Psalmus VII.

2. Domine, Deus meus in te speravi: salvum me 0669A fac ex omnibus persequentibus me, et libera me. Ex his verbis fides et spes hujus perfectae animae nobis commendatur: tanquam diceret, Credo te verum Deum et Dominnm esse, scilicet creatorem et rectorem omnium. Et ideo te feci specialiter meum, non 33 jam praesumendo de me, sed sperando in te: nam Beatus homo qui sperat in te (Psal. 33.) . Meum est sperare in te, tuum est salvare et liberare me. Ergo, tanquam ei non

resistat jam perfecto nisi immundus spiritus, superato omni bello atque adversitate vitiorum, dicit: Salvum me fac ex omnibus persequentibus me, et libera me. Ab his me salva, qui persequuntur a tergo: et ab his, qui occurrunt in facie, libera. Non enim mihi sufficit, ut te defendente, sim salvus: nisi et te liberante, sim securus.

3. Deinde de plurali numero ad singularem redit, cum subjungit, Ne quando rapiat, ut leo animam meam, dum non est qui redimat, neque qui salvum faciat. Maligni quippe spiritus plures sunt in natura, 0669B sed unum in malitia. Plures sunt numero, sed omnibus una nocendi voluntas est. Ipsum autem antiquum hostem propter crudelitatem, nomine leonis designat, concordans cum Apostolo qui ait, Adversarius vester diabolus, tanquam leo rugiens circuit, quaerens quem devoret (1. Petr. 5.) . Sed quomodo huic hosti tam forti et crudeli fragilitas humana resistere poterit, si ille eam non redimat, et salvet, qui creavit? Et ideo ait, Dum non est, qui redimat, neque qui salvum faciat: subaudis, nisi tu redimas et salves. Magna est utilitas servo Dei propriam infirmitatem recognoscere, atque in suis viribus, aut meritis nullam fiduciam habere. Tunc enim incipit adesse virtus divina, quando deficere incipit praesumptio humana. Hinc Paulo voce Dei dicitur: Sufficit tibi gratia mea, nam virtus in infirmitate perficitur (2. Cor. 12.) : hinc Veritas ait, Qui vult post me venire, abneget semetipsum (Luc. 9.) . Talis erat idem Apostolus, cum diceret, Gratia Dei sum, id quod sum (1. Cor. 15.) . 0669C Ergo in Domino Deo suo sperans, et de viribus suis non praesumens, et ideo supernam salvationem implorans, qualis fuerit iste vir sanctus, audiamus. Iterum invocat Dominum Deum suum, tanquam ei gratias agens, atque nomini ipsius bonum, quod ab ipso accepit, ascribens, subjungit:

4. Domine Deus meus si feci istud. Quid? si est iniquitas in manibus meis. Idest, si exhibui membra mea arma iniquitatis ad peccandum (Rom. 6.) : si non fui innocens manibus, et, quod perfectius est,

5. Si reddidi retribuentibus mihi mala. Idest, si adversus malos patiens non fui. Decidam merito ab inimicis meis inanis. Id est, merito negligentiae meae persequentibus inimicis, corruam vacuus a fructu justitiae. Justum est enim, ut ab inimicis victus decidat, quisquis se contra eos armis virtutum et bonorum operum minime roborat. Et bene (Ex Augustino) non ait, si reddidi facientibus mala: sed retribuentibus mihi mala. Qui enim retribuit, jam aliquid accepit. Majoris autem patientiae est, nec ei mala rependere, 0669D qui acceptis beneficiis reddit mala pro bonis, quam si nullo ante accepto beneficio nocere voluisset. Inaniter autem se jactat, qui cum et ipse homo sit, cupit se de homine vindicare, et cum superare hominem palam quaerit, occulte a diabolo superatur. Inanis effectus est, vana et superba laetitia, quod quasi vinci 34 non potuit. Intelligit ergo iste ubi major fiat victoria, et ubi pater reddat, qui videt in occulto (Matth. 6.) Ne itaque reddat retribuentibus mala, iram potius, quam hominem vincit. Melior est enim, qui vincit iram, quam qui capit civitatem (Prov. 6. 32. sec. LXX.) . Jurare autem videtur per exsecrationem, cum ait, Decidam merito ab inimicis 0670A meis inanis. Quod est gravissimum jurisjurandi genus, cum homo dicit: Si illud feci, illud patiar. Sed aliud est juratio in ore jurantis, aliud in significatione prophetizantis. Hic enim dicit, quid

jure contingat hominibus, qui reddunt retribuentibus mala: non quod sibi aut alicui quasi jurejurando imprecetur, et ideo subjungit:

