Tertullian, Adversus Valentinianos

Series Prima. Libri Polemici, Ab Auctore Montanista Scripti. De Corona Militis. De Fuga In Persecutione. Adversus Gnosticos Scorpiace. Adversus Praxea

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Corona .

Caput Primum.

Caput II.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber De Fuga In Persecutione.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Adversus Gnosticos Scorpiace

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber Adversus Praxeam.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber Adversus Hermogenem.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Adversus Marcionem Libri Quinque.

Prooemium.

Synopsis Historica.

Totius Operis Conspectus.

Scripturus Tertullianus adversus opus Marcionis ex contrarietatum oppositionibus Antitheses cognominatum, ad separationem Legis et Evangelii coactum,

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Adversus Valentinianos Liber.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber Adversus Judaeos.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber De Anima.

Scripserat Tertullianus, ut ipse ait, contra Hermogenem librum de censu seu origine animae qui liber, hodie desideratus, quantum datur, mentionem hab

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Carne Christi.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Resurrectione Carnis.

Series secunda. Libri Morales Post Susceptum Ab Auctore Montanismum Scripti. De Velandis Virginibus. De Exhortatione Castitatis. De Monogamia. De Jeju

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Liber De Virginibus Velandis.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Exhortatione Castitatis Liber.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Monogamia Liber.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Jejuniis .

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Pudicitia.

I. Pudicitiae amore Tertullianus in haeresim lapsus, libro hoc errorem Montani prosecutus de non recipiendis poenitentibus, saltem moechis et fornicat

Quinti Septimii Florentis Tertulliani De Pallio Liber.

Appendices Ad Genuina Q. Septimii Florentis Tertulliani Opera.

Appendix prima.

Carmina Tertulliano Adscripta.

Adversus Marcionem Libri quinque.

Ad Lectorem.

Liber Primus. De Deo Unico.

Adjecit istud titulo, brevis instar argumenti, sicuti etiam primi libri adversus Marcionem, Pamelius, qui solus totum hocce carmen adnotavit, opuscula

Argumentum Libri Primi, Ex Ipso Tertulliano, Ad Libri Quinti Auspicium.

Liber Secundus. De Concordia Veteris Et Novae Legis.

Argumentum Libri II, Etiam Ipsius Auctoris.

Porro his verbis, satis obscuris, indicat auctor scriptum esse hunc librum de consonantia veteris et novae legis, quod adeo recens titulo adjecimus. P

Liber Tertius. De Concordia Patrum Veteris Et Novi Testamenti.

Argumentum, Etiam Ipsius Auctoris.

Ubi subintelligi debet Tradit, aut quid simile: tractat enim libro tertio (quod adeo etiam titulo adjecimus) de concordia patrum veteris et novi Testa

Liber Quartus, Incerti Auctoris, De Marcionis Antithesibus.

Quibus verbis, alias satis obscuris, indicat piacula, id est sacrificia veteris legis, fuisse typum verae hostiae, christi. Qua explicatione cum antit

Liber Quintus. De Variis Marcionis Haeresibus.

Tractat enim pene omnes Marcionis haereses, et ad argumenta ejus paucis respondet: quo fit ut titulo adjecerimus: De Variis Ejus Haeresibus.

Incerti Auctoris. De Judicio Domini.

Sequentia quoque Poemata sub Tertulliani nomine vulgo traduntur. Nos tantum virum tam iratas unquam habuisse Musas non credimus. Ea tamen qualiacumque

Incerti Auctoris Genesis.

Incerti Auctoris Sodoma.

Caput Primum.

Caput II.

Caput III.

Ad Senatorem Ex Christiana religione ad idolorum servitutem conversum.

Argumentum Libri Ad Senatorem, Ex Christiana Religione Ad Idolorum Servitutem Conversum Per Jacobum Pamelium.

Caput Primum.

Caput II.

Carmen De Jona Et Ninive, Cum Adnotationibus Francisci Jureti.

De Ligno Vitae.

Appendix secunda.

Candido Lectori Josephus Maria Suaresius Avenionensis Salutem.

Ex Libris Tertulliani De Execrandis Gentium Diis Fragmentum Erutum E Bibliotheca Vaticana, A Josepho Maria Suaresio Avenionensi.

Appendix tertia.

