222. Speculum Claustralium.

1. Ad vitam claustralium

quilibet vocatus

A saecli miseriis,

ut purget reatus,

Sit, quae dicam breviter,

implere paratus,

Et fruetur gaudiis

summis laureatus.

2. Primo transitoria

plene refutare,

Nil de pompis saeculi

debet cogitare,

Ad caeli delicias

semper anhelare,

In sancto proposito

mentem radicare.

3. Sic mores et opera

curet ordinare,

Ut his regem gloriae

valeat placare

Et exemplum proximo

sanctae vitae dare,

Sic magnus vocabitur

in supremo lare.

4. Tamquam miles strenuus

ad bellum paretur,

Hostes tres nequissimos

vincere conetur,

Mundum, carnem, daemonem,

contra quos armetur

Optimis virtutibus,

et palma fruetur.

5. Daemonis tyrannidem

vincit humilitas,

Et carnis lasciviam

ciborum parcitas,

Spernit mundi gloriam

perfecta caritas,

Quia solum quaerit haec,

quae zelat deitas.

6. Debet ergo primitus

sic humiliari,

Quod nunquam superbiam

sinat dominari

In gestis, in actibus,

nec superba fari

Quaerat ullo tempore

neque meditari.

7. Si multis virtutibus

fulgeat praeclare,

Ut forma, scientia,

cantu, se levare

Inde super ceteros

neque se iactare

Debet, immo Domino

gratias libare.

8. Virtutes destruit

cunctas superbia,

Ad horribilia

ducit supplicia,

Vehit humilitas

ad caeli gaudia,

Virtutes congregat,

consumit vitia.

9. Oboedientiam

superioribus

Semper exhibeat

et senioribus

Honorem maximum,

simul et paribus

Placere studeat

in bonis omnibus.

10. Confratres singulos

amet communiter,

Nullum despiciat

neque carnaliter

Haerebit cuiquam,

dico salubriter,

Quod Deo displicet

zelare taliter.

11. Pro cunctis fratribus

legere, cantare

Devote studeat

atque ministrare,

Quod monet regula,

iugiter servare,

Salutis monita

nunquam reprobare.

12. Opus caritatis

impendat omnibus

Atque pietatis

puris affectibus

Precetur pro malis

et persequentibus,

Glorificetur

sic in caelestibus.

13. Caritas virtutum

tenet principatum,

Illa reddit hominem

salvatori gratum,

Cum qua quod facimus,

erit approbatum,

Sine qua non proderit

opus consummatum.

14. Saepe confiteri

peccata levia

Debet, nec scrupulum

in conscientia

Ullum permaneat,

sic cum fiducia

Tractare poterit

Dei mysteria.

15. Vitae puritatem

teneat sincere,

Spernat hominibus

sanctus apparere,

Nullus hypocrita

Dominum videre

Valebit, qui solum

his studet placere.

16. Diebus et noctibus,

cum debet psallere,

Quod profert labiis,

mente revolvere,

Divinis laudibus

debet intendere,

In quibus caveat

fictus exsistere.

17. Quaecunque poterit,

instanter agere

Conetur, optima

studens perficere;

Ignorat quilibet,

si diu vivere

Vult eum Dominus

an mori propere.

18. Ubique velit se

mature gerere,

Quietem diligat,

spernat discurrere,

Piis affectibus

salutem quaerere

Et preces Domino

devotas fundere.

19. In bonis in claustro

quaerat occupari,

Cantum repetere

vel quid operari,

Multi per otium

feruntur damnari,

Virtutum quod solet

noverca vocari.

20. Instructus ad plenum

nitatur discere,

Ut sacra doctrina

possit instruere

Alios et sancte

tempus expendere,

De quo rationem

se sciat reddere.

21. In locis debitis

servet silentium,

Quod pacis nutrix est

et custos mentium,

Ubique caveat

garrire nimium,

In multiloquio

non deest vitium.

22. Sit in capitulo

quandoque clamatus,

Defendat aut neget

proprios reatus

Nunquam, sed veniam

postulet prostratus,

Ibi cavillator

nec sit advocatus.

23. In refectorio

corpus reficere

Sedens, quod legitur,

debet attendere,

Allatis sobrie

de cibis sumere,

Quae fratres fercula

habent, nec quaerere.

24. Devitet crapulam,

gulam per omnia,

Quae trahunt homines

ad multa vitia,

Furores suscitant,

lites et odia,

Ducunt ad inferos,

claudunt caelestia.

25. In dormitorium

pergens quiescere,

Antequam dormiat,

a Christo petere,

Ne sibi daemones

sinat illudere,

Et somnolentiam

nitatur fugere.

26. Si magna deprimat

corpus infirmitas,

Christo persolvere

non cesset gratias,

Quem zelat filium,

castigat deitas,

Quem placat nimium

cordis suavitas.

