. CIII.—A Multiloquentia Temperandum.

Cap. CIV.—Non Mentiendum.

Cap. CV.—Frequenter Emendandos Qui Delinquunt In Domestico Ministerio.

Cap. CVI.—Injuria Accepta, Patientiam Tenendam, Et Ultionem Deo Relinquendam .

Cap. CVII.—Non Detrahendum.

Cap. CVIII.—Non Esse Proximo Insidiandum.

Cap. CIX.—Infirmos Visitandos.

Cap. CX.—Susurrones Maledictos Esse.

Cap. CXI.—Sacrificia Malorum Acceptalia Non Esse.

Cap. CXII.—Gravius Judicari De His Qui In Saeculo Plus Habuerunt Potestatis.

Cap. CXIII.—Viduam Et Pupillos Protegi Oportere.

Cap. CXIV.—Dum In Carne Est Quis, Exomologesin Facere Debere.

Cap.—CXV. Adulationem Perniciosam Esse.

Cap. CXVI.—Plus Ab Eo Diligi Deum, Cui In Baptismo Plura Peccata Dimittuntur.

Cap. CXVII.—Fortem Congressionem Esse Adversus Diabolum, Et Ideo Fortiter Nos Stare Debere, Ut Possimus Vincere.

Cap. CXVIII.—Item, De Antichristo, Quod In Hominem Veniat

Cap. CXIX.—Grave Fuisse Jugum Legis, Quod A Nobis Abjectum Est, Et Leve Esse Jugum Domini, Quod A Nobis Susceptum Est.

Cap. CXX.—Orationibus Insistendum.

339 Liber De Spectaculis.

Argumentum.

Liber De Laude Martyrii.

Argumentum.

Ad Opera D. Cypriani Genuina Appendices.

Prolegomena De Scriptis Sancti Cypriani Operibus Dubiis, Deperditis, Atque Eidem Suppositis.

Articulus I. D. Cypriani opera dubia.

Articulus II. Divo Cypriano supposita opera.

Articulus III. De quibusdam S. Cypriani operibus deperditis.

Appendix Prima. Opuscula Dubia.

Liber De Disciplina Et Bono Pudicitiae. Epistola Ignoti Auctoris.

Monitum.

Appendix Secunda. Opuscula Supposita.

Liber De Aleatoribus. Tractatus Perperam Cypriano Adscriptus.

De Singularitate Clericorum. Tractatus Cypriano Perperam Adscriptus. Necnon Augustino Et Origeni Juxta Quosdam.

De Duodecim Abusionibus Saeculi Tractatus, Perperam Cypriano Et Augustino Adscriptus.

Liber De Duplici Martyrio, Ad Fortunatum, Incerto Auctore.

Oratio Cypriani Antiocheni, Pro Martyribus.

Oratio Cypriani Antiocheni, Quam Sub Die Passionis Suae Dixit.

De Montibus Sina Et Sion Tractatus Ignoti Auctoris, Adversus Judaeos.

Tractatus Adversus Judaeos Qui Insecuti Sunt Dominum Nostrum Jesum Christum, Incerto Auctore.

Coena, Cypriano Falso Inscripta.

De Revelatione Capitis Beati Joannis Baptistae Tractatus, Incerto Auctore.

De Pascha Computus.

Monitio Ad Lectorem. Johannes Wallis S. T. P. Geometriae Professor Oxonii. S.

Incipit Expositio Bissexti. Aliter, Caecilii Cypriani De Pascha Computus Inchoat.

W. Ad calcem codicis Rhemensis, habetur haec tabella, sed confusa et depravata, quam, ne quid deesse videatur, hic apponimus.

Appendix Tertia.

Dissertatio De Cypriani Libris Ad Demetrianum, Et De Idolorum Vanitate. Auctore D. Nicol. Le Nourry. O. S. B.

Caput Primum. De libro ad Demetrianum.

Articulus Primus. Analysis hujus libri.

Articulus II. Ostenditur Cyprianum Carthaginis Episcopum et martyrem esse verum hujus libri parentem quis ille, et utrum primus in Africa martyr fuer

Articulus III. De hujus libri titulo, et utrum contra solum Demetrianum scriptus sit.

Articulus IV. Quis fuerit Demetrianus, ad quem hic liber directus fuit, an proconsul aut inferioris ordinis judex?

