Siricius, Epistolae Et Decreta

Pars prima. Exhibens Panegyricum Pacati Theodosio Magno Dictum, In Vicem Praefationis Ad Illius Imperatoris Opera. (Ex Panegyric. Vett. Jacobi de la B

Introductio Ad Panegyricum.

Incipit Pacati Panegyricus.

Theodosius Magnus Et Pacatus. Pars secunda, Complectens Selecta Theodosii De Religione Decreta.

Lib. I. Tit. X. De Officio Comitis Sacrarum Largitionum.

Lib. II. Tit. VIII. De Feriis.

Lib. III. Tit. VII. De Nuptiis.

Lib. V. Tit. III. De Bonis Clericorum Et Monachorum.

LIV. V. Tit. V. De Postliminio.

Lib. IX. Tit. VII. Ad Legem Juliam, De Adulteriis.

Lib. IX. Tit. XXV. De Raptu Vel Matrimonio Sanctimonialium Virginum Vel Viduarum.

Lib. IX. Tit. XXXV. De Quaestionibus.

Lib. IX. Tit. XXXVIII. De Indulgentiis Criminum.

Lib. IX. Tit. XLV. De His Qui Ad Ecclesias Confugiunt.

Lib. XV. Tit. VII. De Scenicis.

Lib. XVI. Tit. I. De Fide Catholica.

Lib. XVI. Tit. II. De Episcopis, Ecclesiis Et Clericis.

Lib. XVI. Tit. III. De Monachis.

Lib. XVI. Tit. IV. De His, Qui Super Religione Contendunt.

Lib. XVI. Tit. V. De Haereticis.

Lib. XVI. Tit. VII. De Apostatis.

Lib. XVI. Tit. VIII. De Judaeis, Coelicolis Et Samaritanis.

Lib. XVI. Tit. X. De Paganis, Sacrificiis Et Templis.

Appendix.

Epistola Concilii Constantinopolitani Oecumenici Ad Theodosium Imperatorem. (Labb. Concil. t. II, col. 945-946.)

Anno Domini CCCLXXXI-CCCXCVIII. Sanctus Vigilius, Episcopus Tridentinus Et Martyr.

Prolegomena. Notitia Historica. Ex Gallandii Bibliotheca. tom VIII, p. X-XII.

Sancti Vigilii Epistolae Duae. (Ex Gallandii Biblioth. tom. VIII, pag. 203-206.)

Epistola Prima. Ad Simplicianum Episcopum Mediolanensem. De martyrio Ss. Sisinnii, Martyrii et Alexandri.

Epistola II. Ad S. Joannem Chrysostomum. De iisdem martyribus.

Anno Domini CCCXXXVI. Monumenta Vetera Ad Arianorum Doctrinam Pertinentia.

Epistolae Et Decreta.

Epistola Prima Constantii Ad Athanasium .

Epistola Secunda Constantii Imperatoris Ad Athanasium.

Epistola Tertia Constantii Imperatoris Ad Athanasium.

Epistola Prima Constantii Ad Cleros Alexandrinos.

Epistola Secunda Ejusdem Ad Eosdem.

Epistola Ejusdem Ad Nestorium.

Epistola Quarta Ejusdem Ad Athanasium.

Anno Domini CCCXXXVII. Epistola Imperatoris Constantini Junioris Ad Alexandrinos.

Anno Domini CCCXLIX.

Anno Domini CCCLV.

Anno Domini CCCLIX Vel CCCLX. Epistola Constantii Ad Synodum Ariminensem. Constantius monuit ne quid de orientalibus, qui seorsim convenirent Seloucia

Epistola Secunda Synodi Ariminensis Ad Constantium. Petit synodus veniam Arimino discedendi ante hiemis asperitatem.

Anno Domini CCCLXV.

Anno Domini CCCLXX. Constitutio Valentiniani Imperatoris Ad Damasum Papam. Ex Coust. pag.

Anno Domini CCCLXXVIII Vel CCCLXXXI. Epistola Romani Coust. p.

Anno Domini CCCLXXX. Quo id omne prope conceditur, quod superiori epistola petitum est. Coust. p.

Anno Domini 381. Epistola

Anno Domini 385.

Epistola Maximi Imperatoris Ad Valentinianum Augustum. (Labb. Concil. tom. II. col. 1031.)

Sermonum Arianorum Fragmenta Antiquissima In Rescriptis Membranis Reperta Et Nunc Primum Cum Idoneis Refutationibus Edita .

Primus Capitulus Fidei Catholicae

Sermonum Antiquorum Reliquiae Ex Alio Palimpsesto Bibliothecae Ambrosianae.

Fragmentum I. Incipit Sermo III

Fragmentum II. Ex Sermone V.

Fragmentum III. Incipit Sermo VI.

Fragmentum IV. Incipit Homilia XXIV.

Fragmentum V. Ex Homilia XXXIII.

Fragmentum VI. Incipit Homilia XXXIV.

Fragmentum VII. Ex Homiliis Incertis.

Contra Arianos Fragmentum.

Sermones Dominicales IV .

Sermo I. In Septuagesima.

Sermo II. In Quadragesima.

