Damasus I, Carmina

Pars prima. Exhibens Panegyricum Pacati Theodosio Magno Dictum, In Vicem Praefationis Ad Illius Imperatoris Opera. (Ex Panegyric. Vett. Jacobi de la B

Introductio Ad Panegyricum.

Incipit Pacati Panegyricus.

Theodosius Magnus Et Pacatus. Pars secunda, Complectens Selecta Theodosii De Religione Decreta.

Lib. I. Tit. X. De Officio Comitis Sacrarum Largitionum.

Lib. II. Tit. VIII. De Feriis.

Lib. III. Tit. VII. De Nuptiis.

Lib. V. Tit. III. De Bonis Clericorum Et Monachorum.

LIV. V. Tit. V. De Postliminio.

Lib. IX. Tit. VII. Ad Legem Juliam, De Adulteriis.

Lib. IX. Tit. XXV. De Raptu Vel Matrimonio Sanctimonialium Virginum Vel Viduarum.

Lib. IX. Tit. XXXV. De Quaestionibus.

Lib. IX. Tit. XXXVIII. De Indulgentiis Criminum.

Lib. IX. Tit. XLV. De His Qui Ad Ecclesias Confugiunt.

Lib. XV. Tit. VII. De Scenicis.

Lib. XVI. Tit. I. De Fide Catholica.

Lib. XVI. Tit. II. De Episcopis, Ecclesiis Et Clericis.

Lib. XVI. Tit. III. De Monachis.

Lib. XVI. Tit. IV. De His, Qui Super Religione Contendunt.

Lib. XVI. Tit. V. De Haereticis.

Lib. XVI. Tit. VII. De Apostatis.

Lib. XVI. Tit. VIII. De Judaeis, Coelicolis Et Samaritanis.

Lib. XVI. Tit. X. De Paganis, Sacrificiis Et Templis.

Appendix.

Epistola Concilii Constantinopolitani Oecumenici Ad Theodosium Imperatorem. (Labb. Concil. t. II, col. 945-946.)

Anno Domini CCCLXXXI-CCCXCVIII. Sanctus Vigilius, Episcopus Tridentinus Et Martyr.

Prolegomena. Notitia Historica. Ex Gallandii Bibliotheca. tom VIII, p. X-XII.

Sancti Vigilii Epistolae Duae. (Ex Gallandii Biblioth. tom. VIII, pag. 203-206.)

Epistola Prima. Ad Simplicianum Episcopum Mediolanensem. De martyrio Ss. Sisinnii, Martyrii et Alexandri.

Epistola II. Ad S. Joannem Chrysostomum. De iisdem martyribus.

Anno Domini CCCXXXVI. Monumenta Vetera Ad Arianorum Doctrinam Pertinentia.

Epistolae Et Decreta.

Epistola Prima Constantii Ad Athanasium .

Epistola Secunda Constantii Imperatoris Ad Athanasium.

Epistola Tertia Constantii Imperatoris Ad Athanasium.

Epistola Prima Constantii Ad Cleros Alexandrinos.

Epistola Secunda Ejusdem Ad Eosdem.

Epistola Ejusdem Ad Nestorium.

Epistola Quarta Ejusdem Ad Athanasium.

Anno Domini CCCXXXVII. Epistola Imperatoris Constantini Junioris Ad Alexandrinos.

Anno Domini CCCXLIX.

Anno Domini CCCLV.

Anno Domini CCCLIX Vel CCCLX. Epistola Constantii Ad Synodum Ariminensem. Constantius monuit ne quid de orientalibus, qui seorsim convenirent Seloucia

Epistola Secunda Synodi Ariminensis Ad Constantium. Petit synodus veniam Arimino discedendi ante hiemis asperitatem.

Anno Domini CCCLXV.

Anno Domini CCCLXX. Constitutio Valentiniani Imperatoris Ad Damasum Papam. Ex Coust. pag.

Anno Domini CCCLXXVIII Vel CCCLXXXI. Epistola Romani Coust. p.

Anno Domini CCCLXXX. Quo id omne prope conceditur, quod superiori epistola petitum est. Coust. p.

Anno Domini 381. Epistola

Anno Domini 385.

Epistola Maximi Imperatoris Ad Valentinianum Augustum. (Labb. Concil. tom. II. col. 1031.)