6. Persequatur inimicus animam meam, et comprehendat. Iterum inimicum (Ex Augustino) singulari numero nominans, magis magisque manifestat, quod superius, quasi leonem appellavit. Ipse enim animam persequitur (Matth. 10.) . Nam homines usque ad interfectionem corporis saeviunt, animam vero in potestate habere non possunt: diabolus autem, quas animas persecutus fuerit, ut possideat, comprehendit si potest: et cum possidet, conculcat, et ideo subdit, Et conculcet in terra vitam meam. Id est, conculcando terram faciat vitam meam, cibum scilicet suum. Non enim tantum leo, sed etiam serpens appellatus est: cui dictum est, Terram manducabis (Genes. 3.) . Et 0670B peccatori homini dictum est, Terra es, et in terram ibis (Ibidem) . Recte ergo subjungitur. Et gloriam meam in pulverem deducat. Hic est ille pulvis, quem projicit ventus a facie terrae (Psal. 1.) , superborum scilicet vana et inepta jactantia, inflata et non solidata, tanquam vento elatus pulveris globus. Recte itaque posuit hic gloriam, quam non vult in pulverem deduci. Vult enim eam solidam habere in conscientia, ubi coram Domino nulla jactantia est (Isai. 35.) . Qui gloriatur (inquit) in Domino glorietur (2. Cor. 10.) . Ista soliditas in pulverem deducitur, si per superbiam quisque contemnens secreta conscientiae, ubi Deus solus hominem probat, velit apud hominem gloriari. Hinc est, quod alibi dicit, Deus conteret ossa placentium hominibus (Psal. 52.) . Qui autem didicit bene, vel expertus est, vitiorum superandorum gradus, intelligit hoc vitium inanis gloriae, vel solum, vel maxime cavendum esse perfectis. Quo primo enim vitio lapsa est anima, hoc ultimum vincit. 0670C Initium autem omnis peccati superbia (Eccles. 10.) .

7. Deinde adversus diabolum et angelos ejus, quorum possessio peccatores atque impii homines sunt, deprecatur, dicens: Exsurge, Domine in ira tua, et exaltare in finibus inimicorum meorum. Exsurge dicit, id est, appare, humanis videlicet

utens verbis, quasi Deus dormiat, cum in secretis suis incognitus latet. Cum autem (Ex Augustino) justificatur impius, ex impio fit justus, et ex possessione diaboli migrat in templum Dei. Et quoniam poena est, ut cuique auferatur possessio, in qua dominari desiderat: hanc poenam dicit iram Dei adversus diabolum, ut desinat possidere, quos possidet. Finem autem dixit ipsam possessionem, ubi vult Deum exaltari potius, id est, honorari et glorificari, quam diabolum: dum impii justificantur et laudant Deum. Quasi in ira sua Dominus 35 exsurgere visus est, quando a mortuis resurgens inferni claustra petiit, ejusque portas confregit, atque eum a justis quos tenebat captos, spoliavit. 0670D In finibus quoque inimicorum exaltatus est, quando ad caelum ascendit, et gloriosum atque laudabile nomen ejus usque ad ultimum terrae praedicatum claruit. Unde et subditur: Et exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: et synagoga populorum circumdabit te. Praeceptum mandasti Apostolis tuis. Dixisti, Praedicate Evangelium omni creaturae (Marc. 16.) . Exsurge ergo. In eis, quibus praedicatum est praeceptum tuum. Fac eos exsurgere per temetipsum, ut a suis iniquitatibus resurgentes impleant praeceptum tuum. Vel aliter (Ex Augustino) : Exsurge, Domine Deus meus, in praecepto quod mandasti: humilitatem praecepisti, humilis appare. Et tu 0671A prius imple quod praecepisti, ut exemplo tuo vincentes superbiam non possideantur a diabolo.