Sermo III. In Dominica Passionis.

Sermo IV. In Dominica Palmarum.

Expositio Fidei .

Breviarium Fidei Advebsus Arianos Haereticos, In Quo Trium Divinarum Personarum Aequalitas Plurimis Scripturae Sacrae Locis Et Argumentis Liquido Comp

Kalendaria Duo Antiqua A Furio Dionysio Philocalo An. CCCLIV, Et Polemeo Silvio An. Cccciil, Conscripta, Et Ex Codice Ms. Joannis Cuspiniani Desumpta.

Praefatio Editoris.

Kalendarium Antiquum Furii Dionysii Filocali Anno CCCLIV Conscriptum.

Kalendarium Antiquum Polemei Silvii Anno Cccciil Conscriptum.

Natales Aliquot Sanctorum Ex Fastis Consularibus Excerpti.

Anno Domini CCCLXXI. Lucifer Episcopus Calaritanus.

Epistola Dedicatoria.

Praefatio .

Luciferi Episcopi Calaritani Vita.

Joannis Tilii Epistola Ad Pium V. P. Quae Exstat In Fronte Operum Luciferi Ab Eodem Tilio Anno 1568. Editorum.

Sancti Patris Nostri Luciferi Episcopi Calaritani Pancratii Presbyteri Et Hilarii, Legatorum Sedis Apostolicae Epistola Ad Eusebium Episcopum Vercelle

Liberii Papae Ad Luciferum

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Non Conveniendo Cum Haereticis, Ad Constantium Imperatorem Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Regibus Apostaticis, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani Pro Sancto Athanasio Ad Constantium Imperatorem Libri Duo.

Liber Primus.

Pro Sancto Athanasio Liber Secundus.

Florentii Ad Luciferum Ep. Calaritanum Epistola.

Epistola.

Luciferi Episcopi Calaritani Ad Florentium Epistola.

Epistola.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani De Non Parcendo In Deum Delinquentibus, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

S. P. N. Luciferi Episcopi Calaritani, Moriendum Esse Pro Dei Filio, Ad Constantium Imperatorem, Liber Unus.

Athanasii Ad Luciferum Epistolae Duae.

Epistola I.

Epistola II.

Appendix.

De Professione Fidei S. Luciferi Ep. Calaritani.

Ex Membranaceo Codice Ms. Bibliothecae Ambrosianae signato I, 101, in parte superiori.

Anno Domini CCCXCVII. Sanctus Pacianus Barcilonensis Episcopus.

Prolegomena.

Sancti Paciani Epistolae Tres Ad Sympronianum Novatianum.

Epistola I. De Catholico nomine. Pacianus Symproniano fratri salutem.

Epistola II. De Symproniani litteris.

Epistola III. Contra tractatus Novatianorum.

Sancti Paciani Paraenesis, Sive Exhortatorius Libellus, Ad Poenitentiam.

Sancti Paciani Sermo De Baptismo.

Anno Domini CCCXCVII. Q. Julius Hilarianus.

Prolegomena.

Q. Julii Hilariani Chronologia Sive Libellus De Mundi Duratione.

Quinti Julii Hilariani

Epilogus.

Anno Domini CCCXCVIII. S. Siricius Papa.

Prolegomena.

Vita Et Regnum Siricii Papae.

Scripta, Et Eorum Editiones, Siricii Papae. Ex Schoenemanno, ubi supra.

S. Siricii Papae Epistolae Et Decreta. (Constant. Epist. Rom. Pont. t. I, col. 623.)

Epistola I. Siricii Papae Ad Himerium Episcopum Tarraconensem.

Appendix. Ex pervetusto codice Corbeiensi.

Epistola II. Valentiniani Imperatoris Ad Pinianum, Qua Siricii Romani antistitis electionem approbat.

Epistola III. Maximi Imperatoris Ad Siricium Papam.

Epistola IV . Siricii Papae Ad Anysium Thessalonicensem Episcopum. Ut nullus in Illyrico episcopum sine Anysii consensu ordinet.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola V. B. Siricii Papae Ad Episcopos Africae.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola VI, Siricii Papae Ad Diversos Episcopos.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola VII, Siricii Papae Ad Diversos Episcopos Missa Adversus Jovinianum Haereticum Ejusque Socios Ab Ecclesiae Unitate Removendos.

Epistola VIII , Seu Rescriptum Ambrosii, Aliorumque Episcoporum Ad Siricium Papam De Causa Supradicta.

Monitum In Epistolam Sequentem.

Epistola IX, Siricii Papae Ad Anysium Thessalonicensem Aliosque Illyrici Episcopos.

Monitum In Sequentes Canones.

Epistola X , Seu Canones Synodi Romanorum Ad Gallos Episcopos.

Addenda.

Epistola Synodica

Decretorum Damaso I Papae Ascriptorum Censura.

Duo Carmina A Quibusdam Insuper Damaso Papae Ascripta.

Epitaphium Sisennii Presbyteri. (Apud Gruter. pag. 1172, n. 9.)

Ad Quemdam Fratrem Corripiendum .

Monitum In Sequens Kalendarium. (Ex Analect. Mabilon. p. 163.)