Graecorum Operum Fragmenta Et Notulae, Cum Adnotationibus Jacobi Pamelii.

Apologetici Adversus Gentes Pro Christianis Graeci, Fragmenta, ex Eusebio Caesariensi, cum translatione triplici.

Praefatiuncula In Fragmenta Graeca Apologetici

I. Ex Apologetici cap. 11, juxta Eusebium (Hist. Eccles. lib. III) et Nicephorum (l. III, c. 17) .

Rufini.

Christophorsoni.

Langii.

II. Ex Apologetici cap. V, juxta Eusebium (Hist. Eccles. lib. II) et Nicephorum (lib. II, cap. 8) .

Rufini.

Christophorsoni.

Langii.

III. Ex eodem Apologetici V cap. juxta Eusebium (Hist. Eccles. lib. II. cap. 24) et Nicephor. (lib. II, cap. 37) .

Rufini.

Christophorsoni.

Langii.

IV. Ex eodem V Apolog., juxta Euseb. (Hist. Eccl. lib. III, c. 20) et Niceph. (l. III, c. 10) .

Rufini.

Christophosoni.

Langii.

Libri De Spectaculis Graeci Citatio, Ex Lib. De Corona Militis (cap. 6) .

Lib. De Virginibus Velandis Graeci, Notulae, Ex Ejusdem Tituli Libro (cap. 1) .

De Baptismo Libri Mentio, Ex Ejusdem Tituli Libro (cap. 15) .

His verbis etiam materia praecipua commemoratur graeci de Baptismo. Quandoquidem vero nos hic tractaturos polliciti sumus, quae sit Tertulliani senten

Appendix quarta.

Operum Q. S. F. Tertulliani Quae Desiderantur, Fragmenta, Mentio Et Notulae.

I. Ad Amicum Philosophum De Nuptiarum Angustiis Libri, Notulae Ex B. Hieron.

Hactenus B. Hieronymus, cujus integras periodos adduximus in medium, tum ne quid mutilum esset, tum ut intelligat lector qui veterum de Virginitate, h

II. De Fato Libri Mentio Et Fragmentum Ex Ejusdem Lib. De Anima (cap. 20) et Fulgentio Placiade, de Vocibus Antiquis.

Hactenus auctor, cujus cum nullum exstet opus, ubi de quatuor illis tractet, mihi prorsus videtur alludere ad librum suo titulo de Fato, Redde huic fa

III. De Mundis Et Immundis Animalibus Quaestionum Citatio Ex B. Hieronymi Epist. 125, Ad Damasum.

An istud referatur ad peculiarem aliquem librum ejus tituli, quod magis tamen probatur, an vero ad tractatum ea de re per aliquot lineas Tertulliani,

IV. De Circumcisione Quaestionum Citatio, Eodem B. Hieron. Loco.

An peculiariter scripserit Tertullianus librum de Circumcisione, de Circumcisione Catal. Script. Eccles. adv. Jud., de vera Circumcisione,

V. De Vestibus Aaron Libri Mentio Ex B. Hier. Epist. 128, Ad Fabiolam, De Veste Sacerdotali.

Vestes Aaronis octo de Veste sacerdotali

VI. De Trinitate Libri Notula.

An Tertullianus praeter librum adversus Praxean, de Trinitate adv. Praxean adv. Praxean. de Trinitate de Patre Deo et Deo Filio adv. Praxean et Mona

VII. De Censu Animae Libri Adversus Hermogenem Argumentum Et Fragmenta, ex libro de Anima, cap. 1, 3, 22 et 24.

His quinque locis auctor in primis titulum et argumentum indicat: de Censu animae adversus Hermogenem, censum adv. Hermog. spiritum vitae, flatum fla

VIII. Adversus Apelletianos Libri Citatio, Ex Libro De Carne Christi (cap. 8) .

An liber iste, adversus Apellem, adversus Apelletianos adversus Apelletianos Apelletianos ad Jubaianum. de Praescript. adv. haeret., de Anima, de Prae

X. Libri De Paradiso Argumentum, Ex Lib. De Anima (cap. 55) .

Hactenus auctor, sed saniori modo intelligendus, uti adnotavimus latius in Prolegomenis inter Paradoxa, ubi ad omnia ipsius argumenta respondebimus. H

De Spe Fidelium Libri Argumentum, Ex Lib. III Adv. Marc. Cap. Ult. et B. Hieron. in cap. XXXVI Ezech. et alibi, ac Gennadio.

