Patrologiae cursus completus
Elenchus rerum quae in hoc volumine continentur.
Sanctissimo domino nostro clementi xii, pontifici optimo maximo.
Sanctissimo domino nostro clementi xii, pontifici optimo maximo.
Praefatio generalis.
Pars prima— in qua de mss. deque editis collectionibus agitur singillatim.
Pars tertia.— in qua in nova hac editione quid praestitum sit, explicatur.
Praefatio hujus tomi.
Epistolarum ordo chronologicus argumentis demonstratur.
Epistolarum ordo chronologicus argumentis demonstratur.
Epistolae i. classis quas hieronymus potissimum e calcidis eremo scripsit ab anno 370 ad 380.
S. eusebii hieronymi stridonensis presbyteri vita ex ejus potissimum scriptis concinnata ad eminentiss. s. r. e. cardinalem dominicum riviera.
Caput primum. i. hieronymi patria. ii. natalis annus. iii. nomen. iv. parentes et consanguinei.
Caput iii. i. romae baptismum suscipit, ii. sub liberio papa, anno circiter aetatis suae xx.
Caput vi. i. aquileiae varias inimicitias incurrit. ii. inde subito divulsus in orientem navigat.
Incipit vita sancti hieronymi, presbyteri.
Incipit vita sancti hieronymi, presbyteri.
S. eusebii hieronymi incomparabilis ecclesiae christi doctoris, et eximiae sanctitatis viri vita ex ipsius praesertim syngrammatis, e sanctorum item a
Vita divi hieronymi incerto auctore.
Vita divi hieronymi incerto auctore.
Selecta veterum testimonia de hieronymo ejusque scriptis.
Selecta veterum testimonia de hieronymo ejusque scriptis.
Idem, lib. iii. de peccat. merit. et remiss., cap. vi.
Idem, lib. i. contra julianum.
Idem, epist. cclxi. ad oceanum.
Severus sulpicius, dial. i. cap. vii.
Orosius in apol. de libert. arb. contra pelagium, p. 621.
Caelius sedulius in praef. operis paschalis.
Cassianus, lib. vii. de incarnatione.
Prosper in carmine de ingratis, cap. ii.
Prosper in chron. ol. ccxci. ccclxxxvi. arcadio et bautone.
Sidonius apollinabis, lib. iv. epist. iii.
Claudianus mamertus de statu animae lib. ii, cap. ix.
Gelasius papa, c. sancta romana dist. 15.
Idem, epist. v. ad episcopos per picenum.
Ennodius ticinensis dictione viii.
Facundus hermianensis, lib. iv. cap. ii
Cassiodor. divin. lect, cap. xxi.
Isidorus hispalensis originum libro vi.
Anonymus apud canisium, tom. vi. antiquar. lect.
Einardus in epistola ad lupum.
S. columbanus epistol. ad gregorium papam.
Nicolaus i. epist. li. ad lotharium.
Ratramnus corbeiensis de nativitate christi, cap. x ex dacherii spicileg., tom. i, p. 339.
Servatus lupus de trib. quaest.
Agobardus in libro contra objectiones fredegisi, cap. ix.
Haymo halberstrad. lib. x, cap. viii.
Rabanus in martyrologio ad xxx. septembris.
Prudentius tricassi., de praedest. contra scotum erigenam, cap. i.
Hincmarus remensis, tom. i. operum.
Photius in bibliotheca cod. iii.
Sigebertus in chronographia ad a. c. 421.
Honorius augustodun., de luminaribus ecclesiae, cap. cxxxvi.
Chronicon turonens. apud martene tom. v, p. 928.
Joannes saresberiensis policratici, sive de nugis curialium lib. ii, cap. xxvii.
Codofridus viterbiensis, chronic. parte xvi.
Bernardus in parabola de christo et eccl.
Ado viennensis in martyrologio d. xxx. septembris.
Gerardus, de arvernia ad ivonem ab. cluniac.
Notkerus in martyrologio ad xxx. septembr.
Jo. bapt. platina in innocentio i.
Franc. philelphus, lib. vi, epist. ultima. ad aloysium crottum.
Raphael volaterranus, commentar. urban. lib. xvi.
Jacob. philippus bergomensis in chronico ad an. chr. 429.
Trithemius, de scriptor. eccl.