Sermonum Arianorum Fragmenta Antiquissima In Rescriptis Membranis Reperta Et Nunc Primum Cum Idoneis Refutationibus Edita .

Primus Capitulus Fidei Catholicae

Sermonum Antiquorum Reliquiae Ex Alio Palimpsesto Bibliothecae Ambrosianae.

Fragmentum I. Incipit Sermo III

Fragmentum II. Ex Sermone V.

Fragmentum III. Incipit Sermo VI.

Fragmentum IV. Incipit Homilia XXIV.

Fragmentum V. Ex Homilia XXXIII.

Fragmentum VI. Incipit Homilia XXXIV.

Fragmentum VII. Ex Homiliis Incertis.

Contra Arianos Fragmentum.

Sermones Dominicales IV .

Sermo I. In Septuagesima.

Sermo II. In Quadragesima.

Sermo III. In Dominica Passionis.

Sermo IV. In Dominica Palmarum.

Expositio Fidei .

Breviarium Fidei Advebsus Arianos Haereticos, In Quo Trium Divinarum Personarum Aequalitas Plurimis Scripturae Sacrae Locis Et Argumentis Liquido Comp

Kalendaria Duo Antiqua A Furio Dionysio Philocalo An. CCCLIV, Et Polemeo Silvio An. Cccciil, Conscripta, Et Ex Codice Ms. Joannis Cuspiniani Desumpta.

Praefatio Editoris.

Kalendarium Antiquum Furii Dionysii Filocali Anno CCCLIV Conscriptum.

Kalendarium Antiquum Polemei Silvii Anno Cccciil Conscriptum.

Natales Aliquot Sanctorum Ex Fastis Consularibus Excerpti.

Anno Domini CCCLXXI. Lucifer Episcopus Calaritanus.

Epistola Dedicatoria.

Praefatio .

Luciferi Episcopi Calaritani Vita.

Joannis Tilii Epistola Ad Pium V. P. Quae Exstat In Fronte Operum Luciferi Ab Eodem Tilio Anno 1568. Editorum.

Sancti Patris Nostri Luciferi Episcopi Calaritani Pancratii Presbyteri Et Hilarii, Legatorum Sedis Apostolicae Epistola Ad Eusebium Episcopum Vercelle

Liberii Papae Ad Luciferum

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Non Conveniendo Cum Haereticis, Ad Constantium Imperatorem Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Regibus Apostaticis, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani Pro Sancto Athanasio Ad Constantium Imperatorem Libri Duo.

Liber Primus.

Pro Sancto Athanasio Liber Secundus.

Florentii Ad Luciferum Ep. Calaritanum Epistola.

Epistola.

Luciferi Episcopi Calaritani Ad Florentium Epistola.

Epistola.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Non Parcendo In Deum Delinquentibus, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani, Moriendum Esse Pro Dei Filio, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

Athanasii Ad Luciferum Epistolae Duae.

Epistola I.

Epistola II.

Appendix.

De Professione Fidei S. Luciferi Ep. Calaritani.

Ex Membranaceo Codice Ms. Bibliothecae Ambrosianae signato I, 101, in parte superiori.

Anno Domini CCCXCVII. Sanctus Pacianus Barcilonensis Episcopus.

Prolegomena.

Sancti Paciani Epistolae Tres Ad Sympronianum Novatianum.

Epistola I. De Catholico nomine. Pacianus Symproniano fratri salutem.

Epistola II. De Symproniani litteris.

Epistola III. Contra tractatus Novatianorum.

Sancti Paciani Paraenesis, Sive Exhortatorius Libellus, Ad Poenitentiam.

Sancti Paciani Sermo De Baptismo.

Anno Domini CCCXCVII. Q. Julius Hilarianus.

Prolegomena.

Q. Julii Hilariani Chronologia Sive Libellus De Mundi Duratione.

Quinti Julii Hilariani

Epilogus.

Anno Domini CCCXCVIII. S. Siricius Papa.

Prolegomena.

Vita Et Regnum Siricii Papae.

Scripta, Et Eorum Editiones, Siricii Papae. Ex Schoenemanno, ubi supra.

S. Siricii Papae Epistolae Et Decreta. (Constant. Epist. Rom. Pont. t. I, col. 623.)

Epistola I. Siricii Papae Ad Himerium Episcopum Tarraconensem.

Appendix. Ex pervetusto codice Corbeiensi.