Kalendarium Antiquissimum Ecclesiae Carthaginensis.

De Sanctitate Siricii Papae Dissertatio.

Index Analyticus Operum Sancti Damasi.

Index Analyticus Operum Luciferi Calaritani.

Index Rerum Quae In Hoc Tomo Continentur.

S. Felix Papa II.

Faustinus Et Marcellinus Presbyteri.

S. Damasus Papa.

S. Damasi Opuscula.

Carmina.

Opera Apocrypha S. Damasi.

Theodosius Magnus Et Pacatus.

Sanctus Vigilius Tridentinus.

Monumenta Vetera Ad Arianorum Doctrinam Pertinentia.

Dionysius Filocalus Et Polemeus Sylvius.

Epistola V. B. Siricii Papae Ad Episcopos Africae.

Siricius cum synodo ubi edisseruit quanta episcopis cura esse debeat de Ecclesiae munditie, praecepta vetera a nonnullis jam neglecta restaurare studens, statuit qualiter ordinandi episcopi, ne clericus viduam ducat uxorem, nec ad clerum admittatur qui viduam duxerit, aut qui post remissionem peccatorum cingulum militiae saecularis habuerit; ne ex aliena ecclesia clericum quis ordinet. Item de abjectis non suscipiendis. De recipiendis Novatianis et Montensibus, qui ad Ecclesiam redeunt. De continentia sacerdotum ac levitarum. Ut judicium misericordiae non desit.

Dilectissimis fratribus et coepiscopis per Africam, Siricius

1155C Tres mss. Colb. cum Fossat. et Corb. necnon Merlinus voci Siricius proxime subjiciunt, Diversa quamvis cum in unum. Alte hic retinendum id, quod praemonuimus, hanc nimirum epistolam primum Romanae synodi episcopis scriptam, ac postmodum per diversas provincias, nominatimque ad Afros, primaeva inscriptione mutata et ad ipsos Afros accommodata, missam, tantum e Teleptensis concilii gestis, quibus inserta erat, ad nos pervenisse.

1155C

1. Cum in unum plurimi fratres convenissemus ad sancti apostoli Petri reliquias, per quem et apostolatus et episcopatus in Christo coepit exordium,

1155C Solus Quesn. placuit, sublata conjunctione que. 1155D Hujusmodi pleonasmus praesertim Gregorio familiarissimus est, apud quem secundum mss. exposita quaestione, ideoque, pro simplice ideo, subjici solet. Unus ms. Colb., placeretque. Caeteri, ut apud Merlin., placueritque. Totum hoc exordium quamvis Quesnello Dissert. 15, c. 5, n. 3, fortuitam synodum sonet, concilio tamen prius indicto apte congruere Baluzius recte probat.

placuitque propter emergentes plurimas causas, quae 1156A in aliquantis non erant causae, sed crimina, de caetero sollicitudo esset unicuique in Ecclesia curam hujusmodi habere, sicut apostolus praedicat Paulus (Eph. V, 27) , talem Deo Ecclesiam exhibendam, non habentem maculam aut rugam, ne per alicujus morbidae ovis afflatum,

1155D Desideratur apud Quesn., conscientia nostra. In ms. Corb. exstat quidem conscientia, sed deest nostra. Mox editi, Merlino excepto, hac de re, ubi aliis in libris, Qua de re, hoc est, Quare, Quamobrem. Eodem intellectu in epistola sequenti n. 3 visuri sumus, Qua de re videt, et in epistola 7, n. 3: Qua de re necessarium fuit. Quod observamus, ut trium illarum epistolarum unum auctorem esse vel inde confirmetur.

conscientia nostra contaminata videretur. Qua de re, meliori consilio id sedit. Propter eos maxime, qui in praesenti,

1155D Particulum prae hic Quesnellus praeponit. Incommodum 1156C vero, quod ex hoc loco velut certum suppositionis argumentum objicit, evanescit prorsus, ubi haec de episcopis Romanae synodo subjectis dicta intelliguntur.

valetudine corporis aut fessae aetatis causa, adesse minime potuerunt, quo

1156C Ita Merlin. cum mss. Aliae vero editiones concil. cum Rom., perpetuo. Apud Quesn. istud quo perpetua istiusmodi forma servetur una cum sequente verbo placuit omittitur.

perpetua istiusmodi forma servetur, litteras tales dare placuit, non quae nova praecepta aliqua imperent,

1156C In mss. ut apud Merlio., sed ea. Apud Quesn., sed quia ea.

sed quibus ea, quae per ignasiam desidiamque aliquorum neglecta sunt, observari cupiamus, quae tamen apostolica

1156D Quesn., apostolica patrum sanctione. At mss., apostolicae (vel apostolicae) patrum constitutione. Receptae lectioni suffragatur illud Carthaginensis II concilii can. 2: ut quod Apostoli docuerunt, et ipsa servavit antiquitas, nos quoque custodiamus.

et patrum constitutione sunt constituta, sicut scriptum est: State, et 1156B tenete traditiones nostras sive per verbum, sive per epistolam (II Thess. II, 14) . Illud certe vestram debet mentem, dilectissimi fratres, vehementius excutere, ut ab omni labe saeculi istius immunes ad Dei conspectum securique veniamus. Non enim erimus immunes,