Des. erasmus reterodamus, lib. ii, epist. 1. ad leonem x. p. m.
Idem, lib. v, epist. xxvi ad jo. eckium.
Idem, lib. v, epist. xix ad greverardum.
Pol. vergilius, de rerum inventoribus lib. vii, cap iii.
Ex ms. cod. vatic., olim reginae, num. 571.
Ex alio ms. codice, qui apud me est.
Caelius calcagninus in imaginem d. hieronymi, in nucis cortice expressam.
Julius caesar scaliger in d. hieronymum.
Josephus scaliger, prolegom. ad eusebii chron.
Sixtus senens., lib. iv. biblioth. sanctae.
Ant. possevinus, tomo i. apparatus.
Richardus simon in historia critica lib.
Petri pauli vergeri justinopolitani de divo hieronymo oratio.
Petri pauli vergeri justinopolitani de divo hieronymo oratio.
Ex antiq. cod. ambrosian. bibliotec. quae mediolani est, n. 173. divi hieronymi vita per eusebium cremonensem edita init.
Ex alio cod. ambrosian. i. liii. translatio corporis s. hieronymi. qualiter corpus d. hieronymi delatum est romam, et in basilica beatae virginis mari
Admonitio de subsequente opusculo.
Admonitio de subsequente opusculo.
Eusebius, de morte hieronymi ad damasum.
Eusebius, de morte hieronymi ad damasum.
Admonitio de subsequentibus duabus epistolis.
Admonitio de subsequentibus duabus epistolis.
Augustini hipponensis episcopi ad cyrillum jerosolymitanum episcopum, de magnificentiis beati hieronymi.
Cyrilli episcopi jerosolymitani de miraculis hieronymi ad sanctum augustinum episc. hipponensem.
Cyrilli episcopi jerosolymitani de miraculis hieronymi ad sanctum augustinum episc. hipponensem.
Sancti eusebii hieronymi stridonensis presbyteri epistolae secundum ordinem temporum ad amussim digestae et in quatuor classes distributae.
Epistola i . ad innocentium de muliere septies percussa.
Epistola ii . ad theodosium et caeteros anachoretas .
Epistola iii . ad ruffinum monachum .
Epistola vi . ad julianum aquileiae diaconum
Epistola vii . ad chromatium, jovinum, et eusebium.
Epistola viii . ad niceam hyppodiaconum aquileiae .
Epistola ix . ad chrysogonum monachum aquileiae.
Epistola x . ad paulum senem concordiae .
Epistola xi . ad virgines aemonenses.
Epistola xii . ad antonium monachum.
Epistola xiii . ad castorinam materteram.
Epistola xiv . ad heliodorum monachum.
Epistola xv . ad damasum papam.
42 epistola xvi . ad damasum papam.
Epistola xvii . ad marcum presbyterum.
Epistola xviii . ad damasum papam. de seraphim et calculo.
Epistola xix damasi papae ad hieronymum,
Epistola xx seu rescriptum hieronymi ad damasum.
Epistola xxi ad damasum de duobus filiis.
Epistola xxii 88 ad eustochium, paulae filiam.
Epistola xxiii . ad marcellam, de exitu leae.
Epistola xxiv . ad eamdem marcellam, de laudibus asellae.
Epistola xxv . ad eamdem marcellam, de decem nominibus dei.
Epistola xxvi . ad eamdem marcellam, de quibusdam nominibus.
Epistola xxvii . ad eamdem marcellam.
Epistola xxviii . ad eamdem marcellam, de voce diapsalma.
Epistola xxix . ad eamdem marcellam. de ephod et theraphim.
Epistola xxx . ad paulam. de alphabeto hebraico psalmi cxviii.
151 epistola xxxi . ad eustochium. de munusculis.
Epistola xxxii . ad marcellam.
Epistola xxxiii . ad paulam pars quaedam.
Epistola xxxiv . ad marcellam , de aliquot locis psalmi cxxvi.
Epistola xxxv . damasi papae ad hieronymum.
Epistola xxxvi . seu rescriptum hieronymi ad damasum
Epistola xxxvii . ad marcellam. de commentariis rheticii in canticum canticorum.
Epistola xxxviii . ad marcellam , de aegrotatione blaesillae.
Epistola xxxix . ad paulam super obitu blaesillae filiae.