Hactenus plura testimonia de argumento libri de Spe Fidelium, de Civit. Dei, de Spe Fidelium,

Librorum Sex De Ecstasi Mentio, Ex B. Hier. Catal. Script. Eccles. et Nicephoro, lib. IV Hist. eccles., cap. 22 ac 34.

Hactenus ille. Quorum ex posteriori loco apparet

Libri Adversus Apollonium Notulae, Ex B. Hier. Catal. Et Nicephoro.

Duabus de caussis mihi persuasum est librum hunc adversus Apollonium

Operum Plurium Quae Desiderantur Mentio, Ex Iisdem B. Hieronymi Et Nicephori Locis, Ac Vincentio.

Hactenus illi. Et vero utinam exstaret Index Septimii Tertulliani, de Vestibus Aaron! Marciones, Apelles, Praxeae, Hermogenes, Judaei, Gentiles, Gnost

Fragmentum. In quo discreparet a Psychicis Tertullianus montanista.

Appendix quinta.

In Libros Tertulliani De Baptismo Et De Poenitentia, Adnotationes R. P. D. Corbiniani Thomae, Monachi Benedictini, E Congregatione S. Spiritus In Bava

Monitum.

Elenchus Capitum Libri De Baptismo.

Notae ad caput primum.

Notae ad caput XVIII.

Notae ad Caput XVIII.

Notae ad Caput XIX.

Notae ad Caput XX.

Dissertatio, De Affinitate Inter Baptismum Et Poenitentiam, Sequentis Libri Authore, Et Ejusdem Scripti Tempore.

Liber De Poenitentia.

Notae ad Caput primum.

Index Latinitatis Tertullianeae.

Monitum.

Index Veterum Scriptorum Quorum Mentio In Scriptis Tertulliani.

Sacrorum.

Ecclesiasticorum.

Haereticorum.

Eorum Qui De Deo Et Deis Scripserunt, Eoque Pertinentibus.

Magorum.

Medicorum, Mathematicorum Et Physicorum.

Philosophorum.

Historicorum.

Oratorum, Poetarum Et Grammaticorum.

Index Tomi Secundi.

Quinti Septimii Florentis Tertulliani Operum Pars Secunda, Quae Libros Ab Auctore In Montanismo Scriptos Continet.

Series Prima. Scripta Auctoris Montanistae Polemica.

Series Secunda. Scripta Auctoris Montanistae Moralia.

Appendices, Ad Genuina Q. Septimii Florentis Tertulliani Opera.

Corrigenda Et Addenda.

Index analyticus amplissimus tertium absolvet.

Finis Tomi Secundi.

Caput XII.

Itaque omnes forma et sapientia

0561B Sententia Fran. Iren. sententia γνώμη.

peraequantur, facti omnes quod unusquisque: nemo aliud,

0562C Quia alteri omnes. Haec et sequentia edidimus uti sunt in codice Pithoei. Omnes sunt alteri, non aliud, hoc est: omnes sunt Sermones, omnes Homines, omnes Phileti, omnes Sigae, omnes Zoae. Itaque primus est Philetus, secundus alter Philetus, tertius alter Philetus; et sic de caeteris. Sic enim omnes alteri, ideoque non aliud. Rig.

quia alteri omnes. Refunduntur in Nus

0561B Noas Iren. noas vet. inter. Nun Rhen. Seml. Oberth. Νους Jun. Νουν Par. quae addit sermones.

, in Sermones

0561B Sermones omitt. Rhen. Seml. Oberth.

, in Homines

0561B Omnes in homines Rhen. et iid.

, in Philetos

0561B In Christos Fran. hoc non hab. Iren.

. Aeque

0561B Et quae Rhen. et alii.

foeminae in Sigas

0561B In Alethias Fran.

, in Zoas, in Ecclesias, in Fortunatas

0561B In spiritus Fran. Nihil ejus generis habet Iren. sive graec. sive latin.