1156D Ita tres potiores mss. ac Merlin. Alii due cum Crab., qui praesumus. Caeteri libri, qui et praesumus.

quia praesumus plebibus; cum scriptum sit, Cui multum creditum fuerit, plus ab eodem requiretur (Luc. XII, 43) . Ergo quoniam non pro nobis tantum, sed pro populo credito cogimur praestare rationem, populum disciplina deifica

1156D Vox humilem apud Quesn. desideratur. Merlin. praeferi disciplinam deificam (editi alii hic addunt et humilem. In ms. Fossat. et uno Colb. legere est disciplina Dei humilem. In altero Colb., disciplinam deificam humiliter. Alios duos Colb. cum Corbeiensi consentientes sequimur.

humilem erudire debemus. Exstiterunt enim nonnulli, qui statuta majorum

1156D Edit. Rom. et concil., majorum contemnentes: refragantibus aliis libris.

non tenentes, castitatem Ecclesiae praesumptione sua violarunt, voluntatem populi sequentes, Deique judicium non timentes.

2. Ergo ne pari more silentio connivere atque 1156C adhibere consensum talibus videamur, unde gehennae poenas possimus incurrere, dicente Domino, Furem videbas, et currebas cum eo, et cum adulteris portionem tuam ponebas (Psal. XLIX, 18) : haec sunt, quae deinceps

1156D Fossat. ms., deinceps catholicos, omissis intermediis verbis. Ibi autem voce omnes, ii intelliguntur episcopi quibus primum epistola inscripta erat.

intuitu divini judicii omnes catholicos episcopos expedit custodire.

1157A I. Primum, ut extra conscientiam sedis apostolicae, hoc

1157A In uno ms. corrupte, haec est prima testatio. In aliis duobus, hoc est primates. Quesn. suppresso hoc est, retinuit primates. Rectius in veterrimo Corbeiensi et aliis mss. ut in edit. Rom. et conc. hoc est primatis. Mea nempe sententia primum Romano in concilio episcoporum Italorum causa scriptum erat, Ut extra conscientiam sedis apostolicae nemo audeat ordinare, subaudita voce episcopum. At ubi ad Afros perlata est haec epistola, illi decretum idem ad usum ecclesiae suae accommodantes, verbis apostolicae sedis interpretationem adjecerunt, hoc est primatis. Neque hac in re ullo modo recesserunt a Siricii mente. Dubium 1157B enim non est, quin si is papa propter Afros hanc epistolam proxime scripsisset, ipse hoc decretum aliter concinnasset in hunc modum, Primum ut extra conscientiam primatis nemo audeat ordinare; quomodo postea idoneus Siricii interpres Innocentius in epistola 2 ad Victricium Rotomagensem sic illud ad Gallicanam disciplinam aptatum temperavit: Primum ut extra conscientiam metropolitani episcopi nullus audeat ordinare. Et id quidem Romani pontificis jus, quo in Italia seu in ecclesiis ipsius synodo subjectis episcopos ordinari citra ipsius conscientiam non liceret, notari ac firmari videtur Nicaeni concilii canone 6, ubi synodus Alexandrino praesuli de more tribui vult per Aegyptum, Libyam atque Pentapolim jus ei simile, quo Romanus antistes in suburbicarias, ut loquitur Rufinus, ecclesias potiebatur. Proprium autem Africae morem circa episcoporum ordinationem Afri in concilio Carthaginensi explicant atque can. 12 stabiliunt. Cum enim Numidius episcopus dixisset, Aliqui episcopi usurpatione quadam existimant, 1157C contempto primate cujuslibet provinciae suae, ad desiderium populi episcopum ordinare; ab universis dictum est: Placet omnibus, ut inconsulto primate cujuslibet provinciae tam facile nemo praesumat, licet cum multis episcopis, in quocumque loco, sine ejus, ut dictum est, praecepto episcopum ordinare. Si autem necessitas fuerit, tres episcopi, in quocumque loco sint, cum primatis praecepto ordinare debeant episcopum. Vide et Codicem eccl. Afric. cap. 13. Huic disciplinae Augustinus, cum in Fussalensi castello episcopum ordinandum constituisset, morem gessit, ut in ejus epistola 1 ad Coelestinum papam num. 3 visuri sumus. Ad alias provincias quod attinet, jus obtinebat commune, quod Nicaena synodus can. 6 sic explicat; Generaliter clarum est, quod si quis praeter sententiam metropolitani factus fuerit episcopus, hunc magna synodus definivit episcopum esse non oportere. Quocirca Siricius, qui episcopis synodo suae subjectis scripsit, Ut extra conscientiam sedis apostolicae nemo audeat 1157D ordinare, si propter Afros primario decretum hoc edidisset, scripsisset dubio procul, ut diximus, Ut extra conscientiam primatis nemo audeat ordinare; si propter Gallos aut Hispanos, stylum perinde, atque Innocentius postea, mutasset, ac dixisset, Ut extra conscientiam metropolitani episcopi nullus audeat ordinare. Non enim nova praecepta imperare, sed vetera constituta restaurare se velle ab initio profitetur. Et quidem triplex mos praedictus ad eumdem redit. Nam et Romanus antistes in suburbicariis ecclesiis, et primas in unaquaque Africae provincia id erant, quod in aliis orbis Christiani regionibus metropolitanus. Haec certe mens fuit Ferrandi diaconi in Breviario n. 4, ubi habet: Ut episcopus a tribus ordinetur, consentientibus aliis per scripta cum confirmatione metropolitani vel primatis. Concilio Nicaeno tit. 4, item tit. 6, concilio Antiocheno tit. 18, concilio Laodicensi tit. 12, concilio Carthaginensi sub antistite Genethlio tit. 10, concilio universali Carthaginensi tit. 48, concilio 1158A Zellensi ex epistola papae Siricii. Ita ille epistola Siricii Zellensive concilio nihil aliud constitui sentit ac docet, quam quod in praenotatis conciliis docetur; adeo ut circa episcoporum ordinationes quod sibi jus vindicat Siricius in ecclesiis eorum ad quos epistolam istam primario destinavit, hoc Ferrandus vel primati in Africa, vel metropolitano in aliis provinciis tribui non ambigat. Hinc igitur non νοθείας sed γνησιότητος tum epistolae hujus, tum Teleptensis concilii certum habetur argumentum. Nullis enim nisi Afris venisset in mentem, verbis apostolicae sedis explicationem hoc est primatis adjicere. Neque minus 1158B certo inde conficitur, epistolam hanc non ex altera Innocentii, sed Innocentii epistolam ex ista Siricii fuisse expressam. Perspicuis quippe Innocentii verbis obscura et ad scopum, cujus Quesnellus suspicionem injicit, minus idonea, subdolus artifex nequaquam substituisset.