Epistola II. Valentiniani Imperatoris Ad Pinianum, Qua Siricii Romani antistitis electionem approbat.

Epistola III. Maximi Imperatoris Ad Siricium Papam.

Epistola IV . Siricii Papae Ad Anysium Thessalonicensem Episcopum. Ut nullus in Illyrico episcopum sine Anysii consensu ordinet.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola V. B. Siricii Papae Ad Episcopos Africae.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola VI, Siricii Papae Ad Diversos Episcopos.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola VII, Siricii Papae Ad Diversos Episcopos Missa Adversus Jovinianum Haereticum Ejusque Socios Ab Ecclesiae Unitate Removendos.

Epistola VIII , Seu Rescriptum Ambrosii, Aliorumque Episcoporum Ad Siricium Papam De Causa Supradicta.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola IX, Siricii Papae Ad Anysium Thessalonicensem Aliosque Illyrici Episcopos.

Monitum In Sequentes Canones.

Epistola X , Seu Canones Synodi Romanorum Ad Gallos Episcopos.

Addenda.

Epistola Synodica

Decretorum Damaso I Papae Ascriptorum Censura.

Duo Carmina A Quibusdam Insuper Damaso Papae Ascripta.

Epitaphium Sisennii Presbyteri. (Apud Gruter. pag. 1172, n. 9.)

Ad Quemdam Fratrem Corripiendum .

Monitum In Sequens Kalendarium. (Ex Analect. Mabilon. p. 163.)

Kalendarium Antiquissimum Ecclesiae Carthaginensis.

De Sanctitate Siricii Papae Dissertatio.

Index Analyticus Operum Sancti Damasi.

Index Analyticus Operum Luciferi Calaritani.

Index Rerum Quae In Hoc Tomo Continentur.

S. Felix Papa II.

Faustinus Et Marcellinus Presbyteri.

S. Damasus Papa.

S. Damasi Opuscula.

Carmina.

Opera Apocrypha S. Damasi.

Theodosius Magnus Et Pacatus.

Sanctus Vigilius Tridentinus.

Monumenta Vetera Ad Arianorum Doctrinam Pertinentia.

Dionysius Filocalus Et Polemeus Sylvius.

Carmen XXXV.

0409B De hoc carmine et duobus sequentibus Baronius pag. 911 Appendicis in dicto tom. XII, anno Christi 384: Exstant adhuc de eadem basilica ejusdem Damasi insignia monimenta nempe antiquae inscriptiones ibidem ab eo tunc positae, quae diu oblivione sepultae veluti postliminio reversae suum recipiant locum.

De templo sancti Laurentii A. S. Damaso instaurato.

Hac Pater,

0409C Exceptoris ecclesiastici officium sic describit 0409D Eunodius in Vita Epiphanii Ticinensis: Annorum ferme octo lectoris suscepit officium . . . . . . . Notarium in scribendo compendia, et figuras varias verborum multitudinem comprehendentes brevi assecutus, in Exceptorum numero dedicatus enituit, coepitque jam talis excipere, qualis posset sine bonorum oblocutione dictare. Sirmond. oper. tom. I, pag. 996, Ven. edit. Hinc causas errorum, qui saepe in mss. codicibus occurrunt, facile deprehendis. Vides etiam ex lectoris ordine ad officium exceptoris gradum statui. Erantne vero exceptores in quolibet Urbis titulo? an potius septem dumtaxat, quot a Clemente institutos notarios legimus pro Actis martyrum conscribendis? Ita ego crederem: cui enim bono in quolibet titulo notarii singuli et exceptores? Quamquam igitur Damasi nostri pater adscriptus fuerit S. Laurentii titulo, nihil obstat, quominus notarius et exceptor esse potuerit pro septima regione ecclesiastica, cui basilica illa accensebatur. Exstinctis vero persecutionibus, 0410C ac pace Ecclesiae parta, adhibitos illos fuisse legimus ad excipiendas disputationes et orationes, quae in synodis aliisque ecclesiasticis conventibus habebantur. Bingham. lib. III, cap. 13, § 5; Vales. ad Socr. lib. V, c. 22. Tenebantur praeterea Acta omnia causarum, quae ad Ecclesiam, ejusque res quoquomodo pertinebant, excipere, eaque referre jubebantur primicerio notariorum, cui parebant. Vid. Anastas. et Altaserrae aliorumque notas.

exceptor, lector, levita, sacerdos

0410A Creverat hinc meritis,

0410C Paulin. not. 5, Crevit meritis, qui crescere sede noluit.

quoniam melioribus actis:

Hinc mihi provecto Christus cui summa potestas

Sedis apostolicae voluit concedere honorem.