8. Et synagoga populorum circumdabit te. Duplex (Ex Augustino) intellectus est. Congregatio enim populorum, sive credentium, sive persequentium, potest accipi: quorum utrumque ea Domini nostri humilitate factum, quam contemnens persequentium multitudo, circumdedit eum; de qua dictum est: Astiterunt reges terrae, et principes convenerunt in unum, adversus Dominum et adversus Christum ejus (Psal. 2.) . Credentium autem per ejus humilitatem multitudo, ita eum circumdedit, ut verissime diceretur: Caecitas ex parte in Israel facta est, donec plenitudo gentium intraret (Rom. 11.) . Et illud, Postula a me et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae (Psal. 2.) . Et propter hanc in altum regredere. Idest, et propter hanc congregationem regredere in altum: quod resurgendo et in excelsum ascendendo fecisse intelligitur. Ita enim glorificatus dedit Spiritum Sanctum, 0671B qui ante glorificationem ejus dari non posset, sicut in Evangelio positum est: Spiritus autem nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat glorificatus (Act. 2.) . Regressus ergo in altum propter congregationem populorum misit Spiritum Sanctum, quo impleti praedicatores Evangelii orbem terrarum Ecclesiis impleverunt (Act. 1.) .

9. Et quia (Ex Augustino) inde venturus est judicare vivos et mortuos, recte subjungitur: Dominus judicat populos. Quis Dominus, nisi Jesus Christus (Joan. 13.) ? Pater enim non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. 5.) . Haec autem anima quae perfecte orat, vide quemadmodum non timeat judicii diem, et vere securo desiderio dicat in oratione, Adveniat regnum tuum (Matth. 6.) . Judica me (inquit) Domine secundum justitiam meam. In superiore psalmo infirmus deprecabatur, misericordiam potius implorans Dei, quam commemorans ullum meritum suum. Quoniam Filius Dei peccatores venit 0671C vocare in poenitentiam (Luc. 5.) , itaque ibi dixit, Salvum me fac propter misericordiam tuam, idest, non propter meritum meum. Nunc autem quoniam vocatus tenuit, et servavit praecepta quae accepit, audet dicere, Judica me secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam super me. Illa est vera innocentia, quae nec inimico nocet. Itaque se bene judicari postulat secundum innocentiam, qui vere dicere potuit: Si reddidi 36 retribuentibus mihi mala. Quod autem addit, Super me, non ad innocentiam tantum, sed ad justitiam quoque subaudiri potest, ut iste sit sensus: Judica me, Domine, secundum justitiam meam, et secundum innocentiam meam, quae justitia et innocentia super me est. Quo additamento demonstrat idipsum quod anima justa est et innocens, non per se habere, sed per illustrantem et illuminantem Dominum. Hinc Jacobus ait, omne datum optimum, et omne donum perfectum desursum est, descendens a Patre luminum (Jacob. 1.) . Ipse est enim lux vera, quae illuminat omnem hominem 0671D venientem in hunc mundum (Joan. 1.) .

10. Deinde (Ex Augustino) subjungit de peccatoribus, Consummetur nequitia peccatorum. Videtur Consummata Nequitia hominum, qui crucifixerunt Filium Dei (Hebr. 10.) : sed eorum Major est, qui nolunt recte vivere et oderunt praecepta veritatis, pro quibus crucifixus est Filius Dei. Consummetur ergo, inquit, nequitia peccatorum: idest, perveniatur ad summam nequitiam, ut possit jam justum venire judicium. Sed quoniam non solum dictum est, Sordidus sordescat adhuc: sed etiam, Justus justior fiat (Apoc. 22.) : annectit et dicit, Et diriges justum, scrutans corda et renes Deus. Quomodo potest dirigi justus, 0672A nisi in occulto? Quando

in initio temporum Christianorum a persecutoribus Sancti premebantur (Act. 15.) , miranda videbantur hominibus, et dirigi videbantur Sancti qui tanta pati poterant pro nomine Jesu Christi. Nunc postquam in tanto culmine nomen cepit esse Christianum, crevit hypocrisis, idest, simulatio, eorum scilicet qui nomine Christiano malunt hominibus placere, quam Deo. Quomodo ergo dirigitur justus in tanta confusione simulationis, nisi cum scrutatur corda et renes Deus: omnium cogitationes, quae nomine cordis significatae sunt, et delectationes quae nomine renum intelliguntur? Recte quippe temporalium et terrenarum rerum delectatio renibus tribuitur, quia et ipsa pars est inferior hominis, et ea regio est, ubi carnalis generationis voluptas habitat, per quam in hanc aerumnosam et fallacis laetitiae vitam per successionem prolis natura humana transfunditur. Scrutans ergo cor nostrum Deus: et prospiciens ibi esse ubi est thesaurus noster (Matth. 6.) , idest, in caelis: Scrutans et renes, 0672B et prospiciens non nos acquiescere carni et sanguini, sed delectari in Domino: dirigit justum in ipsa conscientia coram se, ubi nullus hominum videt, sed solus ille qui prospicit quid quisque cogitet, quid quemque delectet. Finis enim curae delectatio est: quia eo quisque curis et cogitationibus nititur, ut ad suam delectationem perveniat. Videt igitur curas nostras, qui scrutatur cor: videt autem finem (( Al. fines)) curarum, idest, delectationes, qui scrutatur renes: ut cum invenerit non ad concupiscentiam carnis, neque ad concupiscentiam oculorum, neque ad ambitionem saeculi (quae omnia transeunt tanquam umbra) inclinari curas nostras, sed ad gaudia rerum aeternarum sustolli, quae nulla commutatione variantur, dirigat justum scrutans corda et renes Deus. Opera enim nostra quae factis et dictis operamur, possunt esse nota hominibus: sed quo animo fiant, et quo 37 per illa pervenire cupiamus, solus ille novit, qui scrutatur corda et renes Deus.

