Caput VIII. I. Antiochiae hospitatur, ubi de ineunda solitudine secum agit. II. Scribit ea super re ad amicos Epistolas. III. Apollinarium Laodicenum audit, ab ejusque haeresi cavet. IV. Maroniae diversatus historiam de Malcho monacho ab ejusdem ore excipit.

I. Ad finem vergebat annus trecentesimus septuagesimus tertius, si rationes recte instituimus, cum Antiochiam venit Hieronymus, qui etiam ultra subsequentis anni medium ibi apud Evagrium hospitatus est. Morae caussam fuisse cumprimis innuimus adversam, in quam inciderat, valetudinem; ait enim de se ipse, quod semper infirmus Evagrio amico ad laborem cumulus accessisset, fuisset vero, quidquid morborum esse poterat expertus. Accessere his aliae cum duriore fortuna conflictationes; de quatuor enim peregrinationis suae sociis, Innocentium atquc Hylam subita unum post alium mors rapuit; illum repentinus febrium ardor abstraxit; hic nedum obductam illius morte, morte sua rescidit cicatricem. Heliodorus, cumque eo fortasse etiam Nicaeas, Jerosolymam jamdudum iverant; nec brevi inde reversi Antiochiam, Hieronymo suo diutius adfuerunt, sed in patriam regressum hic una, ille alia de caussa, meditabantur. Et sane jus aequum Heliodorus obtendebat, qui de cognati morte inopinato nuntio admonitus, veluti sororis viduae, ac nepotis ex ea parvuli, Nepotiani nomine, rebus domesticis prospecturus, patriam repetere cogeretur. Nec tamen arripiendae solitudinis propositum prorsus abjiciebat, quin potius abs Hieronymo postulabat, ut posteaquam ad deserta migrasset, invitatoria ad se scripta trasmitteret: id quod factum paulo post, dicemus suo loco.

II. Interim cum in dies magis, magisque S. Pater solitudinis adeundae studio flagraret, nihilque aliud animo secum versaret, scripsit ea de re ad Theodosium, eum quem paulo superius diximus, et memorat Theodoretus de Vitis Patrum cap. X. Praepositum Monasterii apud Rhossum in Cilicia, et quem, per eam ipse provinciam transiens, paulo ante invisisse indicat. Unde colligas, errare eos qui Theodosium hunc alium putant, qui Calcidis desertum incoleret; nondum enim cum haec scriberet, Hieronymus eo accesserat. Orat autem illum, ac caeteros cum illo Anachoretas, a Deo impetrent, ut suum hocce propositum Deo perfectius serviendi exsequi demum velit ac possit. Secundum in nostra Recensione locum Epistola illa obtinet. Duas autem alias per idem tempus quo substitit Antiochiae, scripsit, alteram ad Ruffinum, ad Florentinum alteram, quae et sese in Editione eadem nostra sub numeris tertio et quarto consequuntur. Quid contineant, quibusque de caussis huc eas referamus, replicare, instituti nostri non videtur, maxime cum in Chronologicis ad eas Notis sint istaec satis abunde pertractata. Tantum 0028 monemus pro anno 374, cui illas adscribimus, alicubi typothetarum errore notarum anno 373, quod vitium ad decimam quartam usque Epistolam in aliquot exemplaribus durat: nos sedulo emendari cupimus.

III. Ad Vitae seriem ut redeamus, non ita apud Evagrium moratus continuo est S. Pater, ut numquam Antiochia excederet: quin potius sacrarum studio Literarum incensus, cum, ut alibi de se testatur, haud quaquam ingenii sui viribus confideret, seque ipse docere vellet, sed a doctis atque illustribus viris addiscendas putaret, Apollinarium Laodicenum Episcopum (quae urbs ab Antiochia parum distabat) interpretem Scripturarum longe celeberrimum frequenter adiit, inque ejus disciplinam se dedit. Rem narrat ipse Epist. ad Pammachium et Oceanum LXXXIV. ubi et se multum illi debere profitetur, quod in Scripturarum doctrina, quam antea vix de limine salutaverat, exoticorum lectioni Auctorum adsuetus, haud sane parum profecerit. Id vero mirum magis, quod addit, nunquam se illius contentiosum super sensu dogma suscepisse: id est, haereticum illud ejus placitum de Platonicorum coenosis fontibus derivatum (quod sit quaedam substantia anima separabilis, unde hominem, quem Dominus assumpserat, ea parte qua rationalis est, mutilatum ibat, ejusque munia in Verbum conferebat, ut Christus unus ex hallucinatione sua diceretur) nunquam excepit, nec fucum fieri sibi passus est. Ex quo illud etiam confirmatur, quod diximus, per id temporis Laodicenum magistrum abs Hieronymo auditum fuisse: ille enim cum diutius venenatum dogma dolose dissimulasset, anno demum 376 in apertam haeresim erupit. Nec sane veri speciem ullam habet, fuisse nostrum praeceptore usum homine, qui palam scita Ecclesiae Platonicis sophismatis depravaret, fuissetque jam manifesta inustus haereseos nota.

IV. Sed et alio interdum divertit per id temporis S. Pater. Maronia, triginta fere millibus Antiochia distans viculus, post multos dominos vel patronos in Evagrii Presbyteri possessionem venerat. Huc Hieronymus pro familiaritate, quam cum Evagrio habebat, aliquandiu venit, ac diversatus est: antequam certe in eremum secederet, ut pleraque omnia nobis argumento sunt. Erat quidam ibi senex magni nominis Malchus, quem S. Pater invisit, deque ejus ore excipere voluit ipsius vitae historiam, quam postea, ante annum 392, ut suo loco exponemus, ex ejus dictorum fide, litteris commendavit.