: ut Ovidius Metamorphoseis suas delevisset, si hodie majorem cognovisset. Exinde refecti sunt, et 0561B constabiliti sunt, et in requiem ex veritate

0561B Forte ex varietate, sicut postea ex varietatis gratia. Ad perfectum vel. int. Seml. τελέως.

compositi, magno cum gaudii fructu hymnis patrem concinunt. Diffundebatur et ipse laetitia, utique bene cantantibus filiis et nepotibus. Quidni diffunderetur omni jocunditate,

0562C Pleromate liberato. Nam Aeones Pleroma concusserant, Bytho negotium facessituri. Nunc vero ordinatis et compositis, ac per Christum et Spiritum 0562D sanctum institutis Aeonibus, nullum amplius periculum erat Pleromati. Effectum enim constabat, propter quod venerat, nempe solidatae res, et pleroma munitum atque confirmatum, ne qua similis concussio rursus incurreret. Rhen.

Pleromate liberato? Quis nauclerus 0562A non etiam cum dedecore laetatur?

0562D Videmus quotidie nauticorum. Ex hoc loco vides Tertullianum maris fuisse accolam, ut in Carthaginiensi agro versantem. Rhen.

Videmus quotidie nauticorum lascivias gaudiorum. Itaque ut nautae

0562D Ad symbolam. Collationem symbola significat, quoties scilicet a singulis aliquid in commune confertur Hinc asymbolus, qui nihil in medium confert. Rhen.

ad symbolam

0562B Cymbalam Par. vitiose ut patet ex Iren. Jun.

semper exultant; tale aliquid et Aeones; unum jam omnes, etiam forma, nedum sententia; convenientibus ipsis quoque novis fratribus

0562B Novis non hab. Seml.

et magistris Christo et Spiritu Sancto, quod optimum atque pulcherrimum unusquisque

0562B Uniuscujusque Lat. unicuique Mavult Jun. aut sic transponenda verba quod opt. atque pulch. florebat, unusquisque confer . . .

florebat, conferunt in medium. Vane opinor. Si enim unum erant omnes ex supradicta peraequatione, vacabat symbolae ratio, quae ferme ex varietatis gratia constat. Unum omnes bonum conferebant, quod omnes erant. De modo forsitan fuerit ratio, aut de forma ipsius jam peraequationis. Igitur ex

0562D Aere collatitio. Quod in antiquis exemplaribus legitur, collocatitio, mendosum esse satis arguit Irenaeus cum ait, Unumquemque eo quod habebat in se optimum florentissimum conferentes, collationem fecisse. Rig.

aere collatitio

0562B Collocatio Rhen. Seml. Oberth. collativo al. collocatitio vet. exempl.

, quod aiunt, in honorem et gloriam patris, pulcherrimum Pleromatis sidus fructumque 0562B perfectum compingunt, Jesum. Eum cognominant Soterem, et Christum, et Sermonem, de patruitis

0562B Graece πατρωνυμικῶς, patronymice Iren.

. Et Omnia jam, ut ex omnium defloratione constructum, Graculum Aesopi

0562D Graculum Aesopi. De hoc exstat apologus inter 0563C eos qui Aesopo tribuuntur, unde Graecis natum proverbium Αἰσωπείος κολοιὸς, hoc est, Aesopicus graculus, dici solitum in eos qui aliena pro suis ostentant. Rhen.

, Pandoram Hesiodi, Acci Patinam

0562B Jun. ita ordinat.: Pandoram Hesiodi, graculum Aesopi; tragici patinam ut de utroque Aesopo fabularum scriptore et histrione sermo sit.

, Nestoris Cocetum, Miscellaneam 0563A Ptolomaei. Quam propius

0563B Quin propius al.

fuit

0563C Quam propius fuit de aliquibus Atticis scurris Pancarpon vocari. Sic edidimus, secuti vestigia cod. Pithoeani, de aliquibus hostia scurris. Quae sunt depravata quidem. Sed ex iis tamen sic verum tandem elicimus. Quam propius fuit de aliquibus Atticis curis. Curas Atticas dicit libros Graecorum, qui ob titulos hujusmodi ambitiosa festivitate conceptos merito sunt Pliniana ad Vespasianum praefatione derisi. Rig.

de aliquibus Atticis curis

0563C Pancarpon. Vetus exemplar, Pancapipannirapiam. 0563D Septimius fortean scripserat, ΠΑΓΚΑΡΠΟΝ, ΗΤΟΠΑΝ. Etenim Atticas inter curas istos etiam titulos fuisse notat Agellius, cap. ultimo, lib. XX, uti locus ille descriptus est in optimo codice Biblioth. Reg. Est praeterea qui Pratum. Est itidem qui Pancarpon. Est qui ΤΟ ΠΑΝ. Sunt item multi, etc. Rig.