Articulus V. Quibus rationibus Cyprianus ad hunc librum scribendum et divulgandum compulsus sit.

Caput II. De hujus libri argumento, aetate, codicibus manuscriptis, editionibus, et quorumdam notis.

Articulus Primus. De hujus lucubrationis argumento, et utrum Cyprianus suscepto vindicis Christianae religionis officio non plene, sicut contendit Lac

Articulus II. De libri hujus aetate.

Articulus III. De hujus libri manuscriptis codicibus.

Articulus IV. De hujus libri editionibus.

Articulus V. De variis in hunc librum annotationibus.

Caput III. Novae In Hunc Librum Observationes.

Articulus Primus. De sacrae Scripturae auctoritate, et quibusdam illius locis.

Articulus II. Quomodo Cyprianus Deum exsistere demonstret ex recta humani corporis statura, ex solis et aliarum rerum creatione, atque ex publica daem

Articulus III. Credendum Christo, qui sanguinis sui pretio hominem sacro Baptismate regenerat, de duplici mortis illius signo de poenitentia, ac quo

Articulus IV. Utrum Cyprianus ignes purgatorios negaverit, quam diserte asserat aeternas fore poenas damnatorum, quorum brevis oculorum fructus perpet

Articulus V. Quanta iniquitate ethnici condemnaverint Christianos, nec defensos, nec auditos quam mirabilis fuerit eorum, quorum numerus semper augeb

Caput IV. Expenduntur Cypriani argumenta, quibus Demetrianum aliosque gentiles refellit, qui Christianos publicarum belli, famis, et pestis calamitatu

Articulus Primus. Primum Cypriani argumentum ex mundi senio desumptum examinatur.

Articulus II. Quam luculenter Cyprianus demonstret publicas calamitates non ideo accidisse, quia Christiani verum Deum venerabantur, sed quia ethnici

Articulus III. Quomodo Cyprianus probaverit neutiquam Christianos, sed Gentiles bellorum fuisse causam.

Articulus IV. Qua ratione Cyprianus ostendat non Christianos, sed gentiles sterilitatis et famis esse causam.

Articulus V. Tantum abesse ut ethnici Deum, eorum criminibus offensum, curaverint pestis tempore placare, quin potius illum gravioribus flagitiis irri

Articulus VI. Quanta misericordiae opera Christiani exhibuerint quibuslibet peste infectis morientibus, ac mortuis.

Articulus VII. Cur Christiani, plane innocentes, iisdem publicis calamitatibus, ac scelerati gentiles affligebantur.

Caput V. De Cypriani Libro De Idolorum Vanitate.

Articulus Primus. Analysis hujus libri.

Articulus II. De hujus libri auctore, titulo, initio, integritate, argumento et cur aliquando epistolae nomine inscribatur.

Articulus III. Quo tempore, et quam festinanter hic liber a Cypriano scriptus fuerit.

Articulus IV. De hujus libri manuscriptis et editis codicibus ac variorum in illum notis.

Caput VI. Novae In Hunc Librum Observationes.

Articulus Primus. De iis, quae Cyprianus ex Tertulliano et Minucio Felice excerpsit, ac quomodo duobus aliis in libris ea sacrae Scripturae testimonii

Articulus II. Quam luculenter Cyprianus asserat orthodoxum de suprema Christi divinitate, et sanctissimae Trinitatis mysterio documentum.

Articulus III. De Christo homine, ac quo sensu dici potuerit, Spiritus sanctus carne induitur.

Articulus IV. De idololatriae origine, et ridiculis quibusdam Romanorum diis, in dubio aut notho hujus libri fragmento notatis, ac de crudeli Consulum

Carmen Ad Felicem, De Resurrectione Mortuorum. ( E Veterum Scriptor. et Monum. amplissima Collectione, tom.

Observatio Praevia D. Edm. Martene.

Appendix Quarta.

Oxoniensis Editionis Selectae In Cyprianum Notae.

Ann. DCCLII. Epistola LIV.

Epistola LVI.

Epistola LVIII.

Ann. CCLIII. Epistola LXII.

Epistola LXIII.

Epistola LXIV.

Epistola LXV.

Anno CCLIV. Epist. LXVI.

Ann. CCLVI. Epistola LXXXVI.

