Monachum rumigerulum. Ruffinus non est iste Monachus, neque ille seipsum prodit, ut multi putant ex libro secundo Invectivarum adversus Hieronymum, ubi legimus. «Cum libellos ejus, quos adversus Jovinianum scripsit, reprehendissem; cuidam Domnioni beatae memoriae seni, qui sibi hoc ipsum indicaverat, ipse respondens excusat, et dicit, nullo genere potuisse fieri se errasse, hominem qui omnium haberet scientiam. Cum ergo enumerasset vel syllogismorum genera, vel dicendi ac scribendi artes, quas videlicet ille qui eum reprehenderat ignoraret, continuo subjungit hoc: Stultus, inquit, qui me putaverim hoc absque philosophis scire non posse:» etc. Non legas cum imperitis librariis reprehendissem in prima persona; sed in tertia, reprehendisset quidam, Domnioni beatae memoriae, etc. De alio enim, non de seipso loquitur Ruffinus, ut ex verbis consequentibus manifestum est.

236

Ἀσυλλογίστους. Erasmus post vocem syllogismos legebat in suo exemplari manuscripto osanoistois; notavit propterea in scholiis suis, forte legendum syllogismos κερατίνους nectere, id est, cornutos. Marianus vero dicit se reperisse in quibusdam Mss. Exemplaribus δυσφύκτους, id est, syllogismos indissolubiles. Ne cuiquam detrahamus, sufficiat lectorem monuisse, nullum apud nos inveniri Exemplar Ms. ubi haec vox δυσφύκτους legatur. In manuscripto quidem sancti Cygiranni codice Latinis litteris legimus, syllogismis usianusitois texere; et in aliis multis Graecam vocem, sed cujus vestigia nihil renuntiant de δυσφύκτους Mariani. Tandem nactus sum codicem manuscriptum Cluniacensem in quo genuina retinetur lectio, syllogismos ἀσυλλογίστους, syllogismos non concludentes. Vide Synesium epist. 154.

Ibid.

Κάὶ ἀυτοδίδακτος. Hoc loco perperam addita est vox Graeca ἐνθεος, quae in nullo apparet Exemplari manuscripto.

237

Religionem nostra m pugnam facere. Codex S. Theoderici prope Rhemos, Et religione nostra pugnam facere. Editi, et religionem nostram paganam facere.

238

ἀπελογισάμην. Graecam vocem retinent antiquiora Exemplaria, Cluniacense praesertim et aliud Monasterii S. Theoderici. Codex unus Sorbonicus legit Latinam solum interpretationem, cui ego responsum dedi ut potui. Quod Erasmus et Marianus sequuntur: unde conjicio eos recentioribus usos fuisse manuscriptis Exemplaribus, et quidem perpaucis, aut certe ea negligentius contulisse cum prioribus editionibus Epistolarum Hieronymi. Utique qui restitutas a nobis in hac tantum Epistola voces Graecas perlegerit, animadvertet quantum distet inter veritatem et mendacium, inter diligentem ac praeproperam vel neglectam editionem.

Ibid.

Πάντες οὐ συνγραφεῖς. Erasmus haud mediocriter sudavit in restitutione hujus loci; quem ita sibi concinnavit e certissimis litterarum vestigiis: πὰντας συνγραφεῖς pellamus Attilio judice. At si habuisset copiam Mss. codicum, facile factu fuisset invenire quod quaerebat; nam recentiores Latine retinent lectionem ejus. Talis est Sorbonicus qui legit: Omnes conscriptores pellamus Attilio judice. Verum corrupta ac vitiata lectio haec est; retinendaque prorsus illa nobis videtur, quam ex consensu veterum Mss. codicum restituimus. Omnes enim legunt, πάντες οὐ συνγραφεῖς; variant autem in ultimis verbis, alii legentes appellamus, pro appellamur, et a tali judice, pro Attilio judice. Cluniacensis codex melior ac vetustior retinet appellamur, et prima manu habuit Atalu judice, nunc vero A tali judice. Haec omnia nos docuerunt genuinam lectionem, Hieronymi, πάντες οὐ συγγραφεῖς appellamur Attilio judice; id est, si in

1240 omnes Scriptores censoriam accepit virgulam Monachus iste reprehensor Librorum in Jovinianum, omnes nos non meremur appellari Scriptores, novo isto Attilio censore et judice; quia, ut infra dicitur, nullus est in terris qui ejus eloquentiae non displiceat.

239

Gnatonici vel Phormionici vocentur. Gnathon insignis adulator fuit, Phormion impudens parasitus. His discipulis dignus erat censor Monachus, garriens per domos et medicorum tabernas.

Ibid.

Paratorum semper ad lites. Hic deesse videtur verbum aliquod in manuscriptis; legunt enim omnes excepto Sorbonico, scurrarum est et parasitorum semper ad lites. Sorbonicus codex sensum retinet perfectum, scurrarum est, et paratorum semper ad lites. Cluniacensis delet in voce parasitorum, medias litteras s et i, ut sit paratorum ad lites. San-Cygirannus e contrario super paratorum, addit easdem litteras, s et i, ut legatur parasitorum. In tanta varietate lectionum retinemus paratorum semper ad lites. Quia haec est natura scurrarum, non parasitorum, quorum saepius interest non litigare.

240