Pancarpon

0563B Locus hic mire depravatus de aliquibus hostias curis Pancapipan Nirapion Rhen. Seml. De atticis curis carpram vocari Fran. Par. Jun. ita restituit: miscellaneam Ptolemaei philomusi; quam propius fuit de atticis historiis Pancarpi, pancarpiam vocari, a tam, etc.

, vocari, a tam otiosis auctoribus nominum? Ut autem tantum siggillarium extrinsecus quoque inornarent

0563B Inornassent Seml.

, satellites ei angelos proferunt: par genus. Si inter se, potest fieri: si vero Soteri consubstantivos (ambigue enim positum inveni), quae erit eminentia ejus inter satellites coaequales

0563D Iren. adv. haeres. lib. I, cap. 1, § 6.—Οὕτως τε μορφῇ, καὶ γνὼμῃ ἴσους κατασταθῆναι τοὺς Αἰῶνας λέγουσι, πάντας γενομένους Νοὰς, καὶ πάντας Λόγους καὶ πάντας Ανθρώπους, καὶ πάντας Χριστοὺς, καὶ τὰς θηλείας ὁμοίως πάσας Ἀληθείας, καὶ πάσας Ζωὰς, καὶ Πνεύματα καὶ Ἐκκλησίας· στηρισθέντα δὲ ἐπὶ τούτῳ τὰ ὅλα, καὶ ἀναπαυσάμενα τελέως μετὰ μεγάλης χαρᾶς φησιν ὑμνῆσαι τὸν Προπάτορα, πολλῆς εὐφρασίας μετασχόντα. Καὶ ὑπὲρ τῆς εὐποιΐας ταύτης βουλῇ μιᾷ, καὶ γνώμη, τὸ πᾶν πλήρωμα τῶν Αἰώνων συνευδοκοῦντος, τοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ πνεύματος, τοῦ δὲ πατρὸς αὐτῶν συνεπισφραγιζομένου, ἕνα ἕκαστον τῶν Αἰώνων, ὅπερ εἶχεν ἐν ἑαυτῷ κάλλιστον καὶ ἀνθηρώτατον συνενεγκαμένους, καὶ ἐρανισαμένους, καὶ ταῦτα ἁρμοδίως πλέξαντας, καὶ ἐμμελῶς 0564C ἑνώσαντας, προβαλέσθαι προβλήματα εἰς τιμὴν καὶ δόξαν τοῦ βυθοῦ τελειότατον κάλλος τε καὶ ἄστρον τοῦ πληρώματος τέλειον καρπὸν τὸν Ἰησοῦν, ὃν καὶ Σωτῆρα, προσαγορευθῆναι, καὶ Χριστὸν καὶ Λόγον πατρωνυμικῶς, καὶ (κατὰ) πάντα, διὰ τὸ ἀπὸ πάντων εἶναι· δοροφόρους τε αὐτῶν εἰς τιμὴν τὴν αὐτῶν ὁμογενεῖς Ἀγγέλους συμπροβεβλήσθαι. κ. τ. λ. Interpretatio vetus.—§ 6. Et sic forma et sententia similes factos Aeonas dicunt, universos factos Noas et Logos, et omnes Anthropos, et omnes Christos. Et foeminas similiter omnes Alethias et Zoas, et Spiritus et Ecclesias. Confirmata quoque in hoc omnia et requiescentia ad perfectum, cum magno gaudio discunt hymnizare Propatorem, magnae exultationis participantem. 0564D Et propter hoc beneficium, una voluntate et sententia universum Pleroma Aeonum, consentiente Christo et Spiritu, unumquemque Aeonum, quod habebat in se optimum et florentissimum conferentes, collationem fecisse; et haec apte compingentes et diligenter in unum adoptantes, emisisse problema et in honorem et gloriam Bythi perfectissimum decorem quemdam et sidus pleromatis, perfectum fructum Jesum quem et Salvatorem, vocari et Christum et Logon, patronymice, ac Omnia, quoniam ab omnibus esset. Satellites quoque ei in honorem ipsorum, ejusdem generis angelos cum eo prolatos. Edd.