0409B Archibis, pro Archivis, nam v et b saepius inter se communtantur. Archium ex Graeco factum est ἀρχεῖον, quod significat Palatium, regiam, magistratuum aedes, judiciale forum, atque inde etiam chartophylacium, quia ἀρχεῖα vicina sunt chartophylacia sint illorum membra. Vulpianus leg. 9, § de Poenis: Ne 0409C eo loco sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archivo forte, vel grammatophylacio. In Decret. saepius fit mentio de ecclesiarum Archivis, et Burchardus in tit. Quibus modis naturales effic. legit. § illud in fin.: Ecclesiae Archivis, hoc est ubi venerabilia 0410A vasa servantur. Praeter hoc et duo alia quae sequuntur de basilica Sancti Laurentii epigrammata, habes infra aliud ejusdem Damasi. De ea Anastasius Bibliothecarius: Hic fecit basilicas duas, unam juxta Theatrum sancto Laurentio, et alteram via Ardeatina, ubi requiescit in Catacumbis, etc. Et infra: Hic constituit titulum in urbe Roma scilicet basilicam, quam ipse construxit, ubi et donavit patenam argenteam pensantem libras, etc.; reliqua dona leges apud 0410B ipsum. Beda de sex Aetatibus, sive de Temporibus: Damasus episcopus fecit basilicam juxta Theatrum S. Laurentio, et aliam in Catacumbas, etc. Eadem et Ado in Chronico. S. Hadrianus I papa ad Carolum regem de Imaginibus; habetur post septimam synodum: Item in sancto II concilio S. Damasus elegantissimus papa propriam suam fecit ecclesiam, cujus sanctus Gregorius papa meminit in dialogis, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur: similiter a tunc usque hactenus historiis sacris et imaginibus pictam habemus. Sancti Gregorii in Dialogis haec sunt verba lib. IV, cap. 31: Ad Ecclesiam S. Laurentii martyris, quae ex nomine conditoris Damasi vocatur, etc. De Hadriano papa scribit Anastasius Bibliothecarius: Renovavit etiam et tectum basilicae S. Laurentii, quam Damasi vocant, ubi et vestem super altare de stauracim (sic) simulque, et etiam vestem de post altare fecit, ubi requiescit corpus S. Damasi. Titulum autem hujus ecclesiae fuisse ante pontificatum Damasi, 0410C innuit hoc epigramma, ipsumque Damasum clericum, diaconum, sacerdotem inibi fuisse, dum scribit:

Hinc Pater exceptor, lector, levita, sacerdos

Creverat hinc meritis quoniam melioribus actis

Hinc mihi provecto Christus, etc.

0411A Et pontifex factus novum templum exaedificasse ibi:

Archibis fateor volui nova condere tecta,

Addere praeterea, etc.

Mos erat pluribus hinc retro annis, in hac ecclesia pocula dari populo ad honorem S. Damasi, die illi sacro, et pro aegrotorum ac febricitantium salute, uti legitur in veteri libello mirabilium urbis Romae, et scribit Novidius in Sacris-fastis sub Paulo III papa his Carminibus:

Solvat anhelanti defecta ut corpora morbo

Pocula dat plebi, sumit et aeger opem.

Antiquissimum sigillum capituli hujus ecclesiae a me olim repertum pluribus annis in Museo nostro fuit, quod ne deperderetur, capitulo et canonicis ejusdem basilicae dono dedi, et hoc loco repraesentandum 0411B curavi: litterae in eo hoc sibi volunt: Sigillum Capitulare Sancti Laurentii In Damaso (hic habetur in ed. Sarazaniana Sigillum) . Imagines in illo sculptae sunt sanctus Damasus, sedens in solio cum pluviali credo ac mitra sive regno, manibus tenens ecclesiam, vel basilicam veteri ecclesiastico more, quo in antiquis picturis ac musivis pluribus videmus pontifices manibus gestantes ipsam Ecclesiam, quam vel aedificarunt, vel ornarunt; illamque porrigii S. Laurentio stanti dalmatica induto, illam sibi traditam recipienti. Ex pontificibus autem Ecclesiam manibus gerentes videmus Honorium I in abside musiva S. Agnetis, via Nomentana, docent carmina ibidem adscripta:

Praesul Honorius haec vota dicata dedit.