Epistola xl . ad marcellam, de onaso.
188 epistola xli . ad marcellam .
Epistola xlii . ad marcellam. contra novatianos haereticos.
Epistola xliii . ad marcellam.
Epistola xliv . ad marcellam. de muneribus.
Epistola xlvi . paulae et eustochii ad marcellam. de sanctis locis.
210 epistola xlvii ad desiderium.
Epistola xlviii , seu liber apologeticus, ad pammachium, pro libris contra jovinianum.
Epistola li s. epiphanii ad joannem episcopum jerosolymorum a hieronymo latine reddita.
Epistola lii . ad nepotianum. de vita clericorum et monachorum.
Epistola liii . ad paulinum. de studio scripturarum
282 epistola liv . ad furiam. de viduitate servanda.
Epistola lvi augustini ad hieronymum.
305 epistola lvii . ad pammachium. de optimo genere interpretandi.
Epistola lviii . ad paulinum .
331 epistola lx . ad heliodorum.
Epistola lxi . ad vigilantium.
Epistola lxii ad tranquillinum.
353 epistola lxiii . ad theophilum.
354 epistola lxiv . ad fabiolam.
373 epistola lxv . ad principiam virginem, sive explanatio psalmi xliv.
Epistola lxvi . ad pammachium.
Epistola lxvii augustini ad hieronymum.
Epistola lxviii . ad castrutium.
Epistola lxx . ad magnum oratorem urbis romae.
Epistola lxxii . ad vitalem presbyterum. de salomone et achaz.
Epistola lxxiii , ad evangelum presbyterum.
447 epistola lxxiv ad ruffinum presbyterum. de jurgio duarum meretricum, et judicio salomonis.
Epistola lxxv . ad theodoram viduam.
Epistola lxxvii . ad oceanum de morte fabiolae.
Epistola lxxviii . seu liber exegeticus ad fabiolam. de xlii mansionibus israelitarum in deserto.
Epistola lxxx . sive praefatio ruffini in libros περι αρκων origenis.
Epistola lxxxii . ad theophilum. adversus joannem jerosolymitanum.
Epistola lxxxvi . ad theophilum.
Epistola lxxxvii theophili ad hieronymum.
Epistola lxxxviii ad theophilum.
Epistola lxxxix theophili ad hieronymum.
Epistola xc . theophili ad epiphanium.
Epistola xci epiphanii ad hieronymum.
Epistola xciv dionysii ad theophilum. a s. hieronymo, ut videtur, latine reddita.
Epistola xciv dionysii ad theophilum. a s. hieronymo, ut videtur, latine reddita.
Epistola xcv 558 anastasii papae ad simplicianum .
Epistola xcvii . ad pammachium et marcellam.
Beatissimo papae theophilo hieronymus.
631 epistola ci augustini ad hieronymum.
Epistola cii hieronymi ad augustinum.
634 epistola ciii . ad augustinum.
635 epistola civ augustini ad hieronymum.
638 epistola cv . ad augustinum.
Epistola cvi. ad sunniam et fretelam.
Epistola cvii . ad laetam . de institutione filiae.
Epistola cviii . ad eustochium virginem. epitaphium paulae matris.
Epistola cix . ad riparium presbyterum .
729 epistola cx . augustini ad hieronymum.
Epistola cxi augustini ad praesidium.
Epistola cxii hieronymi ad augustinum.
Epistola cxiii theophili ad hieronymum. pars quaedam sive initium.
Epistola cxiv . hieronymi ad theophilum.
Epistola cxvi . augustini ad hieronymum.
Epistola cxvii . ad matrem et filiam in gallia commorantes.
Epistola cxix . ad minervium et alexandrum monachos.
Hieronymus ad hedibiam. de quaestionibus xii.
Capitula xi quaestionum algasiae ad s. hieronymum.
Hieronymus ad algasiam. de quaestionibus xi.
890 epistola cxxii . ad rusticum, de poenitentia.
Epistola cxxiii ad ageruchiam . de monogamia.
Epistola cxxiv . ad avitum . quid cavendum in libris περὶ ἀρχῶν.
Epistola cxxv . ad rusticum monachum.
Epistola cxxvi . ad marcellinum et anapsychiam.
Epistola cxxvii . ad principiam virginem, sive marcellae viduae epitaphium.