0672C 11. Et quia hanc directionem cordis iste justus habebat per Dominum, recte subjungit: Justum adjutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Duo sunt (Ex Augustino) officia Medicinae: unum quo sanatur infirmitas, alterum quo sanitas custoditur. Juxta illud primum dictum est in superiori psalmo, Miserere mei, Domine, quoniam infirmus sum (Psal. 6.) . Juxta hoc alterum hoc psalmo dicitur, Si est iniquitas in manibus meis, si reddidi retribuentibus mihi mala, decidam ergo ab inimicis meis inanis. Ibi enim infirmus ut liberetur, hic jam sanus ne corrumpatur, orat. Juxta illud ibi dicitur, Salvum me fac, Domine, secundum misericordiam tuam. Juxta istud hic dicitur, Judica me, Domine, secundum justitiam meam. Ibi enim ut a morbo evadat, remedium: hic autem ne in morbum recidat, tuitionem petit. Juxta illud dicitur, Salvum me fac propter misericordiam tuam. Juxta hoc dicitur, Justum adjutorium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Et illa enim et ista salvos facit. Sed illa 0672D ex aegritudine ad salutem transfert, haec in ipsa salute conservat. Ibi itaque misericors est auxilium, quia nullum habet meritum peccator, qui adhuc justificari desiderat, credens in eum qui justificat impium (Rom. 4.) . Hic autem justum auxilium est, quia jam justo tribuitur. Dicat ergo ibi peccator, qui dixit: Infirmus sum, salvum me fac, Domine, secundum misericordiam tuam: et dicat hic justus, qui dixit, Si reddidi retribuentibus mihi mala: Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde. Si enim medicinam exhibet, qua sanemur infirmi, quanto magis

nunc eam qua custodiamur sani? Quoniam si, cum peccatores essemus, Christus 0673A pro nobis mortuus est: quanto magis nunc justificati salvi erimus ab ira per ipsum (Rom. 5.) ? Justum auxilium meum a Domino, qui salvos facit rectos corde.

12. Deinde ut studeamus converti ad Dominum, et esse recti corde, commendat nobis suam patientiam, et minatur de judicio, subdens: Deus judex justus, fortis, et patiens, nunquid irascitur per singulos dies? Quis Deus judex (Ex Augustino) , nisi Dominus, qui judicat populos? Iste justus, qui reddet unicuique secundum opera sua (Matth. 16.) . Ipse fortis, qui etiam persecutores impios, cum sit potentissimus, pro nostra salute toleravit. Ipse patiens, qui etiam ipsos qui persecuti sunt, non statim post resurrectionem ad supplicium rapuit, sed sustinuit: ut se aliquando ad salutem ab illa impietate converterent, et adhuc sustinet, servans ultimo judicio ultimam poenam, et nunc usque invitans peccatores ad poenitentiam (Matth. 4. et 11.) , non irascens per singulos dies, nec ad vindictam congregans ministros 0673B suos. Nunc enim patientia Dei ad poenitentiam invitat, ultimo vero tempore cum sibi homines propter duritiam cordis sui, vel mentis suae, et cor impoenitens thesaurizaverint iram in die irae et 38 revelationis justi judicii Dei, iram suam ostendet: unde et subditur:

13. Nisi conversi fueritis, gladium suum vibrabit. Potest (Ex Augustino) ipse homo

Dominicus gladius Dei intelligi bis acutus, idest, framea, quam non vibravit primo adventu: sed tanquam in vagina humilitatis abscondit. Vibrabit autem cum secundo adventu veniens judicare vivos et mortuos in manifesto splendore claritatis suae justis suis lumen, et terrores impiis coruscabit (Matth. 24 et Luc. 21.) . Nam in aliis exemplaribus pro eo quod est, gladium suum vibrabit, frameam suam splendificabit, positum est. Quo verbo convenientissime significari arbitror ultimum Dominicae claritatis adventum. Et quia hoc judicium suum in Scripturis suis jam firmavit, bene 0673C subjunctum est, Arcum suum tetendit, et paravit illum. Non passim verborum tempora praetereunda sunt, quod gladium de futuro dixit, vibrabit: arcum de praeterito, tetendit. Deinde praeteriti temporis consequuntur verba:

14. Et in ipso paravit vasa mortis: sagittas suas ardentibus operatus est. Arcum ergo istum (Ex Augustino) Scripturas sanctas libenter acceperim: ubi fortitudine novi Testamenti, quasi nervo quodam duritia flexa Veteris et edomita est. Hinc tanquam sagittae mittuntur Apostoli, vel divina praeconia jaculantur. Quas sagittas ardentibus operatus est, idest,

qui percussi divino amore flagrarent. Qua enim alia sagitta percussa est, quae in Canticis ait, Vulnerata caritate ego sum (Cant. 4. 5.) ? Quibus aliis sagittis accenditur, qui redire ad Deum cupiens, et ab ista peregrinatione remeare, adversus dolosas linguas petit auxilium? et ei dicitur, Quid detur tibi, aut quid adjiciatur tibi adversus linguam dolosam (Psal. 0673D 119.) ? Sagittae potentis acutae, cum carbonibus vastatoriis: idest, quibus percussus atque inflammatus tanto amore ardeas regni caelorum, ut omnium resistentium, atque a proposito revocare volentium linguas contemnas, et persecutiones eorum derideas, dicens: Quis me separabit a caritate Christi? tribulatio, an angustia, an persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius? Certus sum enim, inquit, quia neque mors, neque vita, neque angeli, neque principatus, neque praesentia, neque futura, 0674A neque virtus, neque altitudo, neque profundum, neque creatura alia poterit nos separare a caritate Dei, quae est in Christo Jesu Domino nostro (Rom. 8.) . Sic ardentibus sagittas suas operatus est. In Graecis exemplaribus ita invenitur: Sagittas suas ardentibus operatus est: Latina autem pleraque, Ardentes, habent. Sed sive ipsae sagittae ardeant, sive ardere faciant (quod utique non possunt, nisi et ipsae ardeant), integer sensus est. Sed quia non sagittas tantum, sed etiam vasa mortis dicit in arcum Dominum paravisse: quaeri potest, quae sint vasa mortis? An forte haeretici? Nam et ipsi ex eodem arcu, idest, ex eisdem Scripturis in animas non caritate inflammandas, sed veneno 39 perimendas insiliunt. Quod non contingit, nisi pro meritis: propterea divinae providentiae etiam ista dispositio tribuenda est, non quia ipsa peccatores facit, sed quia ipsa ordinat, cum peccaverint. Malo enim voto per peccatum legentes male coguntur intelligere: ut ipsa sit poena peccati: 0674B quorum tamen morte filii catholicae Ecclesiae, tanquam quibusdam spinis a somno excitantur, et ad intelligentiam Scripturarum divinarum proficiunt. Oportet enim (inquit) et haereses esse, ut probati manifesti fiant inter vos, hoc est, inter homines, cum manifesti sunt Deo (1. Cor. 11.) . An forte easdem sagittas et vasa mortis disposuit ad perniciem infidelium, et ardentes, vel ardentibus operatus est, ad exercitationem fidelium? Non enim falsum est, quod Apostolus dixit, Aliis sumus odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem (2. Cor. 2.) . Non ergo mirum si iidem Apostoli et vasa mortis sunt eis, a quibus persecutionem passi sunt, et igneae sagittae ad inflammanda corda credentium.