est primatis, nemo audeat ordinare. Integrum enim judicium est, quod plurimorum sententia

1158B Ita ms. Corb. cum duobus Colb. ut et apud Innocentium. Alii vero duo, consequatur. Solus Quesn. consecratur. Editores alii, consequitur.

confirmatur.

II. Ne unus episcopus

1158B Vox episcopum a pervetusto ms. Corb. abest non solum hic, sed et in epistola 2 Innocentii ad Victricium. Haec Siricii verba Ferrandus diac. in Breviar. n. 6 mutavit atque interpolavit in hunc modum: Ut unus episcopus episcopum non ordinet excepta ecclesia Romana. Quae exceptio qua ratione intelligi possit, Baluzius in laudata Dissertatione pag. 1352 explicat. Caeterum in Chalcedonensi concilio act. 11, pag. 693, legitur Bassianus ab uno Olympio Theodosiopolis praesule episcopus Ephesiorum institutus, et exinde tamen tum Procli tum aliorum episcoporum communione 1158C donatus. Verum ipse Olympius sese vim passum obtendens, objecisse tum testatur, Quoniam extra rationem canonum est, solum episcopum disponere ecclesiam, et maxime tantae metropolis. Immo sive haec ille vere, sive mendaciter dixerit, proprie Bassianum non ordinavit, sed jam antea a Memnone Evazorum episcopum ordinatum, ut in eodem concilio pag. 688 exponitur, tantum in Ephesina sede inthronizavit. Huc spectat quod Theodoretus lib. V hist. eccl. c. 23, Evagrium contra ecclesiasticas regulas ordinatum asserit, quia solus Paulinus eum elegerat, cum absque tribus episcopis ordinationem cujusquam fieri canones vetent. Unde et qui in synodo Reginisburg. consederunt episcopi, consulto prius Leone III, chorepiscopos non esse episcopos hac maxime ratione definierunt, quia nec ad quamdam civitatis episcopalem sedem titulati erant, nec canonice a tribus episcopis ordinati: quod et in Capitulari Aquisgranensi anni 803, c. 4 et 6, p. 381 et 383, repetitur. Levius est quod Quesnellus 1158D cap. 5 et 6 ex verbis propter arrogantiam, adversus epistolae hujus veritatem infert: Quasi, inquit, licuerit, modo citra arrogantiam fieret. Hoc enim argumentandi genere nihil magis conficitur quam eo, quo nonnulli, ipsa Siricii aetate, ex verbis Matth. I, 25: Et non cognoscebat eam donec peperit filium suum primogenitum, Mariam a Josepho post partum Christi cognitam volebant. Sed hujus decreti confirmandi ea Siricio maxima ratio fuit, quia a Nicaena synodo sancitum erat.

episcopum ordinare 1158A praesumat propter arrogantiam, ne furtivum beneficium praestitum videatur. Hoc enim in synodo Nicaena (Can. 4) constitutum est et definitum.