Epistola cxxviii . 961 ad gaudentium. de pacatulae infantulae educatione.
Epistola cxxix . ad dardanum . de terra promissionis.
Epistola cxxx. . ad demetriadem. de servanda virginitate.
Epistola cxxxi augustini ad hieronymum sive liber de origine animae hominis.
Epistola cxxxii . augustini ad hieronymum. seu liber de sententia jacobi.
Epistola cxxxiii . ad ctesiphontem. adversus pelagium.
Epistola cxxxiv ad augustinum.
Epistola cxxxv innocentii papae ad aurelium.
Epistola cxxxvi innocentii ad hieronymum.
Epistola cxxxvii innocentii ad joannem.
Epistola cxxxviii . ad riparium .
Epistola cxxxix . ad apronium.
Epistola cxl . ad cyprianum presbyterum.
Epistola cxli . ad augustinum.
1066 epistola cxlii. ad augustinum.
Epistola cxliii . ad alypium et augustinum.
Epistola cxliv . s. augustini ad optatum episcopum milevitanum.
1079 epistola cxlv . ad exuperantium
Epistola cxlvi . ad evangelum.
1084 epistola cxlvii . ad sabinianum lapsum.
1095 epistola cxlviii . ad celantiam matronam. de ratione pie vivendi.
Epistola cxlix . s. hieronymi.
Epistola cl. procopii ad hieronymum.
D. joannis martianaei monachi benedictinie congregatione s. mauri in universas s. hieronymi epistolas notae.
Epist. xii. ad antonium monach.
Epist. xlvi. paulae et eust. ad eamdem.
Epist. lxx. ad magnum oratorem.
Epist. lxxxiv. ad pammach. et oc.
Epist. xcvii. ad pammach. et marc.
Aliae annotationes in eamdem epistolam.
Epist. cviii. ad eustochium v.
Ep. cxiii. et cxiv. ad theophil.
Epist. cxvii. ad matrem et fil.
Epist. cxix. ad minervium, etc.
Ordo epistolarum sancti hieronymi cum antiquis editionibus et benedictina comparatus.
Ordo epistolarum sancti hieronymi cum antiquis editionibus et benedictina comparatus.
S. hieronymi epistolarum index secundus alphabeticus juxta initium cujusque epistolae.
S. hieronymi epistolarum index secundus alphabeticus juxta initium cujusque epistolae.
Epistolarum s. hieronymi index tertius alphabeticus juxta nomina, quibus inscribuntur.
Epistolarum s. hieronymi index tertius alphabeticus juxta nomina, quibus inscribuntur.
Epistolarum s. hieronymi index quartus secundum praecipua earum argumenta digestus.
Epistolarum s. hieronymi index quartus secundum praecipua earum argumenta digestus.
Index rerum quae in hoc tomo continentur.
Epistola XXXVIII . Ad Marcellam , De Aegrotatione Blaesillae.
Blaesillam Paulae filiam, quae mortuo marito, admonita valida febri, totam sese converterat ad Christum, et Monacham profiteri coeperat, de proposito laudat, ejusque obtrectatoribus respondet.
1. Abraham tentatur in filio, et fidelior invenitur. Joseph in Aegyptum 174 venditur, ut patrem pascat, et fratres. Ezechias vicina morte terretur, ut fusus in lacrymas, quindecim annorum spatium ei proteletur ad vitam. Petrus Apostolus Domini passione concutitur, ut amare flens audiat: Pasce oves meas (Joan. 21. 17) . Paulus lupus rapax, et Benjamin adolescentior, in extasi (Gen. 49, Ps. 67. 28) caecatur ut videat, et repentino tenebrarum horrore circumdatus, Dominum vocat, quem dudum ut hominem persequebatur.