15. Post hanc autem dispensationem (Ex Augustino) justum veniet judicium, de quo ita dicit, ut intelligamus unicuique homini supplicium fieri de peccato suo, et ejus iniquitatem in poenam converti: ne putemus illam tranquillitatem et ineffabile lumen Dei de se proferre unde peccata puniantur, sed 0674C ipsa peccata sic ordinari, ut quae fuerint delectamenta homini peccanti, sint instrumenta Deo punienti. Ecce (inquit) parturit injustitiam. Quid enim conceperat, ut injustitiam parturiret? Concepit (inquit) dolorem, et peperit iniquitatem. Non hoc peperit, quod concepit. Non enim hoc nascitur, quod concipitur: sed concipitur semen, nascitur, quod formatur ex semine. Semen, quod concipitur, est voluntas mala: fructus vero, qui nascitur, est actio perversa. Prius quippe mala voluntas, tanquam semen in corde nascitur, sed deinde ex hoc semine operatio injusta, sive quod amplius est, iniqua, tanquam fructus generatur. Injustitia est hoc, quod a justitiae regula discordat. Iniquitas vero, quod ipsius justitiae rectitudinem oppugnat. Injustus est, qui justitiae praecepta non custodit: iniquus est, qui iniquis operibus Dominum offendit. Bene autem non dictum est, perpetravit iniquitatem, sed peperit: quia sicut in partu dolor et labor est anxius, ita 0674D perversi quique laborant, atque anxie anhelant, ut malum, quod in corde conceperint, ad operationis exitum perducere possint. Recte quoque non dicitur, concepit malam voluntatem, sed dolorem: quia mala voluntas ipsa se torquet, ipsa sui supplicium est. Agit enim omnipotens Deus judicio suo recto et miro, ut anima, quae peccaverit, ipsa seipsam puniat de peccato ipso, quod perpetrat. Unde recte subjungitur:

16. Lacum aperuit, et effodit eum, et incidit in 0675A foveam, quam fecit. Lacum aperire (Ex Augustino) , est in terrenis rebus, id est, tanquam in terra, fraudem parare, quo alius cadat, quem vult decipere injustior. Aperitur autem hic lacus, cum consentitur malae suggestioni terrenarum cupiditatum. Effoditur vero, cum post consensionem operationi fraudis instatur. Sed unde fieri potest, ut iniquitas prius laedat hominem justum, 40 in quem procedit, quam cor injustum unde procedit? Itaque fraudator pecuniae (verbi gratia) dum cupit alium damno lacerare, ipse avaritiae vulnere sauciatur. Quis autem, vel demens, non videat quantum inter hos distet, cum ille patiatur damnum pecuniae, ille innocentiae? Incidit ergo in foveam, quam fecit. Quod in alio psalmo dicitur, Cognoscetur Dominus judicia faciens: in operibus manuum suarum comprehensus est peccator (Psal. 9.) .

17. Convertetur dolor ejus in caput ejus, et in verticem ipsius iniquitas ejus descendet. Non enim voluit ipse peccatum evadere, sed factus est sub peccato 0675B tanquam servus: dicente Domino, Omnis, qui facit peccatum, servus est (Joan. 8.) . Erit ergo iniquitas ejus super ipsum, cum ipse iniquitati suae subditur: quia non potuit Domino dicere, quod innocentes et

justi dicunt, Gloria mea, et exaltans caput meum (Psal. 3.) . Ita ergo ipse erit inferior, ut iniquitas ejus sit superior, et in illum descendat, quae aggravat illum et onerat, et ad requiem sanctorum revolare non sinit. Hoc fit, cum in homine perverso servit ratio, et libido dominatur.

18. Et quia (Ex Augustino) haec perfectus iste jam evaserat, laudat Deum, et dicit: Confitebor Domino secundum justitiam ejus, et psallam nomini Domini altissimi. Confessio justitiae Dei est, qua ita loquimur, Vere Deus justus es, quando et justos sic protegis, ut per teipsum eos illumines, et peccatores sic ordines, ut non tua, sed sua malitia puniantur. Quia ergo videt merita animarum sic ordinari a Deo, ut dum sua cuique tribuuntur, pulchritudo universitatis 0675C nulla ex parte violetur: in omnibus laudat Deum, et ista est non peccatorum, sed justorum confessio: et ne peccatorum confessionem intelligeremus, subjecit ad ultimum, Et psallam nomini Domini altissimi. Psallere autem ad gaudium pertinet, poenitentia vero peccatorum ad tristitiam. Confiteamur et nos Domino secundum justitiam ejus, laudando et glorificando eum, quia justus est: et psallamus nomini Domini altissimi, recte operando, bene vivendo, spiritualiter gaudendo: ut impleatur in nobis, quod in alio psalmo dicitur, Deo nostro sit jocunda laudatio (Psal. 146.) .