III. Item, si quis post remissionem

1158D Quae videlicet per baptismum percipitur. Quocirca Ferrandus diac. in Breviar. n. 3 hoc decretum velut ex concilio Zellensi laudans, illud planius ita reddendum judicavit: Ut qui post baptismum saeculari militiae nomen dederit, ab ordinatione arceatur. Similiter et concilium Toletanum anno 400 habitum can. 8 sanxit: Si quis post baptismum militaverit, et chlamydem sumpserit, aut cingulum, etiamsi graviora non admiserit, si ad clerum admissus fuit, diaconii non accipiat 1159B dignitatem. Disciplinae hujus in canonibus ad Gallos missis, quos Sirmondus et alii Innocentio, nos ipsi Siricio adjudicandos putamus, can. 4 ratio ista suggeritur: De eo, qui militaverit jam fidelis militiae saeculari, notitia est quod utatur publica libertate; quis enim potest illum custodire, quis negare vel spectaculis interfuisse, vel pecuniae utilitate impulsum, a violentia et injustitia immunem esse non potuisse? Quam ob causam Siricius in epistola 1, ad Himerium, n. 13 et 14, nullum ad clerum admittit, nisi qui vel ab infantia, vel in grandiori aetate, eo ipso tempore quo baptismum suscepit, sacrae militiae in lectorum aut exorcistarum numero nomen dederit. Adeo irreprehensum voluere patres nostri, quisquis Dei obsequio consecraretur.

peccatorum, 1159A cingulum militiae saecularis habuerit, ad clerum admitti non debet.

IV. Ut mulierem,

1159B Quesn. suppressit id est. Decretum hoc et Ferrandus num. 3 sic laudat, Ut mulierem clericus non ducat uxorem, illudque totidem verbis Innocentius epistolae suae ad Victricium inseruit. Unde suspicio est, verba ista, id est viduam, ex marginali nota in 1159C textum irrepsisse. Ambigua quidem est mulieris vox, et interdum de femina viri ignara intelligitur; frequentius tamen maritatam sonat. Hinc Hieronymus epist. 83, ad Oceanum, pluribus ea de re prolatis Scripturae testimoniis subjicit: Mulierem, id est γυναῖκα, juxta graeci sermonis ambiguitatem, in his omnibus testimoniis intellige: moxque notat unius uxoris virum ita unius mulieris virum posse intelligi, ut ad coitum magis referatur, quam ad dotales tabulas. Ita et Ambrosius licet lib. de Instit. virg. c. 5, n. 36, mulieris nomen non corruptelae, sed sexus vocabulum esse propugnet, aliud tamen vulgo sonare non negat. Et ad hunc quidem vulgi usum ipse cum aliis episcopis infra epist. 8, ad Siricium, n. 3, sermonem accommodat, ubi legere est: Per mulierem cura successit, per virginem salus evenit. Eodem sensu et ad Vercellenses epist. 69, n. 33, ita scribit: Per virum autem et mulierem caro ejecta de paradiso, per virginem juncta est Deo.

id est, viduam clericus non ducat uxorem.

V. Ut is, qui laicus viduam duxerit, non admittatur ad clerum.

VI. Ut de aliena Ecclesia ordinare clericum nullus usurpet (Nicaen. concil. c. 7, Antioch. c. 22, Sardic. c. 18 et 19) .

VII. Ut abjectum clericum alia Ecclesia non admittat (Nicaen. concil. c. 5, Antioch. c. 6, Sardic. c. 16) .

VIII. Ut venientes a Novatianis vel

1159C Fossat. ms., Montanis. Epiphanius Ancorati 1159D capite 13 observat Novatianos Romae Montenses (μοντησίους) vocari, nulla alia, ut videtur, nisi hujus epistolae et alterius Innocentii auctoritate, cum memorata utrobique Montensium et Novatianorum nomina synonyma existimasset. Baronius ad annum 254, n. 38, primum nominis Montensium ortum inde repetit, quod Felicissimus schismaticus suos in montibus colligere coepisset: eamque opinionem nisi putat Cypriani epistola 38, ubi is praesul Felicissimum comminatum narrat fore ut secum in monte non communicarent, qui nobis (hoc est Cypriano) obtemperare voluissent. At sive Cyprianus sive schismatiscus Felicissimus de monte ibi loquuntur, qui non Romae, sed Carthagine situs erat. Donatistas vero Romae hoc nomine nuncupari consuevisse locuples testis est Augustinus lib. de haeres. c. 69, ubi de illis ait: Illi haeretici in urbe Roma Montenses vocantur; est epist. alias 165, num. 153, n. 2: Ex Africa ordinatum miserunt, qui paucis praesidens Afris in urbe Roma Montensium 1160B seu Cutzupitanorum vocabulum propagavit. Sic nimirum eos Hieronymus in Chronico ad annum 360 appellatos tradit ab Ecclesia, quam Romae primam in monte habere coeperunt: non in ipso quidem montis vertice, sed in ejus sinu, ut Optatus lib. II explicat his verbis: Locum ubi colligerent (Romae) non habebant. Sic speluncam quamdam foris a civitate gradibus sepserunt, ubi ipso tempore conventiculum habere potuissent, unde Montenses appellati sunt. Quocirca Honorius imp. Cod. Th. lib. XVI, tit. 5, leg. 42, istud edicit: Omnia, quae in Donatistas, qui et Montenses vocantur, etc.