Ann. CCLVII. Epistola LXXVII.

Circa Ann. CCXLVI. Ad Donatum Liber De Gratia Dei.

Ann. CCXLVII. De Idolorum Vanitate Liber.

Circa Ann. CCXLVIII. Testimoniorum Ad Quirinum Adversus Judaeos

Praefatio In Duos Libros Priores.

Liber Primus.

Testimoniorum Liber Secundus.

Circa Ann. CCXLIX. Testimoniorum Liber Tertius.

De Habitu Virginum.

De Unitate Ecclesiae Liber.

De Lapsis.

De Oratione Dominica.

De Mortalitate.

De Exhortatione Martyrii.

In Librum De Exhortatione Martyrii.

In Ad Demetrianum.

In Librum De Opere Et Eleemosynis.

In Librum De Bono Patientiae.

In Librum De Zelo Et Livore.

Martin. Jos. Routh. S. T. P. Collegii S. Magdalenae Oxon. Praesidis, In Quatuor D. Cypriani Libros Annotationes Selectae. (E Script. Ecclesiastic. opu

In Librum De Idolorum Vanitate.

In Librum De Mortalitate.

In Librum De Opere Et Eleemosynis.

In Librum De Zelo Et Livore.

S. Cypriani Exhortatio Ad Poenitentiam.

Monitum.

Joannis Chrysostomi Trombellii Praefatio.

Exhortatio S. Cypriani De Poenitentia Incipit.

De Titulo, Ac Meta, Seu Argumento Superioris Opusculi.

Caput Primum.

Caput II.

Index Rerum Et Verborum.

Numeri Romani tomum, Arabici autem columnas indicant. Ad tomum IV recurritur quoties tomi numerus deficit. Ratio hujus est quod opera nostri Cypriani

Syllabus Rerum Quae In Hoc Tomo Continentur.

Finis Tomi Quarti.

0297D

Epist. XXVII.—Haec epistola in veteri libro sancti Dionysii Remensis et in uno meo est anepigrapha. In editione Morelliana dicitur esse Celerini ad lapsos. In editione Manutiana, quae prima omnium est, et in libro Fuxensi, Cyprianus lapsis. Quae est vera lectio.

Epistola XXVII.

(Pamel., Rigalt., Baluz., XXVII. Paris., XXVI, Oxon., Lips., XXXIII.)

Cyprianus Lapsis.

Argumentum.— Argumentum hujus epistolae infra habes Epistola XXIX. « Litteras, inquit, ad me fecerunt, pacem non dandam sibi postulantes, sed quasi jam datam sibi vindicantes, quod dicant Paulum omnibus pacem dedisse, sicut in litteris eorum quarum exemplum ad vos transmisi, legetis, simul quid et ego eis breviter rescripserim.» Desideratur autem lapsorum epistola ad quos rescribit.

0297D

0297D

I.— Cujus praecepta. Sequi in hoc loco placuit scripturam libri Fuxensis, quam puto esse meliorem ea 0298C quam praeferunt editiones Manutii et Morellii et vetus liber meus, ubi scriptum est, cujus praecepta debemus metuere et observare. Codex sancti Dionysii Remensis, praecepta servire et observare.

Non vincent eam. Ita etiam in libro de Unitate Ecclesiae, 0298D pag. 194. Codex Fuxensis, non praevalebunt adversus eam. Apud Pacianum in epistola ad Symphronianum contra tractatus Novatianorum, non convalescent adversus eam.

Tibi dabo claves. Quamvis istic claves non dentur Petro, sed promittantur, veteres tamen existimarunt et recte, datas esse, easque solum Petrum accepisse ait Optatus, sed communicandas cum caeteris. Gerebat enim, ut ait sanctus Augustinus, totius Ecclesiae figurata generalitate personam; et erant utique caeteri Apostoli quod fuit Petrus, pari consortio praediti et honoris et potestatis, ut ait Cyprianus in libro de Unitate Ecclesiae. Vide epistolam Stephani episcopi Larissaeae ad Bonifacium papam II, editam in collectione Romana Holstenii, epistolam Mapinii episcopi Remensis apud Freherum et Duchesnium, et Franciscum Masonum lib. IV, cap. 3, 4, de Ministerio Anglicano.

