Scholium.

Angelum loqui uni et non aliis, quia sicut potest elicere hanc vel illam intellectionem, ita et in hoc vel illo passo eam ponere.

De secundo principali (h), scilicet quomodo potest loqui uni, et non alteri, dico, quod sicut in potestate Angeli est quantum ad primam intellectionem, uti hac specie in memoria, vel illa ad illam intellectionem actualem istius vel illius, ita si haberet plures intelligentias, esset in potestate ejus, quod notitia gigneretur in ista intelligentia, vel in illa ; non enim magis determinatur passivum naturale ad patiendum, quam activum naturale ad agendum. Sicut ergo illud activum, quod de se subest voluntati, potest ex se agere et non agere propter ejus imperium, ita potest illud activum determinari ad agendum in hoc passivum et non in illud, et sicut fieret determinatio ad intelligentias intrinsecas ipsi Angelo, si essent plures, sic potest fieri determinatio ad intellectum hunc, vel illum extrinsecum, qui quoad hoc sunt passiva ejusdem rationis cum illo passivo intrinseco, in quod ageret activum intrinsecum per imperium voluntatis. Ex hoc sequitur corollarium, quod tot sunt locutiones, quot audientes, quia quantumcumque sunt praesentes, vel unus propinquior, alius remotior ; sicut memoria non gigneret in intelligentia Michaelis, nisi ex. imperio voluntatis suae, ita non gignit in intellectu unius et non alterius, nisi ex determinatione ipsius loquentis.

Sed tunc est dubium, quot potest simul loqui, quia agens naturale non potest quotcumque effectus adaequatos simul habere , et ita una gignitio non sufficit, ad hoc ut plures audiant, quia una gignitio est unius intellectionis in uno, quam ille solus audit. Responsionem quaere (i).

Potest dici, sicut haberi potest ex Reportetis, quod non potest loqui infinitis, quia agens finitum et limitatum non potest habere actionem vel actiones infinitas ; si autem loqueretur infinitis, cum cuilibet correspondeat propria intellectio, causaret infinitas intelleeliones. Si autem quoeras, quot igitur Angelis potest loqui? dico, quod hoc solus Deus forte novit.

Posset ex dictis probabiliter sustineri, quod tantum uni potest loqui. Sed refert an de eodem, aut diversis loquatur, distantia etiam et imperium voluntatis, et an superiori an inferiori loquatur panderentur.