Vestibus et factis signantur illius ora.

Cujus Anastasius etiam meminit. In Ecclesia S. Vincentii ad Lateranum visitur Joannes IV papa eodem modo cum Ecclesia ubi epigramma sic incepit:

0411C Martyribus Christi Domini pia vota Joannes

Reddidit antistes, vivificante Deo, etc.

De qua et Anastasius. Ad S. Praxedis, et ad S. Caeciliae trans Tiberim, videmus pontificem Paschalem cum Ecclesia. Carmina indicant in iis locis exstantia; 0412A et Gregorium IV ad S. Marcum eodem modo, ubi et nomen illius legitur, Sanctissimus D. N. Gregorius Pp. et in hexasticho habetur:

Hanc tibi proque tuo perfecit praesul honore,

Gregorius, Marce, eximio cum nomine Quartus.

Et post illos Innocentius II ad S. M. trans Tiberim, ubi in fine epigrammatis legimus:

Cum moles ruitura vetus foret, hinc oriundus

Innocentius hanc renovavit Papa secundus.

0410C Si cl. Facciolato credimus, qui Vossium testem advocat, cum Archium, aliquando pro templo accipiatur, sive adyto templi, ea vox ferri posset. Quid vero si legamus Arcubus haec volui nova condere tecta? 0410D Suspicor igitur laterales basilicae naves, easque arcuatas, a Damaso aedificatas: id enim indicare videntur columnae, quas praeterea dextra laevaque parte a se additas ait. Arcuatis vero navibus, quae columnis illis fulciebantur superstructas cellas, et mansiones, a quibus esset pro viduis et virginibus in Ecclesiam prospectus. Nam quae de regiis aedibus, palatio, et judiciali foro Sarazanius affert, nugae sunt.

Archibis fateor volui nova condere tecta,

Addere praeterea dextra laevaque

0410D Eas ipsas scilicet, quae nunc ornant atrium magnifici Cancellariae palatii; eo enim translatas aiunt jussu cardinalis Riarii, cum veterem fatiscentem basilicam a fundamentis diruit, novamque et ampliorem, quae nunc exstat, loco haud multum permutato, aedificari curavit, substratis columnarum vice pilis lapideis. Vid. cl. Marangonium delle Cose gentilesche, cap. 64. Huic de Templo S. Laurentii jungendum esset carmen de Fontibus S. Laurentii, si Damasi foetus esset, 0411C ut Sarazanius censuit: sed cum mihi aliud videatur, ut integrum lectori judicium sit, illud hoc loco impressum dabo:

Iste salutaris Fons continet inclytus undas,

Et solet humanam purificare luem.

Munia sacrati quae sint vis scire liquoris?

Dant regnatricem flumina sancta fidem.

Ablue Fonte sacro veteris contagia vitae,

O nimium felix, vive renatus aqua.

Hunc fontem quicumque petit, terrena relinquit,

Subjicit et pedibus caeca ministeria.

Caeterum de fonte hoc mentio est in Vita Damasi a Benedicto presbytero conscripta, ex qua haec transcribenda et huc afferenda duxi: Nuper res est haec gesta, quam factam vidimus in ejus ecclesia in sacro 0411D fonte, quem ipse venerandus Damasus construxit. Sabbato Paschalis festivitatis, dum turbae sese comprimerent ad baptismum, puerulus de manu sacerdotis elapsus est, atque in uno fonte demersus, et post spatium fere unius horae, dum sperant omnes jam mortuum, et quidam vir mansionarius ipsius ecclesiae in fiduciam sancti Damasi se projiciens in fontem, et abstrahens eum, secum salvum et illaesum reduxit: quod nos omnes videntes non ambiguimus merita S. Damasi fuisse. Quo vero loco fons ille positus fuerit nunc latet: solebant aquae plerumque derivari ad atria et vestibula ecclesiarum pro usu baptismi et ad lotionem cleri et plebis. Vid. adnot. 41 et adnot. 169 ad Paulin. oper., Veron. edit.

columnas,

Quae Damasi teneant proprium per saecula nomen.