0299D Ut Ecclesiae . . . facerent. Ista addita sunt ex libro meo vetere et ex editione Morellii. Quae miror praetermissa fuisse a Pamelio et Rigaltio, cum absque iis sensus non sit integer. Recte ergo fecerunt Angli ista reponentes. Reinhartus omisit, quia ea non inveniebat in editione Rigaltii.

Quando Ecclesia. Verba sunt lapsorum ad Cyprianum.

Invicta. Non admonerem hanc vocem, quam praeferunt editiones Manutii, Morellii, et Pamelii, quae exstat etiam in libro meo veteri et in Gratianopolitano, positam a me esse in hoc loco, nisi Rigaltius et editio Anglicana pro ea haberent, invidiam, nullo sensu aut certe pessimo Puto autem Rigaltium eam pravam lectionem accepisse ex libro Fuxensi, quo usum esse illum constat.

I. Dominus noster, cujus praecepta et monita observare debemus, episcopi honorem et Ecclesiae suae rationem disponens, in Evangelio loquitur

0298C Loquitur Ecclesiae Bod. 1.

et dicit Petro: Ego tibi dico quia tu es Petrus, et super istam petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferorum non vincent eam: et tibi dabo claves regni coelorum; et quae ligaveris super terram erunt ligata et in coelis, et quaecumque solveris super terram erunt soluta et in coelis (Matth. XVI, 18, 19) . Inde per temporum et successionum vices episcoporum ordinatio et Ecclesiae ratio decurrit, ut Ecclesia super episcopos ³⁸ constituatur et omnis actus Ecclesiae per eosdem praepositos gubernetur. Cum hoc itaque divina lege

0298C Hoc ita divina lege Bod. 1.

fundatum 0298C sit, miror quosdam audaci temeritate sic 0299A mihi scribere voluisse, ut Ecclesiae nomine litteras facerent, «quando

0299C Voluisse, quando Impr.

ecclesia in episcopo et clero et in omnibus stantibus sit constituta.» Absit enim nec Domini

0299C Ne Domini Oxon.

misericordia et potestas ejus invicta patiatur ut Ecclesia esse dicatur lapsorum numerus, cums criptum sit: Deus non est mortuorum, sed vivorum (Matth. XXII, 32) . Omnes quidem vivificari optamus, et ut in statum pristinum restituantur precibus nostris et gemitibus oramus. Si autem quidam lapsi Ecclesiam se volunt esse, et si apud illos atque in illis est Ecclesia, quid superest quam ut ipsi rogentur a nobis ut nos ad Ecclesiam dignentur admittere? Summissos ergo et quietos et verecundos esse oportet eos qui delicti sui memores satisfacere Deo debent, nec Ecclesiae nomine litteras facere, cum se magis sciant 0299B Ecclesiae scribere.

0300D

II.— Benignitate. Liber meus et editio Morelliana, bonitatem.

II. Scripserunt autem mihi nuper quidam de lapsis humiles et mites et trementes et metuentes Deum, et qui in Ecclesia semper gloriose et granditer operati sunt, et opus suum numquam Domino imputaverunt, scientes illum dixisse: Et cum haec omnia feceritis, dicite: Servi supervacui sumus, quod debuimus facere fecimus (Luc. XIII, 10) . Quae illi cogitantes, et quamvis libello a martyribus accepto, ut tamen a Domino satisfactio sua admitti possit, orantes scripserunt mihi se delictum suum cognoscere et poenitentiam veram agere, nec ad pacem temere aut importune properare, sed expectare praesentiam nostram, dicentes pacem quoque ipsam, si eam nobis praesentibus acceperint, dulciorem sibi futuram. Quibus 0299C quantum gratulatus sim Dominus testis est, qui dignatus est ostendere quid ejusmodi et tales servi de ejus benignitate mereantur. Quas litteras cum nuper acceperim, et nunc aliud scripsisse vos legerim, peto discernatis desideria vestra, et quicumque estis qui has litteras nunc misistis, nomina vestra libello subjiciatis et libellum cum singulorum nominibus ad me transmittatis. Ante est enim scire quibus rescribere habeam. Tunc ad singula quae scripsistis pro loci et actus nostri mediocritate rescribam. Opto vos, fratres charissimi, semper bene valere et secundum 0300A Domini disciplinam quiete et tranquille agere. Valete.