27. Si quibus de causis

animus turbetur

Recurrat ad Christum,

qui tristi medetur,

A quo remedium

pronus deprecetur,

Et mentis dulcore

statim potietur.

28. De claustro veniens

iocandi gratia

Linguam custodiat,

ne fetur turpia,

Nociva, frivola

neque scurrilia,

Nam mores optimos

corrumpunt talia.

29. Nulli detrahere,

nullum depravare

Nec in absentia

quemquam iudicare

Nec linguam noxiam

velit auscultare,

Haec Deus et homines

norunt reprobare,

30. Nullum deridere,

nullum provocare

Nec se de propriis

gratiis iactare,

Omnibus minorem

debet se putare,

Commmotos leniter

conetur sedare.

31. In corde, labiis

non sit invidia,

Mordax detractio,

nulla superbia,

Multos diabolus

per ista vitia

Mortales pertrahit

ad gehennalia.

32. Si videt socium

magis honorari

Et ad solacia

saepius vocari,

Non inde dolere

debet, sed laetari

Tunc gloriosius

sciens coronari.

33. Auscultans aliquem

fratri detrahere

Festinet comminus

aurem avertere,

Vel eum moneat

pie quiscere

Addens, quod animam

sic potest perdere.

34. In corde nunquam

sinistra machinetur,

Optima de cunctis

semper suspicetur,

Sed cordis latebras

proprii rimetur

Nunquam, fratris quia

cor Deus intuetur.

35. Si fratrem quempiam

videt delinquere,

Secrete leniter

debet corripere,

Et si renuerit

sese corrigere,

Superioribus

haec innotescere.

36. Si dicat aliquis

multa convicia,

Sibi respondeat

commoto dulcia,

Eius sedabitur

mox iracundia,

Et coronabitur

pro patientia.

37. Ira si movetur,

non hanc procedere

Sinat ad odium,

sed mox dimittere

Ut homicidium ;

non debet spernere,

Si laedat, veniam

non tardet petere.

38. Habere cum bonis

gliscat consortia,

Qui bona praedicant

et spiritalia,

Malorum penitus

vitet colloquia,

Ipsum ne maculent

sua malitia.

39. Submisse rideat,

nolit cachinnare,

In loquendo vocem

nimis exaltare,

Vultumque paululum

curet inclinare,

Nec sinat oculos

undique vagare.

40. Dicta iuramento

spernat confirmare,

Nam Christus prohibet

omnino iurare,

Nulli maledicat,

nullum flagellare

Debet, sed in cunctis

sese moderare.

41. Adulationis

verba devitare

Pravum consilium

nulli debet dare,

Veritatis tramite

nunquam declinare,

Ad bonum patrandum

cunctos animare.

42. Nil donet nec sumat

sine licentia

Neque desideret

quaeque munuscula

Ut bursas, knipulos

et consimilia,

Paulatim decidunt

quaerentes talia.

43. Non exteriora

captet officia,

Non equos scandere

pulchros, donaria,

Diversa gaudia,

nam sunt inania,

Elongant eminus

a vera gloria.

44. In his occupatos

multos torpescere

Scimus in divinis

et ficte psallere,

Venire tardius,

redire propere

Carnis solacia

cuncta perquirere,

45. Vagari nimium,

corrupte dicere

Dei servitium

pluraque facere,

Quae Deo displicent,

quae cesso promere,

Ergo vitabit haec,

qui vult proficere.

46. Si roget praelatus,

in his deservire,

Ut corvus ab arca

non debet exire,

Sed velut columba

clementer redire,

Sic securas erit

in diebus irae.

47. Hinc bene consideret,

quam brevis gloria

Est mundi miseri,

quam deceptoria,

Ut fimum foetidum

contemnat omnia,

Haerebitque claustro

summa laetitia.

48. Nam claustrum separat

a vanitatibus

Saecli, multimodis

foedis affectibus,

Pravis auditi bus,

malis faminibus,

Multum glorificat

in summis sedibus.

49. Hanc brevem scedulam

qui vult inspicere,

Discet, se qualiter

in cunctis gerere

Intus, exterius,

beate vivere,

Quid sequi debeat

et quid neglegere.

50. Si mens erigitur

usque caelestia

Et quanta cogitet

fruentur gloria,

Qui Deo serviunt

magna constantia,

Hanc normam sequantur

tota potentia.

51. Si haec non sapiunt,

saltem supplicia

Inferni terreant

ineffabilia,

In quibus regularis

quaerens carnalia

Magis torquebitur,

mundique gaudia.

52. Conemur igitur

illa sic spernere,

Ita spiritui

carnem subicere,

Ut caeli possimus

cives exsistere,

Quod nobis tribuat

regnans in aethere.