2. Ita et nunc, mi Marcella, Blaesillam nostram vidimus ardore febrium per triginta ferme dies jugiter aestuasse: ut sciret rejiciendas delicias corporis, quod paulo post vermibus exarandum sit. Venit et ad hanc Dominus Jesus, tetigitque manum ejus, et ecce surgens ministrat ei. Redolebat aliquid negligentiae, et divitiarum fasciis colligata, in saeculi jacebat 0464 sepulcro. Sed infremuit Jesus, et conturbatus in spiritu, clamavit dicens: Blaesilla, veni foras (Joan. 11. 43 de Lazaro) . Quae vocata surrexit, et egressa cum Domino vescitur. Judaei minentur ((al. mirentur)), et tumeant, quaerant occidere suscitatam: soli Apostoli glorientur. Scit se vitam suam ei debere, qui reddidit. Scit se ejus amplexari pedes, cujus paulo ante judicium pertimescebat. Corpus pene jacebat exanime, et anhelos artus mors vicina quatiebat. Ubi tunc erant auxilia propinquorum? ubi verba omni inaniora fumo? Nihil tibi debet, o ingrata cognatio, quae mundo periit, et Christo revixit. Qui Christianus est, gaudeat: qui irascitur, non se esse indicat christianum.
3. Vidua quae soluta est vinculo maritali, nihil necesse habet nisi perseverare. At scandalizat quempiam vestis fuscior. Scandalizet Joannes, quo inter natos mulierum major nullus fuit: qui Angelus dictus, ipsum quoque Dominum baptizavit: qui camelorum vestitus tegmine, zona pellicea cingebatur. Cibi displicent viliores? nihil vilius est locustis. Illae christianos oculos scandalizent potius, quae purpurisso, et quibusdam fucis ora oculosque depingunt: quarum facies gypseae, et nimio candore deformes, idola mentiuntur; quibus si forte improvidis lacrymarum stilla eruperit, 175 sulco defluit: quas nec numerus annorum potest docere, quod vetulae sint, quae capillis alienis verticem struunt, et praeteritam juventutem in rugis anilibus poliunt: quae denique ante nepotum gregem trementes virgunculae componuntur. Erubescat mulier christiana, si naturae cogit decorem, si carnis curam facit ad concupiscentiam, in qua qui sunt, secundum Apostolum, Christo placere non possunt.
4. Vidua nostra ante morosius ornabatur, et die tota quid sibi deesset, quaerebat ad speculum. Nunc loquitur confidenter: «Nos autem omnes revelata facie gloriam Domini speculantes, in eamdem imaginem transformamur, a gloria in gloriam, quasi a Domini spiritu.» Tunc crines ancillulae disponebant, et mitellis crispantibus vertex arctabatur innoxius: nunc neglectum caput scit sibi tantum sufficere quod velatur. Illo tempore plumarum quoque dura mollities videbatur, et in exstructis thoris jacere vix poterat. Nunc ad orandum festina consurgit, et tinnula ((al. hymnula)) voce caeteris alleluia praeripiens, prior incipit laudare Dominum suum. Flectuntur genua super nudam humum, et crebris lacrymis facies psimmythio ante sordidata purgatur. Post orationem Psalmi concrepant, et lassa cervix, poplites vacillantes, in somnumque vergentes oculi, nimio mentis ardore vix impetrant ut quiescant. Pulla tunica, minus cum humi jacuerit, sordidatur. Soccus vilior 0465 auratorum pretium calceorum egentibus largitur. Cingulum non auro, gemmisque distinctum est; sed laneum et tota simplicitate purissimum: et quod possit magis astringere vestimenta, quam scindere. Si huic proposito invidet scorpius, et sermone blando de vetita rursum arbore comedere persuadet, illidatur ei pro solea anathema, et in suo morienti pulvere dicatur: Vade retro Satana (Marc. 8. 33) , quod interpretatur, adverse. Adversarius Quippe Christi est, et Antichristus, cui praecepta displicent Christi.
5. Oro te, quid tale unquam, quale Apostoli fecimus, ut merito scandalizentur? Patrem senem cum navicula, et reti 176 dimittunt. Publicanus a teloneo surgit, et sequitur Salvatorem: volens discipulus reverti domum, et suis ante renuntiare, magistri voce prohibetur. Sepultura non datur patri: Et Pietatis genus est, impium esse pro Domino. Nos quia serica veste non utimur, monachi judicamur: quia ebrii non sumus, nec cachinno ora dissolvimus, continentes vocamur et tristes. Si tunica non canduerit, statim illud e trivio : Impostor, et Graecus est. Cavillentur vafriora licet, et pingui aqualiculo fartos circumferant homines, Blaesilla nostra ridebit, nec dedignabitur loquacium ranarum audire convitia, cum Dominus ejus dictus sit Beelzebub.