Montensibus, 1160A per manus impositionem suscipiantur,

1160B Quesn., eo quod rebaptizant. Nostri quoque mss. ex eo quod rebaptizant, nisi quod in uno exstat rebaptizent, et in altero rebaptizentur. Vera hujus loci lectio et intelligentia ex Innocentii epistola 2, n. 11, repetenda est. Ex utraque discimus non Montenses seu Donatistas tantum, sed et Novatianos rebaptizare ad se venientes consuevisse. Hoc ipsum confirmant tum apud Ambrosium auctor comment. in I Cor. I, 14, 1160C tum Cyprianus sub initium epistolae 73, ad Jubaianum, citatus ab Augustino lib. III de Baptismo contra Donat. c. 10. Eos autem qui rebaptizati fuerant, Innocentius loco citato nonnisi sub longa poenitentia satisfactione admittit, adeoque a clero arcet. Neque etiam permittit Carthaginense V concilium can. 11, ut umquam ad clericatus gradum promoveantur. Idem sanciunt et Leo epist. 16, ad Januarium, et Felix II epist. 11, c. 5, n. 8.

praeter eos quos rebaptizant.

3. Praeterea quod dignum et pudicum et honestum est suademus

1160C Duo mss., suademus sacerdotes et levitas. Alii duo, suademus quid sacerdotes et levitae.

, ut sacerdotes et levitae cum uxoribus suis non coeant (Aeneas Paris. lib. cont. Graec. c. 102) ; quia

1160C Ita unus ms. Colb. faventibus caeteris. Nam vetus Corb. exhibet, in ministerium ministerii in quotidianis. Duo alii cum Fossat. quos et Merlinus sequitur, in ministerio ministri quotidianis. Quesn. suppressa ministri voce retinuit in ministerio quotidianis. Crab. ejusdem vocis loco praeter veterum codicum fidem substituit divino, ac legit, in ministerio divino quotidianis: quae lectio exinde in edit. Rom. et concil. obtinuit. Non displiceret, quia hi ministri ministerii 1160D quotidianis. Simplicior ac planior est haec Innocentii epist. 2, n. 12, quia ministerii quotidiani necessitatibus occupantur. Inter illas autem necessitates, quae continentiae legem memoratis gradibus imponunt, hanc Siricius epist. 10 recenset, ut Deo nostro in his quae Quotidie offerimus (et quibus ministrant diaconi) sacrificiis placeamus. De eadem re Carthaginense II concilium can. 2 sic loquitur: Condecet sacrosanctos antistites et Dei sacerdotes, necnon et levitas, vel qui sacramentis divinis inserviunt, continentes esse in omnibus: quo possint simpliciter quod a Deo postulant impetrare. Ubi obiter observare est, sacerdotum Dei vocabulo, quo vulgo ab antiquis episcopi designantur, presbyteros ab hoc concilio enuntiari.

in ministerio, ministerii quotidianis necessitatibus, occupantur. Ad Corinthios namque sic Paulus scribit, dicens: Abstinete

1160D Abest vos ab omnibus mss. sed in epistola 2 Innocentii exstat.

vos, ut vacetis orationi (I Cor. VII, 5) . Si ergo laicis abstinentia imperatur, ut possint deprecantes audiri: quanto magis sacerdos utique omni momento paratus esse debet, munditiae puritate securus, ne aut sacrificium

1160D Quesnellus, qui offerre hic legit, dissert. 15, c. 5, n. 9, leviuscule sugillat hunc locum, quasi eo dicatur sacerdos omni momento cogi posse ad offerendum: 1161C cum nativus ejus intellectus sit, sacerdotem ad offerendum aut baptizandum omni momento paratum esse debere. Qua in sententia nihil absurdi, aut falsi, si nullum sit momentum, in quo ad baptizandum cogi possit.

offerat, aut baptizare cogatur? Qui si contaminatus fuerit 1161A carnali concupiscentia, quid

1161C Unus e mss., quid faciat excusare? Non displiceret, quid valeat (supplendo eum) excusare? Alter, quid faciet? quid excusabit? Alius, qualiter se excusabit?

faciat? Excusabit? Quo pudore, qua mente usurpabit? Qua conscientia, quo merito hic exaudiri se credit, cum dictum sit: Omnia munda mundis, coinquinatis autem et infidelibus nihil mundum (Tit. I, 15) ? Qua de re hortor, moneo, rogo, tollatur hoc opprobrium, quod potest jure etiam gentilitas accusare. Forte

1161C Vocula hoc, in vulgatis omissa, revocatur omnium mss. auctoritate: quasi diceretur, Forte hoc, quod illicitum praedicamus, creditur licere. Istud etiam Innocentius ita epist. 2, n. 12, expressit: Sed forte licere hoc credit, quia scriptum est. Quo in loco aliisque similibus liquet. Innocentium Siricii interpretem egisse, et quod ille strictim atque obscurius scripserat, paulo explicatius atque nitidius enuntiare studuisse; adeoque verum Siricium Innocentio, non hunc Pseudo-Siricio praeivisse. Glossema autem sapit, quod apud Quesn. hic legimus: Forte creditur posse presbyterum, vel potius debere uxorem habere, 1161D quia scriptum est. Nil certe in nostris mss. aut etiam in exemplaribus ejus codicis quem ille vulgavit, quidquam simile reperimus.

hoc creditur; quia scriptum est, Unius uxoris virum (I Tim. III, 2) . Non

1161D Edit. Rom. et concil. praeter Merlin. permanenti. Rectius alii libri, permanentem, videlicet dixit vel intellexit (qua loquendi ratione Ambrosius epist. 63, ad Vercell., n. 62, ait, Habentem enim dixit filios, non facientem) ; sed propter continentiam futuram, qua ei non licet conjugium iterare, qui sacerdotium quaerit; aut si iteravit, hanc dignitatem sperare. Mox laudatam Ambrosii epistolam videsis.

permanentem in concupiscentia generandi dixit, sed propter continentiam futuram. Neque enim integros non admisit, qui ait: Vellem autem omnes homines sic esse, sicuti et ego (I Cor. VII, 7) . Et apertius declarat dicens: Qui autem in carne sunt, Deo placere non possunt. Vos autem jam non estis in carne, sed in spiritu (Rom. VIII, 8) .

1161B 4. Haec itaque, fratres, si plena vigilantia fuerint ab omnibus observata, cessabit ambitio, dissensio conquiescet, haereses et schismata non emergent, locum non accipiet diabolus saeviendi, manebit unanimitas, iniquitas superata calcabitur, charitas spiritali fervore flagrabit, pax praedicata labiis cum voluntate concordabit: pax utique Dei nostri, quam Salvator ipse jam proximus passioni servandam esse praecepit (Joan. XIV, 27) , et haereditario nobis jure reliquit, dicens: Pacem meam do vobis, pacem meam relinquo vobis (Philip. II, 2 et 3) : et dictum Apostoli (I Thess. II, 4) , ut unanimes, unum sentientes, permaneamus in Christo, nihil per contentionem 1162A nobis, neque per inanem gloriam vindicantes, nec hominibus, sed Deo nostro salvatori placeamus. His praeceptis omnibus si fideliter voluerimus obedire, (Philip. IV, 7) custodiet Dominus corpora nostra et animas nostras in diem, qua redditurus est unicuique secundum opera sua (Rom. II, 5) . Si quis sane inflatus mente carnis suae, ab hac

1161D Quesn., canonum. At caeteri omnes libri, canonis, vel mendose canones.

canonis ratione voluerit evagari, sciat se a nostra communione seclusum, et gehennae poenas habiturum.

5. Praeterea misericordia cum judicio esse debet. Talibus enim oportet labentibus manum porrigere,

1161D Unus e mss. Colb. cum Quesn., quae . ., pertrahat. Verius alii libri, qui . . . pertrahant. Cum misericordia, qua labentibus porrigitur manus, conjungendum esse admonemur judicium, quo caveatur ne ii quibus porrigitur manus, currentem secundum canonis rationem secum pertrahant in ruinam, et ipsi 1162C canoni exitium afferant.

qui sic currentem non pertrahant in ruinam. Data Romae

1162C Quesnello dissert. 15, c. 5, n. 10, id objicienti, Non memini me umquam legere epistolam antiqui alicujus pontificis Romani, quam Romae datam, vel in concilio episcoporum, in fine notaret, Stephanus Baluzius pag. 1354, exempla in memoriam revocat tum epistolae Hormisdae ad Anastasium imp. per Theopompum et Severianum missae, tum epistolae Joannis II, ad Justinianum augustum, tum aliarum duarum Gregorii Magni, quae Romae datae ad calcem notantur. Praeterea quomodo haec epistola Italis primum scripta, et Afris postmodum missa Romae data in concilio 80 episcoporum ad calcem notatur, ita et aliam huic similem Damasi epistolam 3, quae Illyrici episcopis primario scripta, etiam Orientalibus deinde missa est, praenotari legimus Exemplum synodi habitae Romae episcoporum 93. Id vero quod una prae se fert in fronte, alteram ad calcem exhibere quid repugnat? maxime cum quae ad auctoritatem conciliandam in fronte praefigitur nota, eamdem 1162D pari ratione ad calcem rejecta conciliet. Papebrocius autem in Propilaeo, pag. 60 d, novos consules saepius ante anni exordium publicari solitos, adeoque nec Siricio Januarii 6 die ignotos fuisse pro certo ponens, chronicas illas notas rejicere non dubitat ut adulterinas. Sed hunc Tillemontius to. X, pag. 791, refutat, et Ausonii, Saturnini, etc. exemplis ostendit, tunc circa anni dumtaxat exitum delectos fuisse consules, eosque Romae Januarii 6 die ignorari facile potuisse. Quod si aliis annis contigit, nominatim anno 386, quo Honorius quatuor mensium infans et Evodius Maximo tyranno addictus consules creati sunt, concedendum est minime acceleratam esse eorum promulgationem. Visuri sumus et infra Innocentii epistolas 29 et 31, tametsi 27 die Januarii anni 417 conscriptas, post consulatum Theodosii VII et Junii Quarti consignari. Quod indicio est, Innocentium tunc temporis novos consules Honorium et Constantium ignorasse.

in concilio episcoporum 80 sub die 8 idus Januarias post consulatum Arcadii augusti et Bautonis v. c. cons.